Banken, de klant voorop

Concurrentie leidt tot betere en goedkopere financiële producten voor mensen en bedrijven. Op dit moment is er te weinig concurrentie in de bankensector, de markt wordt gedomineerd door Rabobank, ING en ABN AMRO. Banken gaan het belang van hun klanten alleen centraal stellen, als de mogelijkheid bestaat dat mensen naar een andere bank overstappen. D66 wil dat overstappen gemakkelijker wordt, bijvoorbeeld door het kunnen behouden van het bankrekeningnummer. Verder moeten producten eenvoudiger worden, zodat mensen een betere vergelijking kunnen maken tussen verschillende aanbieders. Meer ruimte voor nieuwe initiatieven, zoals crowdfunding, investeringsfondsen en participatiemaatschappijen zal de concurrentie verder vergroten. De gegevens die een bank voor jou beheert, zijn en blijven van jou. Een bank mag daar alleen gebruik van maken nadat je toestemming hebt gegeven.

Veiliger banken

Een belangrijke oorzaak van de afgelopen crisis is dat het aandeel vreemd vermogen in de financiering van een bank te hoog is. Banken hebben nu een grote ‘hefboom’: met weinig ingelegd eigen geld kunnen zij veel leningen verstrekken en daarmee veel geld verdienen. Met meer eigen vermogen kunnen banken de risico’s beter dragen. Daarom moeten de kapitaalbuffers omhoog. Wanneer kapitaalbuffers verhoogd worden, elke geïnvesteerde euro minder vaak winstgevend kan worden uitgeleend én de concurrentie in het bankenlandschap wordt vergroot, worden rendementen voor aandeelhouders kleiner. Aandeelhouders zullen dan niet snel geneigd zijn om de hoge bonussen die nu betaald worden bij banken, te blijven betalen.

Veilig, stabiel en transparant

Alle maatregelen moeten uiteindelijk leiden tot een bankensector die veilig, stabiel, concurrerend en transparant is. Dat zal niet pijnloos gaan en een aantal jaren duren. Maar om een volgende crisis te voorkomen, is het nodig om deze zaken op orde te brengen.

Risico’s in de hand

Een reeks van maatregelen moet voorkomen dat banken onaanvaardbare risico’s nemen die neerslaan bij het publiek en de overheid. D66 steunt de uitbreiding van het instrumentarium van de Autoriteit Financiële Markten, De Nederlandsche Bank en het Ministerie van Financiën. Deze nationale toezichthouders moeten wat D66 betreft echter doorgaan op de weg naar een financieel systeem waarbinnen cruciale functies veilig gesteld zijn terwijl alle individuele banken weer zonder ongelukken kunnen omvallen. Specifiek wil D66 een verbod op handelen voor eigen rekening door banken (de zogenaamde Volcker rule) opdat zij geen onnodige risico’s nemen. Consumenten blijven voldoende verantwoordelijk voor risico’s van hun eigen keuzes door het verlagen van de grenzen in het depositogarantiestelsel. Dit wil D66 bij voorkeur gezamenlijk, in Europees verband regelen. Het verplicht opstellen door banken van levende testamenten zal de afhandeling van hun eventuele faillissementen vereenvoudigen en daarbij de scheiding tussen de consumenten- en de handelsactiviteiten mogelijk maken. D66 wil ook de buffers van banken via de kapitaaleisen verhogen, zodat zij tegenslagen beter kunnen dragen. Dit wordt gecombineerd met liquiditeitseisen. D66 wil dat deze maatregelen worden ingebed in toezicht en regelingen op Europees niveau (“Bankenunie”). Zeker ook om het risico van de relatief grote omvang van de Nederlandse financiële sector voor onze economie draagbaar te houden.

Alle maatregelen moeten uiteindelijk leiden tot een bankensector die veilig, stabiel, concurrerend en transparant is. Dat zal niet pijnloos gaan en een aantal jaren duren. Maar om een volgende crisis te voorkomen, is het nodig om deze zaken op orde te brengen.