Gekozen bestuurders op alle niveaus

D66 wil dat de belangrijkste bestuurders – burgemeester, dijkgraaf, Commissaris van de Koning, minister-president en voorzitter van de Europese Commissie – direct door de bevolking worden gekozen. Deze bestuurders nemen in toenemende mate belangrijke besluiten. Dit maakt een sterkere democratische legitimatie steeds belangrijker. Als kiezers een ‘stem op de macht’ en een ‘stem op de controle van de macht’ kunnen uitbrengen, kunnen zowel de wetgevende als uitvoerende macht hun staatsrechtelijke rol zuiverder uitoefenen. Dit zorgt voor meer duidelijkheid in onze democratie en vergt vervolgens ook aanpassing van hun rol en mandaat.

Dit mandaat vereist altijd nauwe samenwerking met de volksvertegenwoordiging aan wie zij verantwoording afleggen. Op gemeentelijk niveau sluiten de zwakke rechtspositie en de formele rol van de burgemeester bijvoorbeeld steeds slechter aan bij de verwachtingen die burgers van de burgemeester hebben. Dit ondermijnt de lokale democratie en bestuurlijke effectiviteit. Het is dan ook hoog tijd voor een breed debat over de rol en de positie van de burgemeester in Nederland en hoe wij willen dat deze verandert in de nabije toekomst.