Resultaten die Nederland verder brengen

In 2017 ging D66 voor het eerst in 12 jaar weer regeren. Door samenwerking wilden we resultaten boeken voor mensen. Met de kleinst mogelijke meerderheid en met een ongebruikelijke combinatie van partijen was dat niet altijd even eenvoudig.

Maar de resultaten zijn er. D66 wist doorbraken te forceren waar eerdere kabinetten de tanden op stuk beten. Tegelijkertijd wisten we met eigen plannen en voorstellen de blik op de toekomst te houden. Ook het komend jaar blijven we ons inzetten om onze idealen dichterbij te brengen. Voor een Nederland waar we iedereen vrij laten, maar waar we niemand laten vallen.

Hieronder vind je een overzicht van onze resultaten tot nu toe.

Wouter Koolmees in gesprek op Congres 110 in Breda – Foto: Jeroen Mooijman

Werk & inkomen

Uitbreiding van het ouderschapsverlof
Partners, vaders of meemoeders krijgen niet twee, maar zes weken betaald ouderschapsverlof. Dat zorgt voor meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen: zorgtaken worden eerlijker verdeeld en de kansen voor vrouwen op de arbeidsmarkt worden groter. Bovendien is het goed voor de band tussen de vader, partner of meemoeder en het kind. 

Pensioenakkoord met meer zekerheid voor jong en oud
Na meer dan 10 jaar onderhandelen is er eindelijk een pensioenakkoord. Hierdoor krijgt iedereen de kans op een beter pensioen, dus ook jij. Pensioenen worden persoonlijker, omdat het geld voor een groter deel van mensen zelf blijft. Daarvoor ging een groot deel van het geld van werkenden direct naar het pensioen van ouderen. Dat is niet houdbaar voor de toekomst. Ook komt er meer keuzevrijheid over hoe mensen zelf hun pensioen willen besteden. Zo kan je tot 10 procent van je pensioen in een keer opnemen. Of een deel gebruiken om je hypotheek af te lossen. 

Steunpakket dat salaris betaalt en bedrijven spaart
De coronacrisis raakt veel bedrijven hard. Ze verliezen hun inkomen en mensen zijn onzeker over de toekomst van hun baan. Met een groot steunpakket voor bedrijven, mkb’ers en zzp’ers doen wij er alles aan om zoveel mogelijk banen te behouden tijdens de coronacrisis. In totaal nam de overheid een salaris van maar liefst 1,5 miljoen mensen over. Zo komen we zo sterk mogelijk uit de crisis. 

Tijdelijk vrouwenquotum voor meer gelijkheid op de werkvloer
De meerderheid van de Tweede Kamer staat achter het plan van D66 over een tijdelijk vrouwenquotum voor de top van beursgenoteerde bedrijven. Dit plan is nodig voor gelijke kansen op de arbeidsmarkt. Op dit moment hebben slechts 6 van de 88 beursgenoteerde bedrijven 30% vrouwen in de top.

Baanbrekend voorstel: vrij van ingewikkelde toeslagen door
Ons toeslagenstelsel is erg verouderd en ingewikkeld. Mensen werden onterecht als fraudeur bestempeld, kregen duizenden euro’s boete en raakten diep in de schulden. Anderen lopen geld mis, terwijl ze dat hard nodig hebben om hun zorgpremie en kinderopvang te betalen. Wij maakten plannen om het hele toeslagenstelsel te hervormen. Geen toeslagen meer, maar een belastingkorting voor iedere Nederlander. Daarnaast willen we dat kinderopvang gratis wordt voor iedereen en het minimumloon omhooggaat. Zo zijn mensen vrijer, maar laten we niemand vallen. 

“Zonder D66 was dat allemaal niet gebeurd. Al die tastbare verbeteringen heeft u bereikt. Al die stappen naar een betere wereld en een vrijer land heeft u gezet. Zonder uw steun, ideeën en rechte rug was het niet gelukt.” 

Sigrid Kaag, tijdens haar eerste speech als politiek leider van D66 op zaterdag 5 september.

