Volg jouw D66-thema

Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven en ontvang de laatste updates op basis van jouw interesses.

Door je e-mailadres in te vullen en op "aanmelden" te klikken geef je ons toestemming om je e-mailadres op te slaan. Dit gebruiken wij om je regelmatig updates te sturen. Hier kun je meer lezen over hoe we omgaan met jouw persoonsgegevens. Hier kun je alle voorkeuren wijzigen.

Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 30 mei 2018

D66 bezoekt vluchtelingenkamp Jordanië

Een land dat nog geen twee keer zo groot is als Nederland, vangt honderdduizenden vluchtelingen op. En dat gaat goed. D66-Tweede Kamerleden Achraf Bouali (BHOS) en Maarten Groothuizen (Justitie, Asiel & Migratie) bezochten samen met D66-Senator Petra Stienen (Immigratie, Asiel en BHOS) Jordanië – één van de nieuwe focuslanden binnen het Nederlandse ontwikkelingsbeleid. Om met eigen ogen te zien hoe ‘vluchtelingenopvang in de regio’ er in de praktijk uitziet, wat er met Nederlands hulpgeld wordt gedaan en of onderwijs in de kampen daadwerkelijk van de grond komt. Lees hieronder het reisverslag.

Sinds het uitbreken van de oorlog in Syrië zijn veel Syriërs de grens met Jordanië over gevlucht. Er wonen nu naar schatting 660.000 tot een miljoen Syriërs in Jordanië. 15% van de Syriërs woont in een van de vluchtelingenkampen, 85% van hen woont in dorpen en steden. De Kamerleden bezochten naast het vluchtelingenkamp Za’atari ook veel lokale initiatieven.

Meer dan onderwijs en zorg

Het bezoek richtte zich op opvang en bescherming van (Syrische) vluchtelingen in Jordanië, de ontwikkelingen in Jordanië zelf en de rol van internationale gemeenschap. Een rondleiding door het vluchtelingenkamp Za’atari, in het Noorden van Jordanië, maakte op iedereen veel indruk. Bouali: “Aangrijpend was het verhaal van een 4-jarig jongetje die lopend vanuit Syrië alleen aankwam in het kamp. Laten we vooral vluchtelingen waar ook ter wereld de helpende hand bieden.” De huisjes strekken zich uit over een eindeloze vlakte in de woestijn. Gezinnen wonen in kleine bouwketen op de stoffige vlakte. Er is een winkelstraat, er wordt dagelijks brood uitgedeeld en er zijn enkele scholen. Groothuizen: “Er wordt heel hard gewerkt om in ieder geval onderwijs en zorg te bieden en ook toekomstperspectief. Maar het is voor Jordanië wel een enorme opgave.”  Vooral het bezoek aan een Early Learning Centre doet iedereen beseffen hoe groot de impact is op de kinderen die hier opgroeien. Aan basisvoorzieningen ontbreekt het niet direct, maar zekerheid over de toekomst, zoals in werk of onderwijs is voor velen nog ver weg. Je kunt als vluchteling het kamp niet zomaar uit, en het vinden van werk is erg lastig. We spraken vluchtelingen die in Syrië boerderijen hadden en daar dolgraag naar terug willen, maar niet weten of en hoe dat ooit zal kunnen.

Eigen bedrijf starten 

Tijdens de bezoeken aan projecten en organisaties buiten het vluchtelingenkamp blijkt het belang van toegang tot werk en ondernemerschap. Veel Syriërs hebben de eerste maanden tot jaren geleefd van hun spaargeld. Nu de oorlog al zeven jaar duurt is die bron voor de meerderheid niet meer voorhanden, en wordt het werk-vraagstuk groter.  Veel gevluchte Syriërs zijn sterk in ambachtelijke beroepen en proberen een eigen bedrijfje op te starten. De regels rond het opstarten van een bedrijf en het verkrijgen van een werkvergunning zijn alleen een flinke kluif. Hoogopgeleide Syriërs zijn inmiddels vaak verhuisd naar Canada, de VS of Duitsland, omdat ze in hun beroep (zoals artsen, ingenieurs en juristen) niet mogen werken in Jordanië. Jordanië beschermt toegang tot deze beroepsgroepen voor eigen inwoners. Hoe begrijpelijk ook, dit is wel heel demotiverend voor jongeren, want waarom zou je een opleiding doen als je er toch geen werk in kunt vinden.

