Versterk de rechtsstaat die ons beschermt

De bestrijding van criminaliteit en terrorisme moet plaatsvinden binnen een sterke en weerbare rechtsstaat die onze grondrechten beschermt. D66 verzet zich dan ook hevig tegen politici die deze rechten en vrijheden te gemakkelijk willen inperken. Als de angst regeert, dan winnen de terroristen. De checks and balances binnen onze rechtsstaat zijn de afgelopen jaren op de achtergrond geraakt. Om deze trend te keren, moeten de verantwoordelijkheden voor de handhaving van de openbare orde, opsporing, vervolging en rechtspraak weer gescheiden worden. Onderdeel daarvan is dat de verantwoordelijkheid voor de politie weer bij het ministerie van Binnenlandse Zaken ondergebracht wordt. Ook de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) gaat terug naar BZK, om de politieke verantwoordelijkheid voor het bepalen van het dreigingsbeeld en het nemen van (wettelijke) maatregelen te scheiden.

Daar waar sprake is van uitgebreide bevoegdheden, bijvoorbeeld bij terrorismebestrijding, moet dit hand in hand gaan met stevige waarborgen. Indien nodig achteraf. De rechtspraak moet voor iedereen toegankelijk blijven, onder andere door een adequate rechtsbijstand voor wie deze niet kan betalen. Na de verhogingen van de afgelopen jaren worden de griffierechten verlaagd. Om de toegang, kwaliteit en doorlooptijden van rechtszaken te verbeteren, investeert D66 in de hele justitiële keten. Mediation kan zorgen voor het ontlasten van de rechterlijke macht. Hiermee krijgen mensen de mogelijkheid geschillen onderling op te lossen, als zij dit willen.

D66 bewaakt bovendien het primaat van de rechter. Dit mag niet verder afbrokkelen door schikkingen en OM-afdoeningen die buiten de rechter omgaan. Zonder dat zij zich dit realiseren en zonder een onafhankelijke toets, kunnen jongeren met OM-afdoeningen een strafblad krijgen, wat een belemmering vormt voor bepaalde stages en banen. Daarnaast moet het mogelijk zijn bepaalde OM-beschikkingen aan een voorafgaande rechterlijke toets te onderwerpen. Ten slotte is D66 tegen minimumstraffen, want deze ontnemen rechters de mogelijkheid om per individuele zaak een passende straf op te leggen.