Klimaat & natuur

We halen de Urgenda-doelen
We halen het doel om in 2020 25% minder CO2 uit te stoten. Daarmee voldoet het kabinet aan het vonnis van de rechter in de zaak die Urgenda heeft aangespannen tegen de Staat. Dit is een goede stap naar een leefbaar klimaat voor toekomstige generaties.

De natuur beschermen door minder stikstof
We stoten in Nederland te veel stikstof uit. Dat is slecht voor de natuur. Het kabinet heeft afgesproken dat er in 2030 een kwart minder stikstof wordt uitgestoten. Bovendien gaan we jaarlijks 300 miljoen euro extra investeren in natuurherstel en natuurbescherming. Dat is een verdubbeling van het natuurbudget!

Klimaatwet door Eerste en Tweede Kamer
De klimaatwet is aangenomen door de Eerste en Tweede Kamer. In deze wet, ingediend door maar liefst acht partijen, van links tot rechts, zijn de doelen uit het Klimaatakkoord van Parijs vastgelegd. Nederland is hiermee een van de eerste landen die het terugdringen van de CO2-uitstoot wettelijk vastlegt. Goed nieuws dus voor toekomstige generaties. 

Klimaatakkoord met meer dan 300 partijen
Het Klimaatakkoord is een grote stap om Nederland koploper te maken in de aanpak van klimaatverandering, in plaats van achterblijver. Met ruim 600 maatregelen en afspraken halveren we de CO2-uitstoot in 2030.

Stop met subsidie op nieuwe biomassa
Er komt een stop op subsidies voor nieuwe vervuilende biomassacentrales. Biomassa is organische stof, afkomstig van bijvoorbeeld planten en dieren, die gebruikt wordt als brandstof. Met name houtige biomassa lijkt vervuilend te zijn. In plaats daarvan zetten we in op schone energie. Dat is niet alleen beter voor het klimaat, maar het zorgt ook voor minder stikstofuitstoot. 

Einde aan wegwerpplastics
In heel Europa zal vanaf volgend jaar een verbod komen op wegwerpplastic. Dat betekent dat er geen plastic rietjes, bestek of wattenstaafjes meer door de natuur zullen zwerven. Dat is heel goed nieuws voor onze zeeën en oceanen, waar nu veel te veel (micro)plastics in drijven. Bovendien zorgt het ervoor dat er meer plastic flessen gerecycled worden. Zo wordt zwerfvuil aangepakt in Europa.

Noordzeeakkoord: toekomst voor windenergie op zee
Niet alleen op het land wordt het drukker, maar ook op de Noordzee. Met windmolenparken en waterstoffabrieken willen we duurzame energie op zee opwekken. Tegelijkertijd willen we ook de natuur beschermen. Daarnaast willen ook vissers hun werk kunnen doen. En zo zijn er nog veel andere dingen waarvoor de Noordzee nodig is. Om dit allemaal af te kunnen stemmen, is na een jaar onderhandelen het Noordzeeakkoord gesloten.

Stoppen met Gronings gas en Groningers helpen
In Groningen moeten mensen even veilig kunnen wonen als in de rest van Nederland. Daarom moet de gaswinning zo snel mogelijk worden afgebouwd naar 0. Daarnaast zet D66 ook in op het verder verbeteren van de veiligheid van Groningers door de huizen, gebouwen, scholen en infrastructuur zo snel mogelijk te verstevigen. Mensen in het bevingsgebied die noodgedwongen moeten verhuizen omdat hun huis herbouwd wordt, krijgen een compensatie. 

Sluiten van de nertsenfokkerijen
Er is eind gekomen aan nertsenfokkerijen. Dat is beter vanwege corona én vanwege het dierenwelzijn. Er zijn namelijk veel coronabesmettingen op nertsenhouderijen. Bovendien is het fokken van nertsen toch al verboden vanaf 2024. Nu stopt de fok van nertsen drie jaar eerder.

“Dit kabinet heeft wezenlijke problemen opgelost waar voorgaande kabinetten de tanden op stuk beten. Daarbij was de samenwerking met oppositie en maatschappij de sleutel tot succes.”

Rob Jetten, D66-fractievoorzitter in de Tweede Kamer tijdens de Algemeen Politieke Beschouwingen in 2020.

