Naar een slimmer eigen risico

D66 wil naar een slimmer eigen risico. Nu moeten mensen vaak voor één behandeling in het ziekenhuis het hele eigen risico van €385 per jaar betalen. D66 wil de medische zorg toegankelijker maken. En een bezoek aan het ziekenhuis voorspelbaar en betaalbaar. Ook voor mensen met een kleinere portemonnee. Door een eigen bijdrage van maximaal 100 euro per behandeling, voor maximaal 4 behandelingen per jaar.

De afgelopen week kregen we veel vragen over dit voorstel. We leggen ons plan graag aan je uit.

Een hoge drempel, die niet goed werkt

Het verplichte eigen risico is nu niet slim vormgegeven. Iemand die naar het ziekenhuis gaat, kan niet goed inschatten hoe hoog de rekening precies zal worden. Voor een bezoek aan de polikliniek, een mri-scan of bijvoorbeeld voor een nieuwe heup. Dat is net een black box. Wat mensen wel weten, is dat de rekening vaak erg hoog zal uitvallen. Omdat specialistische zorg duur is. Wie naar het ziekenhuis moet, is vaak in een keer het hele eigen risico van €385 kwijt. 

Zeker voor mensen die wat minder te besteden hebben, is dit een hoge eenmalige rekening. Een drempel waardoor zij regelmatig zorg mijden, die ze eigenlijk hard nodig hebben. Vaak eindigen mensen dan later in een ingrijpender zorgtraject. Dat is slecht voor de gezondheid van de patiënt. En dat kost ons allemaal, als premiebetalers, uiteindelijk meer geld.
 
Het eigen risico schiet dus zijn eigen doel voorbij. Het idee van het eigen risico is dat je voor een deel meebetaalt aan je zorgrekening. Daar waar we verder alle zorgkosten over mensen verdelen. Tussen alle verzekerden, die dezelfde premie betalen, ook als ze ziek zijn. En tussen arm en rijk, via de zorgtoeslag. Dat je een stukje van de rekening meebetaalt, zou moeten bijdragen aan bewustwording over de hoge kosten van ziekenhuiszorg. Maar als al na één zorgvraag het hele eigen risico op is, is die gedachte weg. 

Naar een slimmer systeem 

D66 wil daarom toe naar een slimmer systeem. We willen dat mensen voortaan een eigen bijdrage van maximaal €100 hoeven te betalen per behandeling in het ziekenhuis. Dit bedrag wordt gevraagd voor maximaal vier behandeling per jaar. In totaal dus hoogstens €400 per jaar. Het eigen risico voor o.a. geneesmiddelen en hulpmiddelen valt ook onder dit totaalbedrag. Zo verlagen we de drempel voor ziekenhuiszorg fors, en houden we de rekening voorspelbaar en betaalbaar. Daarmee voorkomen we dat mensen met een kleinere portemonnee het ziekenhuis mijden. Tegelijk blijven mensen zich ook na de eerste behandeling bewust over een verantwoord beroep op de medisch-specialistische zorg.

Veel mensen gaan door dit slimmere systeem ook flink geld besparen. Hieronder geven we twee voorbeelden ter illustratie. En voor chronisch zieken beperken we het totaalbedrag, ten opzichte van het “basispad” van het Centraal Planbureau (CPB). Dit pad bestaat uit de ontwikkeling van de overheidsuitgaven als we als politiek niks veranderen. Volgens het CPB groeien we in de komende kabinetsperiode automatisch naar een eigen risico van €420 per jaar. D66 beperkt dat bedrag, tot maximaal €400. Daarnaast stellen wij ook voor om de maandelijkse zorgpremie te halveren. De rest aan eigen betalingen in de zorg houden we gelijk.

Twee voorbeelden

In twee voorbeelden laten we je graag zien hoe ons voorstel eruit ziet in de praktijk.

Anneke

Anneke breekt in februari haar been na een ongeval tijdens het motorrijden. Ze gaat voor een intake naar het ziekenhuis, en wordt een week later geopereerd. Het ziekenhuis opent hiervoor een zogeheten diagnose-behandelcombinatie (DBC). Later in het jaar komt ze voor rugklachten langs bij de orthopeed in het ziekenhuis. Gelukkig hoeft ze niet opnieuw onder het mes.
 
Huidig eigen risico: Anneke wist het van tevoren niet helemaal zeker. Maar voor de behandeling van haar gebroken been in het ziekenhuis moet zij in één keer haar hele eigen risico betalen, €385. Voor het bezoek aan de orthopeed geldt geen eigen risico meer.
 
Nieuw systeem: Anneke weet het van tevoren al. Ze moet voor de intake en operatie, die tot dezelfde DBC behoren, maximaal één keer €100 betalen. Ook voor het bezoek aan de orthopeed is ze hoogstens €100 kwijt. Anneke betaalt in totaal €200, en houdt nog €200 eigen risico over. 

Peter

Peter krijgt op recept van de dokter medicijnen voorgeschreven, die hij afhaalt bij de apotheek. In totaal kosten deze medicijnen Peter €120. In juni moet Peter naar het ziekenhuis voor een blindedarmontsteking. Hij moet helaas een kijkoperatie ondergaan.

Huidig eigen risico: Peter betaalt €120 eigen risico voor de medicijnen. Voor de kijkoperatie moet hij in juni in één keer het hele restant van zijn eigen risico betalen, €265. Peter is in totaal €385 euro kwijt. Vanaf juni is zijn eigen risico op.
 
Nieuw systeem: Peter betaalt €120 eigen risico voor de medicijnen. Voor de kijkoperatie moet hij het maximum van €100 eigen bijdrage betalen. Vanaf juni is dan nog €180 eigen risico over. Stel dat Peter nog twee keer naar het ziekenhuis zou moeten, dan zou hij voor het laatste bezoek hoogstens €80 eigen bijdrage moeten betalen. Gelukkig blijft Peter gezond. Peter is in totaal €220 kwijt.