Zon, wind en water hebben de toekomst

Vieze energie van kolen is, alle kosten meegerekend, veel duurder dan schone energie. Helaas worden alle kosten nog niet meegenomen in de prijs. Daarom moeten we de markt soms een handje helpen. D66 wil alle kolencentrales in Nederland zo snel mogelijk, maar uiterlijk in 2025, op verantwoorde wijze sluiten – beginnend bij de meest vervuilende. We stellen de stroomvoorziening veilig door de groei van het aandeel van duurzame stroom, de inzet van bestaande gascentrales en door goede transportverbindingen met ons omringende landen. 

Stimuleren schone energie
De opwekking van duurzame energie moet de komende jaren gestimuleerd worden. De bestaande subsidieregeling SDE+, of een gelijkwaardige vorm van stimulering, wordt voortgezet, zolang duurzame energie nog niet rendabel is. We heffen geen belasting meer op zelfopgewekte groene stroom en bouwen de bestaande vrijstellingen op energiebelasting af. D66 wil deze kabinetsperiode de energiebelasting koppelen aan CO2-uitstoot. Wie veel uitstoot, betaalt ook meer. Deze energiebelasting kan progressief worden uitgebreid van huishoudens naar alle energieverbruikers. Verder steunen we de groei van duurzame energie door ruimte te maken voor windmolens, biogasproductie en zonneparken – met waarborgen voor inspraak – en het inperken van eventuele welstandseisen voor zonnepanelen. D66 wil dat bij de aanleg van windmolens en zonneparken telkens goed wordt gekeken naar de ruimtelijke inpassing, bijvoorbeeld door waar mogelijk naast bestaande infrastructuur te bouwen. Ook omwonenden moeten de mogelijkheid krijgen om in te stappen in de aanleg van windmolens en zonneparken en op die manier financieel te profiteren. D66 wil af van het jojobeleid van afgelopen jaren en een eenvoudige en heldere regeling voor het opwekken van eigen energie. Daarbij moet het niet uitmaken of de zonnepanelen op eigen dak, of op het dak van de buurman liggen. Bij het moderniseren van deze regeling houden we rekening met bestaande investeringen door voor deze investeringen de huidige salderingsregeling te handhaven. 

De afgelopen jaren is het percentage duurzame elektriciteit, mede gesteund door snel dalende kosten, gegroeid. Maar zorgde de bijna verdubbeling van vieze kolenelektriciteit voor een groei van CO2-uitstoot, waar een snelle daling noodzakelijk is. Door de sluiting van kolencentrales, de groei van duurzame elektriciteit en de tijdelijke inzet van gascentrales moet de komende kabinetsperiode de uitstoot van CO2 voor elektriciteitsopwekking sterk dalen. We streven naar 33 een groei van het aandeel duurzame energie van gemiddeld minstens 2% per jaar, als onderdeel van onze Co2-ambitie om in 2030 55% te reduceren.

Biomassa
We schrappen de subsidie op de biomassabijstook in Nederlandse kolencentrales. Met de vier miljard die dat tot 2023 oplevert en de significant lagere kosten van de reeds aanbestede en naar verwachting ook de nog aan te besteden windparken op zee, investeren we extra in windmolens op zee en duurzame warmte voor de industrie. Daarnaast maken we samen met gemeenten flinke stappen naar gasloze wijken. Zo creëren we banen in Nederland en helpen we onze energie-intensieve industrie om de transitie te maken. In 2030 zal hiermee richting 40% van onze energievoorziening duurzaam zijn. In 2050 zijn we volledig duurzaam. De (semi-)publieke netwerkbedrijven en Tennet dragen zorg voor een intelligent netwerk en slimme meters die ruimte bieden aan duurzame en decentraal opgewekte energie en zorgen voor goede internationale verbindingen.

Elektriciteitsnetwerk
Het elektriciteitsnetwerk en de beheerders zijn van doorslaggevend belang voor een succesvolle energietransitie. Het net vormt de verbinding tussen alle betrokkenen: producenten, consumenten, handelaars, beheerders. Het is de basisvoorziening die nodig is om de transitie te versnellen en te versterken. Het netwerk is door de levering van hernieuwbare energie, die schommelingen in het aanbod aan het net veroorzaken, dringend aan vernieuwing toe. Gelukkig zijn de Nederlandse netbeheerders koploper in het leveren van kwaliteit en aanpassingsvermogen waardoor ze open staan voor onorthodoxe oplossingen. Binnen de kaders van leveringszekerheid, betrouwbaarheid, maatschappelijk laagste kosten, innovatie en de juiste verhouding tussen markt en overheid, moeten ze de ruimte krijgen voor het implementeren van deze vernieuwing. Een voorbeeld kan zijn: gelijkstroomnetwerken die het gebruik van zonnepanelen en elektrisch vervoer faciliteren. Dit betekent ook dat daar waar nodig netwerkbedrijven de ruimte krijgen te participeren in projecten voor zowel opwekken als opslaan van energie wanneer dit bijdraagt aan de duurzame energietransitie en de stabiliteit van het net. 

Kernenergie
Kernenergie speelt geen rol in onze energievoorziening. D66 wil geen nieuwe kerncentrale in Nederland en de kerncentrale in Borssele sluiten, door deze onder te brengen in een non-profit organisatie onder verantwoordelijkheid van het rijk, om voldoende financiële middelen te genereren om de toekomstige ontmanteling in uiterlijk 2033 op een veilige en verantwoorde wijze uit te voeren. Zorgen van omwonenden van de bestaande kerncentrale moeten beter gehoord worden, communicatie moet beter, en buurlanden moeten kunnen meepraten over heropening van nabijgelegen kerncentrales na een incident. 

Verschillende vormen van schone energie hebben een grote ruimtelijke impact. Goede ruimtelijke en landschappelijke inpassing moet een belangrijke plaats innemen in ons omgevingsbeleid.