Onderwijs

Extra geld voor leraren
D66 wil het beste onderwijs voor iedereen. Daarvoor moeten er genoeg leraren beschikbaar zijn. En de leraren die er zijn, moeten niet te veel last op hun schouders dragen. Met miljoenen euro’s extra wordt de werkdruk verlaagd. Scholen kunnen zelf beslissen of ze met dit geld een extra docent, gymleraar of conciërge aannemen. Bovendien krijgt elke leraar een beter salaris.

Geld tegen werkdruk leraren
Het moet aantrekkelijker worden om leraar te worden. De werkdruk voor veel docenten is nu veel te hoog. Daarom hebben we geld vrijgemaakt om extra te investeren in een lagere werkdruk. Dat geld wordt gebruikt om klassen kleiner te maken en er komen meer conciërges en klassenassistenten.

Collegegeld voor eerstejaarsstudenten omlaag
Als je gaat studeren is collegegeld zo’n beetje de eerste rekening die je krijgt. Het maakt dan echt uit of daar ruim 2000 euro op staat of 1000 euro. Om ervoor te zorgen dat studeren bereikbaarder wordt voor iedereen, is het collegegeld voor eerstejaarsstudenten gehalveerd. Voor de lerarenopleiding pabo geldt dit niet alleen voor het eerste, maar ook voor het tweede jaar.

Grootste onderwijsinvestering in jaren
Ieder kind heeft recht op het beste onderwijs en een mooie toekomst. Ongeacht wie je bent of waar je vandaan komt. Daarom investeert dit kabinet fors in onderwijs en kansen voor iedereen. Investeringen in onderwijs betalen zich dubbel en dwars terug. Goed onderwijs bepaalt voor een belangrijk deel je kansen op een goede toekomst. Wij zijn trots dat het kabinet maar liefst 1,9 miljard euro per jaar investeert in onderwijs, onderzoek en innovatie. Dit is samen met de investering in Defensie de grootste investering die dit kabinet doet. En terecht.

We snappen dat dit niet genoeg is om alle problemen in het onderwijs op te lossen. Zoals het lerarentekort en het verschil in salaris voor basisschoolleraren en leraren in het voortgezet onderwijs. Er is meer nodig dan alleen geld. Daarom maakten we een nieuwe onderwijsvisie. Meer daarover lees je hieronder.

Voorstel: Nieuwe onderwijsvisie
Verschillen tussen kinderen zijn de afgelopen jaren groter geworden. Afkomst bepaalt nog vaak hoe de toekomst van een kind eruitziet.  Alle kinderen verdienen gelijke kansen. Door goed onderwijs, met aandacht voor sport, cultuur, muziek en een warme lunch. Daarnaast wil D66 een beter betaalde docent voor de klas. En gratis kinderopvang. Deze nieuwe onderwijsvisie kwam tot stand samen met leraren, scholieren, ouders en vele leden van D66.

Voorstel: nieuwe studiebeurs
D66 komt met een plan voor een nieuwe studiebeurs. In het huidige stelsel voor studiefinanciering zitten enkele knelpunten. D66 stelt daarom een nieuwe studiebeurs voor. Studenten waarvan ouders tot 70.000 euro per jaar verdienen (twee keer modaal), krijgen een studiebeurs van maximaal 400 euro per maand. Bovendien wil D66 alle toeslagen afschaffen. In plaats daarvan krijgen studenten een belastingkorting van maximaal 300 euro per maand. 

Investeren in technisch vmbo
Goed techniekonderwijs is heel belangrijk. De ontwikkelingen gaan snel, denk aan de ontwikkelingen in de energiesector, de opkomst van de elektrische auto en installaties in onze huizen. Omdat we niet weten hoe de technische arbeidsmarkt eruitziet als de huidige leerlingen gaan werken, moeten scholen in staat zijn hun onderwijs voortdurend te vernieuwen. Met deze investering krijgen scholen meer lucht om verder te bouwen aan hun techniekaanbod.

Beter rekenonderwijs
De rekentoets, wij noemen deze toets ook wel ‘afrekentoets’, is afgeschaft. Leerlingen leren niet beter rekenen van een toets, maar van goed onderwijs. Je leert door te oefenen, door rekenles met een goede leraar. En niet door alleen een afrekentoets aan het einde van de middelbare school. En al helemaal niet door een toets waar een leerling een 3 (!) voor mag halen. Daar moeten we mee stoppen.

