Euro in rustiger vaarwater

Een gezonde financiële sector is van groot belang. Als het mis gaat hebben banken het vermogen de hele economie mee te sleuren. Door hun belang, maar ook vanwege hun bijzondere vermogen om geld te scheppen, gelden er speciale regels en streng toezicht voor banken. Deze regels en dit toezicht zijn sterk aangescherpt en uitgebreid als reactie op de bankencrisis. Daarbij is D66 vooral voorstander geweest van regels die leiden tot een groter vermogen van banken om tegenvallers op te vangen, tot het tegengaan van banken die ‘too big to fail’ zijn, tot duidelijke afspraken voor de afwikkeling van banken die het zelf niet redden en tot een bankenunie die stabiliteit biedt onder de bankensector van de hele Eurozone.  

Er is nog te weinig concurrentie in de bankensector, de Nederlandse markt wordt gedomineerd door drie grote banken. Hoge leenrentes en lage spaarrentes, als gevolg van minder concurrentie, gaan ten koste van de consument en het bedrijfsleven. D66 wil dat het mogelijk wordt om een bankrekeningnummer inclusief alle bijbehorende klantdata te behouden bij het overstappen naar een andere bank. Op die manier kunnen consumenten en ondernemers makkelijker overstappen, als ze ontevreden zijn. Met name kleine ondernemers zijn nu sterk afhankelijk van hun huisbank. 

10.04.2018

Met de komst van IBAN is bankrekeningportabiliteit iets dat bij voorkeur Europees wordt geregeld. Dankzij de inzet van D66 pleit het kabinet nu in de Europese Commissie voor het behoud van bankrekeningnummer bij het overstappen naar een andere bank.


D66 wil dat zij dezelfde bescherming krijgen in de wet als consumenten, zodat zij kunnen vertrouwen dat banken in hun belang handelen. Niet alleen de klanten moeten banken uitdagen. Ook nieuwe spelers moeten de ruimte krijgen om de gevestigde orde uit te dagen.

13.05.2020

Uit het begin 2019 rapport ‘Geld en Schuld’ van de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid blijkt dat ook de centrale bank een rol kan spelen. Daarom pleit D66 voor de invoering van een experiment met digitaal centralebankgeld. De Nederlandsche Bank en het Ministerie van Financiën gaan de Europees Centrale Bank om toestemming vragen voor dit experiment.

Technologische innovatie in de financiële dienstverlening (FinTech) biedt nieuwe mogelijkheden. Toetreding van FinTech startups kan de diversiteit van de financiële sector vergroten, waardoor de afhankelijkheid van de sterk geconcentreerde bankensector minder wordt. Het is voor nieuwe spelers nu nog te lastig om een vergunning te krijgen van de toezichthouder, daarom wil D66 een lichter toezichtregime voor startups. Bij kleinschalige initiatieven zijn de publieke risico’s kleiner en is er ruimte voor een zogenaamde ‘bankvergunning-light’ en kleinschalige experimenten. Waar grootbanken in het belang van klanten willen innoveren, kan de toezichthouder hen ook ruimte geven. 
D66 wil dat het mogelijk wordt om een bankrekeningnummer inclusief alle bijbehorende klantdata te behouden bij het overstappen naar een andere bank. Op die manier kunnen consumenten en ondernemers makkelijker overstappen, als ze ontevreden zijn. Met name kleine ondernemers zijn nu sterk afhankelijk van hun huisbank.

D66 wil een bankensector met gezonde concurrentie, maar die concurrentiestrijd moet er niet toe leiden dat banken uiteindelijk toch weer te grote risico’s nemen. Daarom moeten er ook stevigere eisen aan de veiligheid van banken worden gesteld. D66 vind het belangrijk dat risico’s goed worden ingeprijsd. Nu worden staatsobligaties bijvoorbeeld nog steeds beoordeeld als risicovrij, terwijl de ervaring leert dat ook landen in de problemen kunnen komen, zoals we gezien hebben met Griekenland. Dit zorgt ervoor dat banken lagere kapitaalbuffers aanhouden dan noodzakelijk en dat Eurolanden onevenredig goedkoop schulden kunnen blijven opbouwen. Daarom is D66 voor de introducti e van maatregelen en prikkels om te grote risico’s te verkleinen of te diversifiëren. 

Wanneer kapitaalbuffers verhoogd worden, risico’s meer bij aandeelhouders worden gelegd én de concurrentie in het bankenlandschap wordt vergroot, worden rendementen voor aandeelhouders kleiner. Aandeelhouders zullen dan niet snel geneigd zijn om de hoge salarissen en bonussen die nu betaald worden bij banken, te blijven betalen. Klanten kunnen zelf ook gewenst gedrag bij banken afdwingen door over te stappen als ze het niet met de koers eens zijn. Er zijn banken die geen bonussen uitkeren en een gematigd salarisbeleid hebben. Of die alleen verantwoord investeren. Het overboeken van spaargeld naar zo’n bank kost net zo veel tijd als het schrijven van een boze reactie over een bonus. Banken moeten dan wel transparant zijn over hun investerings- en beloningsbeleid. 

Door D66 zijn banken vanaf halverwege 2021 verplicht om voor groene investeringen ook een zogeheten ‘duurzame bijsluiter’ op te stellen. In deze bijsluiter moet bijvoorbeeld worden vermeld in hoeverre bij beleggingsbeslissingen rekening wordt gehouden met duurzaamheidsrisico’s. Dit is een goede stap om klanten van banken meer inzicht te geven in de duurzaamheid van hun bank.