Ouderschap

12.07.2019

Stap in modernisering familierecht

Akkoord voor draagmoederschap! Het wordt voor (homo)paren makkelijker om juridisch ouder te worden via een draagmoeder, want draagmoederschap wordt nu eindelijk via de wet geregeld. Ook krijgen opvoeders ‘deelgezag’, zodat het minderjarige kind niet zomaar gescheiden kan worden van zijn of haar opvoeder als een ouder bijvoorbeeld overlijdt. D66 ziet dit als een tussenstap op weg naar het meerouderschap. 

Erkenning van het ouderlijk gezag

Steeds meer kinderen worden buiten het huwelijk geboren. Op dit moment moeten ongehuwde partners na gezamenlijke erkenning van het kind een verzoek bij de rechtbank indienen om gezamenlijk ouderlijk gezag aan te vragen. Aan gehuwde ouders en geregistreerde partners wordt het gezamenlijk gezag daarentegen van rechtswege toegekend. Zonder ouderlijk gezag is de juridisch ouder niet bevoegd te beslissen over de opvoeding van het kind of op te treden als zijn of haar wettelijke vertegenwoordiger. D66 wil dat het onderscheid tussen ongehuwde en gehuwde of geregistreerde partners op dit vlak verdwijnt. Uit de rechtspraktijk blijkt namelijk dat als ongehuwde ouders uit onwetendheid hebben nagelaten het gezamenlijk ouderlijk gezag aan te vragen, de kans dat de ongehuwde partner het gezag alsnog krijgt toegekend na een relatiebreuk klein is. Dit kan leiden tot de situatie dat een juridisch ouder die tot dat moment het kind heeft opgevoed en verzorgd, niet (langer) bevoegd is het kind op te voeden en te verzorgen. Om dit te voorkomen en om de erkenning van het ouderlijk gezag aan zowel ongehuwde als gehuwde en geregistreerde partners gelijk te stellen, wil D66 dat ongehuwden na de erkenning van het kind met instemming van de geboortemoeder van rechtswege het gezamenlijk ouderlijk gezag krijgen toegekend.

Meerouderschap

Steeds meer kinderen groeien op met feitelijk drie of vier ouders. Soms ontstaat dit meeroudergezin na de geboorte van het kind. Bijvoorbeeld omdat de juridische ouders uit elkaar gaan en samen met een nieuwe partner – de stiefouder, ook wel de ‘sociale ouder’ genoemd – het kind opvoeden. We spreken dan over ‘niet-intentioneel meerouderschap’. Drie of vier ouders besluiten om samen het kind te verwekken en na de geboorte op te voeden; twee wensmoeders met een donorvader en eventueel zijn partner, of twee wensvaders met een draagmoeder en eventueel haar partner. We spreken dan over ‘intentioneel meerouderschap’. Er is dan bewust de keuze is gemaakt om gezamenlijk een kind te verwekken met de intentie het kind gezamenlijk op te voeden. In het Nederlands afstammingsrecht is het op dit moment niet mogelijk dat meer dan twee personen juridisch ouder zijn van het kind. Ook het ouderlijk gezag wordt door maximaal twee personen uitgevoerd. In een meeroudergezin is de band tussen het kind en de derde en vierde ouder juridisch niet beschermd. D66 vindt dat niet meer van deze tijd en wil dat het gezag over een kind aan meer dan twee ouders kan worden toegezegd.