Meer geld voor onderwijs en innovatie
We investeren 400 miljoen euro per jaar in onderzoek en innovatie. Dat is onder andere voor fundamenteel, nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek. Zo zorgen we ervoor dat Nederland ook in de toekomst Nobelprijswinnaars heeft zoals Ben Feringa. Wij zouden liever nog meer investeren in onderzoek en innovatie, in de kennis en de banen van de toekomst, maar we hebben het nu eenmaal niet alleen voor het zeggen in deze regering.

Zorg en gezondheid

Nieuwe donorwet in werking
De wachtlijst voor donororganen is lang. Voor veel mensen komt een donororgaan te laat. Door de nieuwe donorwet van Kamerlid Pia Dijkstra wordt voor mensen die niet invullen of ze wel of geen donor willen zijn, geregistreerd dat ze ‘geen bezwaar’ hebben. Zo is iedereen vrij om voor zichzelf te beslissen, maar denken we ook aan de mensen die wachten op een donororgaan. 

Drugsmanifest: #ikmaakmedrug
D66 pleit samen met veel andere partijen voor een gezonder drugsbeleid. Een aanpak waarbij we niet meer alle drugs verbieden, maar reguleren. Waarbij de gebruiker veilige drugs kan kopen. Zo lopen we minder gezondheidsrisico’s

Extra geld voor jeugdzorg
Kinderen met gedragsproblemen of jongeren die problemen in het gezin ervaren hebben recht op goede hulp en zorg. Door kinderen op tijd en goed te helpen met goede jeugdzorg vergroten we hun kansen voor de toekomst. Om ervoor te zorgen dat kinderen hulp kunnen blijven krijgen investeren we het komend jaar extra geld in de jeugdzorg. D66 is daar blij mee.

Wonen

Meer betaalbare huizen voor starters
Veel mensen zijn op zoek naar een betaalbaar huis. Huizenprijzen blijven stijgen en starters komen er op de woningmarkt amper tussen. De afgelopen 10 jaar is er te weinig gebouwd. Om woningen betaalbaarder te maken moeten we vooral het aanbod flink vergroten. Daarbij verdienen starters een betere kans op de woningmarkt.

Woondeals voor veel meer woningen
Er is een groot woningtekort in Nederland. Hierdoor zijn er veel (jonge) gezinnen die geen woning kunnen krijgen. Ook zijn de enorme huurprijzen een groot probleem, vooral in de grote steden. Onze minister Kajsa Ollongren kwam daarom met woondeals. En met resultaat: in 2018 kwamen er bijna 80.000 nieuwe woningen bij. In de woondeals ligt vast hoeveel woningen er in een regio gebouwd moeten worden. Ook worden er afspraken gemaakt over de financiering van deze woningen, zodat straks iedereen kan genieten van zijn of haar huis.

Vrij zijn

LHBTI’ers en mensen met een handicap beschermen in de Grondwet
Vrij zijn van discriminatie is een mensenrecht. Daarom hebben we samen met PvdA en GL een wetsvoorstel gedaan om LHBTI’ers en mensen met een handicap te beschermen in Artikel 1 in de Grondwet. 

Wet voltooid leven ingediend
Mensen ouder dan 75 die tot de conclusie komen dat hun leven voltooid is, moeten vrij zijn om te kunnen bepalen hoe en wanneer ze willen sterven. D66 vindt dat het verstrekken van een laatstewilpil onder strikte voorwaarden van zorgvuldigheid en toetsbaarheid in die situatie mogelijk moet worden. In 2020 werd dit wetsvoorstel ingediend.

2023 wordt het jaar van de slavernij
In 2023 is het 150 jaar geleden dat de slavernij in Nederland werd beëindigd. Gesterkt door de Black Lives Matter discussie, wil D66 dat we dit jaar extra stilstaan bij het slavernijverleden. Door middel van tentoonstellingen, voorstellingen, debatten en aandacht in onderwijs en media leren we van ons verleden, om nu racisme tegen te gaan. 

