Kansen en uitdagingen in breder perspectief

De woningmarkt staat in heel Nederland onder druk, van dorpen tot steden, van noord tot zuid. Tekorten lopen op, prijzen stijgen en de doorstroming hapert. Vooral starters, gezinnen en ouderen ervaren de gevolgen bij het vinden van een passende woning. In Brainport komt daar de explosieve economische groei nog eens bovenop, met een verwachte behoefte van 70.000 tot 100.000 extra (vooral betaalbare) woningen tot 2040. De bouwopgave is complex. Schaarse ruimte, hoge grondprijzen en trage vergunningstrajecten vormen obstakels.

Tegelijk ligt hier ook een kans: door slim te verdichten, circulair te bouwen en beter regionaal samen te werken, kunnen we sneller en duurzamer bouwen. Met ruimte voor iedereen; van internationale kenniswerkers tot statushouders en van gezinnen tot alleenstaanden

De toenemende bevolkingsgroei en vergrijzing legt druk op zorg, onderwijs en andere maatschappelijke voorzieningen. In heel Nederland spelen personeelstekorten en oplopende kosten. Ziekenhuizen, huisartsen, jeugdzorg en ouderenzorg zitten aan hun limiet. Ook het (speciaal) onderwijs heeft te maken met tekorten.

Om de groei in goede banen te leiden, is forse inzet nodig op uitbreiding van voorzieningen en ondersteuning van zorgprofessionals. Tegelijkertijd moeten inwoners meer dan ooit voorbereid zijn op een grotere eigen verantwoordelijkheid als het gaat om zorgtaken. De overheid kan de groeiende vraag naar zorg simpelweg niet meer bijbenen.

Daarom willen we investeren in ‘samenredzaamheid’: een gemeenschap waarin mensen weer meer omzien naar elkaar. Een goed cultureel en sociaal aanbod kan daarbij helpen: verenigingen, theaters, sportvoorzieningen en buurtcentra zijn cruciaal voor een inclusieve, leefbare en gezonde samenleving. Brainport laat al zien dat samenwerking tussen overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties werkt, nu is het tijd voor opschaling daarvan.

De klimaatopgave is groot, nationaal, regionaal én lokaal. Nederland kampt met stikstofproblematiek, netcongestie en droogte. In Veldhoven remt het volle elektriciteitsnet nieuwe bedrijvigheid en woningbouw, terwijl de regio ambitieuze doelen heeft op het gebied van zonne- en windenergie.

De urgentie is helder: energiebesparing en isolatie, lokale energiehubs, duurzame warmtevoorzieningen en groenere steden zijn nodig om netcongestie op te lossen en klimaatdoelen te halen. In de openbare ruimte moet klimaatadaptatie de standaard worden: waterberging, verkoeling en biodiversiteit zijn voorwaarden voor toekomstbestendige leefomgevingen. We kiezen daarom voor minimaal 8 vierkante meter groen erbij in de openbare ruimte per nieuwe woning en onderzoeken collectieve energieoplossingen.

Nederland groeit uit tot een duurzame kenniseconomie. Brainport vervult daarin een sleutelrol, met sectoren als high-tech machinebouw, halfgeleiders, fotonica en medische technologie. De regio draagt fors bij aan het verdienvermogen van Nederland. Maar met die groei komt ook verantwoordelijkheid. De tekorten op de arbeidsmarkt zijn nijpend, vooral in techniek, zorg en onderwijs. In Brainport worden de komende jaren tienduizenden extra banen verwacht, waarvan een belangrijk deel moet worden ingevuld door internationale talenten. Dat vraagt om gerichte inzet op onderwijs, woningbouw, migratiebeleid én sociale integratie.

Dit vereist investeren in talentontwikkeling, van mbo tot universiteit. En in gelijke toegang tot kansen. Daarbij hoort ook een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen meedoet, of je nu geboren bent in Veldhoven, Madrid of Damascus

Veldhoven wordt internationaler, maar niet iedereen voelt zich thuis bij die ontwikkeling. Polarisatie neemt toe. Geschreeuw lijkt soms de overhand te krijgen, zeker op social media. Op straat merken hulpdiensten de verharding ook. Ze worden steeds vaker bedreigd. Ook leven nieuwe inwoners en zij die hier al generaties thuis zijn te vaak langs elkaar in plaats van met elkaar. In Veldhoven, met haar groeiende internationale gemeenschap, moeten we inzetten op verbinding en samenleven.

In plaats van het uitvergroten van verschillen, heeft onze gemeente meer aan het overbruggen ervan. In plaats van gescheld, getier en geweld kiest D66 voor redelijkheid, overleg en samenwerking met de meest uiteenlopende gemeenschappen. Ontmoeting en het delen van waarden staan centraal. Dat is de weg vooruit: groene economische groei én sociale rechtvaardigheid. Ook lokaal staan we pal voor alle elementen die de democratische rechtsstaat vormen.

De grote opgaven van deze tijd stoppen niet bij de gemeentegrens. Of het nu gaat om wonen, energie of mobiliteit, samenwerking op regionaal en nationaal niveau is essentieel. In Brainport komt de kracht van samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven dagelijks tot uiting.

De samenwerking tussen de 21 gemeenten in de Metropoolregio Eindhoven verdient een nog steviger fundament en verdieping. Met duidelijke regie op regionale samenwerking, met maatwerk en ruimte voor initiatief en eigenheid van de afzonderlijke gemeenten. Een samenwerking die gemeentes kan inspireren om grote uitdagingen aan te gaan en soms moeilijke keuzes met vertrouwen te maken. Daarbij hoort een overheid die het goede voorbeeld geeft: betrouwbaar, dienstbaar en standvastig.