Betere democratische controle

D66 wil de democratische controle versterken. Overheidsbeleid en wetgeving worden steeds ingewikkelder en technischer van aard en wijzigingen volgen elkaar steeds sneller op. Een werkende democratie vereist volksvertegenwoordigers die een sterke band hebben met hun kiezers en over adequate middelen beschikken om hun controlerende taak daadwerkelijk uit te oefenen.


Voor Europese besluiten betekent dit dat de Tweede Kamer zich proactief informeert en in een vroeg stadium haar invloed aanwendt in plaats van te wachten tot ze alleen maar ja of nee kan zeggen. Het parlement moet ook meer eigen ondersteuning krijgen en eenvoudiger toegang krijgen tot ambtenaren als zij feitelijke informatie wil hebben. Gemeenteraden hebben een grotere verantwoordelijkheid gekregen en moeten daarom ook beter ondersteund worden. Voor effectieve democratische controle is onafhankelijke (onderzoeks)journalistiek op elk bestuursniveau cruciaal. Het is een publieke taak te waarborgen dat deze er is.


D66 wil de democratische controle moderniseren. Rechters moeten de bevoegdheid krijgen om wetten te toetsen aan de Grondwet, zodat de controle op de macht beter gespreid is en individuele rechten beter beschermd zijn. Als deze zogenaamde constitutionele toetsing is ingevoerd met waarborgen voor de zorgvuldigheid van wetgeving, kan de indirect gekozen Eerste Kamer worden afgeschaft. Daarnaast wil D66 dat de bevolking als noodrem de mogelijkheid krijgt om met een correctief bindend referendum wetsvoorstellen tegen te houden, nadat het parlement deze heeft aangenomen. Dit correctief bindend referendum omvat geen internationale verdragen. Tijdens de campagne voor het referendum heeft D66 zich volop ingezet vóór het Associatieverdrag met Oekraïne. Na de ‘nee’-stem kan Nederland het Verdrag zoals dit er nu ligt echter niet ratificeren. Ook de zware procedure om de Grondwet te wijzigen wil D66 aanpassen, zodat wijzigingen sneller en democratischer kunnen plaatsvinden.


In ons politieke stelsel zijn partijen van groot belang. Zij dragen zorg voor ontwikkeling van gedachtegoed, talent en de voortdurende uitwisseling van ideeën met de samenleving. Het is een publiek belang dat zij deze rol naar behoren kunnen vervullen zonder dat dit een belemmering mag vormen voor de komst van nieuwe partijen of het verdwijnen van partijen die door de tijd zijn ingehaald.