Transgender en intersekse personen beschermen in de wet
Als je niet in het standaard man- vrouwplaatje past, maak je bijna iedere dag nog vormen van discriminatie mee. Om dat tegen te gaan beschermen we hen nu expliciet tegen discriminatie in de Algemene Wet Gelijke Behandeling. Dat betekent natuurlijk nog niet dat er geen discriminatie meer is. Maar wel dat mensen een beroep kunnen doen op een wet die er voor hen is. 

Iedereen moet bloed kunnen doneren
Mannen die seks hebben met mannen mogen geen bloed doneren. Bij een intake bij de bloedbank blijkt dat je als man geen bloed mag doneren als je seks hebt met mannen. Ook niet als je een monogame relatie hebt. Terwijl bij vrouwen die seks hebben met vrouwen en heterostellen deze regel niet geldt. Dat is discriminatie. Wat ons betreft komt hier snel verandering in en worden deze regels voor iedereen gelijk. Inmiddels is de eerste stap gezet, maar er is nog meer te bereiken

Wet erkenning gebarentaal door de Tweede Kamer
Erkenning is nodig omdat ruim 15.000 Nederlanders gebarentaal gebruiken, maar nog altijd op veel plekken niet met gebarentaal terecht kunnen. Met de erkenning moet bijvoorbeeld ook de overheid gebarentaal meer gaan toepassen. Belangrijke informatie wordt zo beter toegankelijk voor doven en slechthorenden. De initiatiefwet van D66, PvdA en de ChristenUnie is inmiddels aangenomen door de Tweede Kamer.

Europese aanpak LHBTI-discriminatie
Het is natuurlijk belangrijk dat we er in Nederland voor zorgen dat mensen vrijer zijn. Maar als net over de grens jouw rechten niet gelden, dan ben je nog steeds niet werkelijk vrij. Daarom werken we ook in Europa aan gelijke rechten voor LHBTI’ers. Dankzij onder andere D66-Europarlementariër Sophie in ’t Veld komt er een jaarlijkse ‘Grondrechten-APK’. In deze monitoring wordt in kaart gebracht hoe het staat met de rechten van LHBTI’ers in iedere lidstaat. Zo kunnen we ook aansturen op verbetering en lidstaten aanspreken als zij discrimineren.

Europa en buitenland

Nederlanders in het Verenigd Koninkrijk helpen na Brexit
De initiatiefwet van onder andere D66 is aangenomen door beide Kamers. Dankzij de noodwet kunnen Nederlanders die in het Verenigd Koninkrijk wonen de Britse nationaliteit aannemen zonder de Nederlandse te verliezen. Zo komen zij niet onverhoopt in de problemen door het politieke gedoe in het Verenigd Koninkrijk.

Ambitieus Europees Herstelfonds, met veel elementen uit D66-plan ‘Europa na corona’
De coronacrisis houdt zich niet aan grenzen. Als het slecht gaat met Europa, is dat slecht voor Nederland. Daarom werken we samen in Europa aan het Europees steunpakket van ruim 500 miljard euro. Daarmee kunnen acute problemen in deze crisis worden betaald en kunnen landen steun krijgen om structurele schade te voorkomen.

Magnitsky-wetgeving op EU-niveau voor persoonsgerichte sancties tegen mensenrechtenschenders
Schenders van mensenrechten moeten worden aangepakt. Of het nu gaat om generaals in Myanmar die de Rohingya lieten uitmoorden of wapenhandelaars die het embargo tegen Zuid-Sudan schonden: zij mogen daar niet ongestraft mee wegkomen. Met deze nieuwe Europese wet kan er snel worden opgetreden tegen mensenrechtenschenders.

Meer geld voor ontwikkelingssamenwerking
Door de coronacrisis en het begrotingssysteem dreigde er minder geld beschikbaar te komen voor ontwikkelingssamenwerking. Dat kon niet gebeuren. Juist nu mensen over de hele wereld extra hulp nodig hebben. Daarom is het budget voor ontwikkelingssamenwerking uitgebreid.

