Voorzitter,
Dat ik hier vandaag mag staan, is een enorme eer.
Als klein meisje leek de Kamer zo ver weg, maar nu sta ik hier.
Als vrouw met Marokkaanse wortels, geboren en opgegroeid in Brabant, kijk ik met trots terug op de weg die ik heb afgelegd en op de lessen die mij hebben gevormd tot wie ik vandaag ben.
Die weg was niet altijd vanzelfsprekend.
Ik heb vroeger niet altijd het voordeel van de twijfel gekregen.
Op de basisschool zag ik hoe andere kinderen met dezelfde Cito-score wél dat voordeel kregen.
Ik kreeg het nadeel van de twijfel. Dat deed pijn.
Maar het maakte mij ook strijdbaarder.
Gelukkig heb ik onderweg ook mensen ontmoet die wél in mij geloofden en mij kansen gaven.
Docenten op het MBO, HBO en de Universiteit, die verder keken en mijn potentie zagen.
Mijn mentor op de Hogeschool was zo een docent, zij liet mij zien dat één persoon het verschil kan maken voor een ander.
Tijdens mijn onderwijsreis leerde ik doorzetten, juist wanneer ik werd onderschat. Op die momenten dacht ik: moet jij eens opletten, ik kan dit wél.
Die mentaliteit heb ik te danken aan mijn familie.
Zij zijn voor mij het voorbeeld van hard werken, volhouden en durven.
De één is vanaf de basis iets voor zichzelf begonnen, de ander blijft zich voortdurend ontwikkelen en ze zijn niet bang voor nieuwe uitdagingen, ongeacht hun leeftijd.
Mijn ouders zeiden altijd tegen me: “zorg ervoor dat je voor jezelf kan zorgen, je studie haalt en je niet uit het veld laat slaan”.
Dit heb ik goed tussen mijn oren geknoopt. Maar zij leerden mij ook iets anders, oog houden voor de mensen om je heen. Want met mij zijn er velen die nog steeds structureel het nadeel van de twijfel krijgen.
En dat onrecht wordt vandaag de dag steeds versterkt door algoritmes die stereotyperingen bevestigen in plaats van doorbreken.
Voorzitter,
Ik behoor tot de brug-generatie. Een generatie die grotendeels opgroeide zonder sociale media zoals we die nu kennen.
Ik herinner me de eerste computer thuis, het internet dat het niet aankon als de huistelefoon in gebruik was en om de beurt op MSN na schooltijd.
Later kwam Hyves en veranderden de berichten in krabbels, krabbels werden reacties op Facebook, reacties werden tweets op Twitter, foto’s op Instagram en video’s op TikTok. En daartussen gebruikte we Word en PowerPoint voor schoolopdrachten.
We zijn eraan gewend geraakt. Technologie is langzaam maar diep ons leven binnengedrongen. Het zorgt ervoor dat we online met elkaar kunnen communiceren, foto’s kunnen delen, een mooie presentatie kunnen maken.
Maar het brengt ook nieuwe risico’s. Zoals de verspreiding van deepfakes. Die beschadigen mensenlevens, ondermijnen het vertrouwen en maken het steeds moeilijker om waarheid van manipulatie te onderscheiden.
Dat mogen we niet laten gebeuren. Want zonder vertrouwen geen democratie. Tegelijkertijd bieden nieuwe technologieën, zoals AI en quantum, enorme kansen.
We kunnen werkzaamheden automatiseren, accuratere diagnoses stellen en met meer rekenkracht meer onderzoeken uit voeren.
Maar we moeten ons wel afvragen, wie heeft de daadwerkelijke regie over de technologieën die we gebruiken?
Voorzitter,
De geopolitieke realiteit is veranderd. Digitale weerbaarheid ís nationale veiligheid. En die staat onder druk.
In mijn jarenlange ervaring op digitalisering bij de overheid heb ik de discussies meegemaakt. Gebruiken we Microsoft Azure of toch niet?
Hoe zit het dan met onze afhankelijkheid? Wat is de juiste keuze?
Dit zijn niet alleen keuzes die bij departementen liggen, dit is ook aan de politiek om hier richting aan te geven.
Wanneer cruciale overheidsdiensten afhankelijk zijn van niet-Europese bedrijven en buitenlandse wetgeving, brengt dat risico’s met zich mee.
Want als overheid hebben wij een fundamentele verantwoordelijkheid
om ervoor te zorgen dat mensen hun belastingaangifte kunnen doen,
hun DigiD kunnen gebruiken en ambtenaren bij hun digitale werkplek kunnen.
Dat zijn geen luxevoorzieningen, maar essentieel voor onze samenleving.
Deze mogen niet onder de rode knop van Amerika liggen.
Daarom steunt mijn fractie de verkoop van Solvinity niet.
Daarmee geven we gedwongen meer regie en controle uit handen over onze digitale infrastructuur. ‘
We kunnen ons niet permitteren nóg afhankelijker te worden van partijen aan de andere kant van de oceaan. We moeten de regie terugpakken.
In de beantwoording van vragen van collega Van den Berg blijkt dat Logius en Justitie & Veiligheid zijn gepeild door Solvinity voor eventuele overname van Solvinity.
Dat roept vragen op:
Waarom is de kamer hier niet eerder over geïnformeerd?
Waarom is ervoor gekozen om Solvinity niet over te nemen?
Zijn de staatssecretaris en minister het eens dat duidelijke kaders nodig zijn over wanneer de overheid volledige, beperkte of geen regie moet hebben over digitale diensten? Zo ja, zijn zij bereid deze kaders op te stellen? Zodat we bewuste keuzes kunnen maken.
Solvinity verleend essentiële diensten aan de overheid.
Onze dienstverlening richting de burger mag niet in het geding komen. Momenteel is er ook geen noodrem voor ons als Kamer om de verkoop tegen te houden.
We wachten op het resultaat van de BTI-toets en de ACM.
Daarom de volgende vragen:
Hebben de minister en de staatssecretaris verschillende scenario’s uitgewerkt voor de mogelijke uitkomsten van de BTI-toets en de ACM? Zo nee, gaan zij dit doen?
Welke rol zien zij hier voor de overheid als de overname niet door kan gaan op basis van de toetsing?
En welke waarborgen worden getroffen voor het geval de overname van Solvinity door Kyndryl wel doorgang krijgt? Voor de continuïteit, veiligheid en regie.
Voorzitter,
Digitale Zaken stond lang te laag op de politieke agenda. Het is goed dat dat verandert.
Het coalitieakkoord laat ook zien dat we ambitieuze plannen hebben.
Met voor het eerst een hoofdstuk over Digitale Zaken in het akkoord, waarin we digitale autonomie het uitgangspunt maken van de overheid.
Hier wil ik me voor inzetten. Zodat technologie de democratische rechtsstaat versterkt in plaats van ondermijnt.
Tot slot, voorzitter.
Digitale soevereiniteit gaat niet alleen over autonomie of geopolitiek.
Het gaat over het dagelijks leven van mensen.
Over vertrouwen. Over zekerheid. Over rechtvaardigheid.
En ja, Europa beschikt over sterke en innovatieve bedrijven, ook hier in Nederland, die veilige en betrouwbare digitale diensten kunnen leveren.
Bewust kiezen voor deze bedrijven betekent loslaten van wat we gewend zijn. En durven kiezen voor nieuwe alternatieven.
Om ook hun een kans te geven.
Want als we ooit hebben geloofd in het voordeel van de twijfel, laten we dat dan nu doen voor Europese en Nederlandse technologie.
Dankuwel.
Menu