Coördinatie is een uitdaging

Een van de uitdagingen in Jordanië is de coördinatie van alle initiatieven. In het vluchtelingenkamp wordt dat het meest zichtbaar, door de vele logo’s van de verschillende organisaties die hulp bieden. In de hoofdstad Amman hebben zich veel (I)NGO´s gevestigd. Met de Jordaanse overheid wordt door de hulporganisaties gekeken hoe alle projecten binnen en buiten het vluchtelingenkamp op elkaar afgestemd kunnen worden. Op het gebied van onderwijs zijn daar grote stappen in gezet. Sinds kort zijn er op enkele scholen initiatieven om de lesdag op te knippen in twee delen: in de ochtend krijgen de Jordaanse kinderen les, in de middag de Syrische kinderen. Met ieder hun eigen curriculum en docenten. Dit betekent dat er flink meer Syrische kinderen deel kunnen nemen aan het onderwijs, maar ook dat de schooldag van de Jordaanse kinderen is ingekort.

Betrek lokale bevolking

Een groot deel van de Jordaanse bevolking heeft het niet erg breed. Ook zij zien de hulp instromen van internationale organisaties en overheden, voor de opvang van Syrische vluchtelingen. Omdat een groot deel van de Syrische vluchtelingen in de dorpen en steden in Jordanië woont is draagvlak bij de lokale gemeenschappen voor de opvang van vluchtelingen van groot belang. Denk bijvoorbeeld aan health clinics en ondernemerschapsprogramma’s. Veel van de organisaties waar de Kamerleden mee spraken wijzen daarom op het betrekken van de lokale bevolking bij de projecten die voor Syriërs worden opgezet. Er is onder de Jordaanse bevolking een groot besef dat gevluchte Syriërs niet zomaar terug naar huis kunnen, en velen daarom voorlopig nog in Jordanië blijven. Dat het beleid daarom gericht moet zijn op de langere termijn is daaruit een logisch gevolg, met werk, onderwijs en samenleven voorop. Dit betekent een omslag van humanitairan aid naar development cooperation.

Lees hier meer over het beleid van onze Minister Kaag voor ontwikkelingssamenwerking en wat Nederland specifiek doet voor Jordanië als focusland.

Bekijk hier een korte video van Maarten Groothuizen in het vluchtelingenkamp.

* Veel dank aan de verschillende Nederlandse en Jordaanse organisaties die meewerkten aan het programma, o.a. SPARK, Save the Children, Stichting Vluchteling, FNF Jordanië, ARDD, het Jordaanse ministerie van Planning, Human Rights Watch en VN-organisaties.

* De Kamerleden werden vergezeld door Tjeerd Diercksens, Internationaal Secretaris van het Landelijk Bestuur, Martine van Schoor vanuit het Internationaal Democratisch Initiatief en de beleidsmedewerkers Leonhard den Hertog (Europees Parlement) en Maaike Zeeuw (Tweede Kamer).

 

 

Thema

Buitenland & defensie

D66 vindt dat Nederland deelt in de collectieve verantwoordelijkheid voor een veilige wereld. Een wereld waarin er voortdurend aandacht moet zijn voor mensenrechten, de internationale rechtsorde en mensen in kwetsbare posities. Internationale samenwerking is dé kracht achter veiligheid en welvaart. D66 ziet in die internationale samenwerking een leidende rol voor Europa.

Lees meer