Extra geld voor toegang tot en voorlichting over anticonceptie in ontwikkelingslanden
D66-minister Sigrid Kaag zet zich in om geweld tegen vrouwen en meisjes in ontwikkelingslanden te voorkomen en voorgoed uit te bannen. Ze maakt daarom extra geld vrij voor veilige abortus, toegang tot anticonceptie voor meisjes en vrouwen en hiv-bestrijding. Ze gaat daarnaast seksueel geweld, kinderprostitutie en misbruik in de seksindustrie bestrijden en discriminerende praktijken zoals kindhuwelijken aanpakken.

Justitie en veiligheid

Rechercheurs om discriminatie te bestrijden
Discriminatie aanpakken begint bij discriminatie erkennen. Daarvoor zijn meldingen en aangiften nodig. Veel te vaak blijven die meldingen en aangiften roerloos liggen op de plank. Of wordt discriminatie niet erkend bij een mishandeling bijvoorbeeld. Met speciale discriminatierechercheurs kan de politie vriend zijn in de strijd tegen discriminatie van iedereen.

Pamflet Digitale Revolutie
Technologie heeft ons leven een stuk makkelijker gemaakt. Toch moeten we opletten dat mensen in controle blijven over technologie, in plaats van andersom. Daarom lanceerde D66 een digitale visie, met concrete maatregelen die de macht van Techreuzen als Google en Facebook terugbrengen bij de mensen.

Techvisie 2.0
We maakten grote plannen op het gebied van kunstmatige intelligentie. We willen fors investeren in wetenschappelijk onderzoek en opleidingscapaciteit. We willen ethische grenzen stellen én bewaken. Bovendien willen we werkgelegenheid en inkomen eerlijk verdelen.

Ruimte & bereikbaarheid

Voorstel: Meer treinen naar het buitenland
De trein moet een beter alternatief worden voor het vliegtuig. Dat is beter voor het klimaat, maar ook comfortabeler reizen. Zo is er nu bijvoorbeeld een snelle en directe treinverbinding tussen Amsterdam en Londen.

Meer geld voor fietsenstallingen bij stations
Er wordt dankzij het Klimaatakkoord 75 miljoen extra geïnvesteerd in fietsenstallingen bij stations en fietssnelwegen. Zo kunnen we duurzaam, sportief én handig naar werk en school.

Cultuur & media

Twee steunpakketten voor makers, musea en theaters
De culturele sector heeft het zwaar. Theaters en poppodia zijn bang om te vallen, makers zien de totale opdrachtenstroom is droogvallen en cultureel ondernemers krijgen geen krediet voor het maken van nieuwe producties. D66 is dan ook blij met de in totaal 700 miljoen euro aan financiële steun voor de culturele sector van cultuurminister Ingrid van Engelshoven.

15 miljoen euro extra voor theater- en muziekgroepen
Het Fonds Podiumkunsten krijgt deze Prinsjesdag 15 miljoen euro extra. Zij kunnen daarmee theatergezelschappen en muziekgroepen alsnog financieren.

Democratie & overheid

Meer geld voor ondersteuning van het parlement
Waar de ministers beschikken over een ruim ambtenarenapparaat, moeten Kamerleden het vaak doen met één medewerker. Hierdoor is het voor de Tweede Kamer lastig de regering voldoende en grondig te controleren. Daarom krijgt de Tweede Kamer dankzij het voorstel van Rob Jetten meer geld om de parlementaire democratie te versterken. 

Kroonbenoeming burgemeester uit de Grondwet
Al sinds onze oprichting in 1966 wil D66 dat we burgemeester in Nederland op een andere manier benoemen, om mensen beter bij de democratie te betrekken. De eerste poging van D66 om de Grondwet op dit punt te wijzigen is gesneuveld in 2005. Zeven jaar later kwam er een nieuw voorstel, van Gerard Schouw (voormalig Tweede Kamerlid). Een grondwetswijziging duurt altijd lang, omdat het twee keer door beide Kamers heen moet. Toch is het eindelijk gelukt. De Kroonbenoeming van de burgemeester en de Commissaris van de Koning zijn uit de Grondwet.

Echt referendum stap dichterbij
D66 heeft gestemd voor de initiatiefwet van de SP op weg naar een correctief bindend referendum. Hiermee is de eerste stap richting dit échte referendum gezet.

Verbod majesteitsschennis afgeschaft
In 1829 is er een wet ingevoerd die stelde dat de koning niet beledigd mag worden. D66 wil dat niemand in Nederland beledigd mag worden, ook de koning niet. Maar we willen wel dat iedereen voor de wet gelijk is. Voorheen waren er enorme verschillen in straf als je iemand beledigt. Als je een willekeurige bakker op de hoek beledigt, staat daar drie maanden straf op. Voor de koning is dit maar liefst vijf jaar. Deze verschillen zijn niet uit te leggen. Voor sommige beroepen moet er wel extra bescherming zijn, zoals ambtenaren, ambulancebroeders, brandweermannen en politie. Daar zal deze wet ook niks aan veranderen.

Integratie & immigratie

Nieuwe inburgeringswet: iedereen kan meedoen
Als driekwart van de vluchtelingen in de bijstand belandt moet het écht anders. Daarom heeft minister Wouter Koolmees het roer omgegooid. Iedere nieuwkomer moet mee kunnen doen. Daarom krijgen nieuwkomers vanaf nu taalles vanaf dag één en direct toegang tot werk.

Voorstel: ‘Grip op arbeidsmigratie’
Als je je leven waagt door op een gammel bootje te stappen, op de vlucht voor oorlog en geweld of op zoek naar een betere toekomst, dan verdien je hier een veilig heenkomen. Tegelijkertijd komen we in Nederland handen tekort voor veel banen. Laat daarom migranten meedoen. De kennis die ze opdoen, kan later worden meegenomen naar het land van herkomst.

Hernieuwd kinderpardon
Sommige kinderen zijn al jaren in Nederland. Of zelfs hier geboren. Ze spreken de taal en gaan hier naar school. Toch vielen ze vaak buiten het kinderpardon, omdat hun ouders bijvoorbeeld een afspraak met de IND hadden gemist. Ze moesten dan terug naar het land van herkomst, met veel verdriet en onbegrip tot gevolg. In 2019 sloot de coalitie, op aandringen van D66, een akkoord te sluiten over een hernieuwd Kinderpardon. Daardoor mogen 529 kinderen in Nederland blijven.

Ondernemen & innoveren

Groeifonds: Investeren in klimaat, onderwijs en openbaar vervoer voor toekomstige generaties
Het Groeifonds komt eraan! Met een bedrag van maar liefst 20 miljard euro wil het kabinet investeren in het openbaar vervoer, de aanpak van klimaatverandering, onderwijs en innovatie. Tijden veranderen, dus we moeten de economie klaarmaken voor de toekomst.

Zes nieuwe Holland Houses van start in het buitenland
De uitrol van zes nieuwe Holland Houses in het buitenland gaat van start. Een Holland House faciliteert de basis die een bedrijf nodig heeft om van de grond te komen in het buitenland: een fysieke ruimte, goede contacten, een secretariaat, juridisch advies.

Handelsverdrag met Canada
CETA is een vrijhandelsverdrag tussen Canada en de EU. Het verdrag is goed voor werknemers, consumenten en ondernemers. Bedrijven krijgen toegang tot een markt van 35 miljoen mensen. Consumenten hebben meer te kiezen tegen een lagere prijs. CETA is al twee jaar in werking en het levert ons veel op: Canada is één van de grootste investeerders in Nederland.

Handelsverdrag met Japan
De EU sloot een handelsverdrag met Japan. Hierdoor wordt handel met Japan makkelijker en goedkoper. Bovendien levert het veel banen op. Jaarlijks verkoopt de EU voor 76 miljard aan goederen en diensten aan Japan.

Financiën

Monitor brede welvaart
Wat zeggen groeicijfers nou eigenlijk over onze economie? Als je thuis de hele dag het gas aan laat staan is het fantastisch voor de economie, maar het betekent niet dat het goed gaat. Daarom pleit D66 ervoor om altijd verder te kijken dan alleen de economie. We geven de monitor brede welvaart een belangrijke rol. Dan gaat de begroting niet alleen over wat erin komt en eruit gaat, maar ook over bijvoorbeeld de impact op het klimaat.