Hoofdpunten uit het coalitieakkoord

Beeld: Robin Utrecht

We gaan fors investeren om meer huizen te bouwen en investeren in infrastructuur (19 miljard t/m 2035)

  • Op de korte termijn gaan we fors schrappen in regels, vergunningen en procedures. Er kan de komende jaren veel sneller gebouwd worden voor mensen die al jaren een huis zoeken. Zo kunnen we snel 100.000 woningen per jaar gaan bouwen.
  • Voor de toekomst leggen we de lat hoger: we verhogen de ambitie voor woningbouw. We gaan van 21 locaties naar 30 grootschalige woningbouwlocaties: 9 meer dan nu. Daarmee starten we met het bouwen van nieuwe steden en wijken.
  • We maken een miljard per jaar vrij voor het bouwen van betaalbare woningen. We gaan de komende tien jaar 7,5 miljard euro extra investeren in infrastructuur en bereikbaarheid van gebieden waar we gaan bouwen. Dit geld is ook bedoeld voor het beheer en onderhoud van infrastructuur.
  • We gaan meer échte studentenkamers bouwen in plaats van studio’s en we maken het splitsen van woningen makkelijker voor méér studentenwoningen.

We investeren groots in onderwijs met 1,5 miljard structureel

  • We herstellen lelijke bezuinigingen op onderwijs en onderzoek, die direct raken aan kansengelijkheid, zoals op brede brugklas en op geld voor achterstandsscholen. En we herstellen het budget voor het fonds voor wetenschap en onderzoek en de bezuinigingen op MBO, HBO en WO.
  • We investeren in kwaliteit voor de klas en meer leraren voor de klas. Zo zorgen we dat we weer het beste onderwijs krijgen, wat de ook de beste investering is in onze economie.
  • We stellen geld beschikbaar voor de koopkracht van studenten, door de rente te maximeren op 2,5% en de uitwonende basisbeurs met 50 euro te laten stijgen.
  • We investeren in kansen voor kinderen: duizenden kinderen in de armste wijken krijgen tien uur extra les, met huiswerkbegeleiding, sport en spel en talentontwikkeling, in plaats van rond te hangen op straat. Er komen meer brede brugklassen in iedere gemeente.

We investeren in dorpen, steden en regio’s

  • We maken geld vrij voor het verbeteren van wijken die dat het hardste nodig hebben. Zodat gemeenten daar nog meer kunnen doen om huizen te isoleren, te investeren in onderwijs, baankansen en veiligheid.
  • We gaan zorgen voor meer schone lucht met minder vervuilende stoffen en gezond water om te drinken en om in te zwemmen.
  • Met grote investeringen voor natuurherstel zorgt D66 ervoor meer natuur rondom steden, dorpen en in de omgeving.
  • We investeren in regionale ecosystemen rondom sleuteltechnologieën, met naam Brainport Eindhoven, Leiden Bio Science Park, Hydrogen Valley Noord-Nederland, Quantum Delft en AI hub Zuid-Holland.
  • We stellen geld beschikbaar voor sociaal minimum Caribisch Nederland, zodat Nederlanders daar niet in armoede hoeven te leven.
  • We investeren in winkelgebieden. Zo investeren we in de ziel van onze binnensteden en dorpskernen.
  • We zorgen voor meer geld voor veiligheid op straat: we investeren in politie voor meer veiligheid op straat.

We komen weer op koers om de klimaatdoelen te halen met grote investeringen in de groene economie (22 miljard t/m 2035)

  • Concreet gaan we fors investeren in windparken zee en subsidies voor projecten gericht op hernieuwbare energie CO2-reductie fors verlengen en uitbreiden.
  • We gaan een doorbraak realiseren op het elektriciteitsnet. Zo kunnen we weer huizen bouwen, kunnen ondernemers ondernemen en de economie groeien. En we stellen geld beschikbaar om grote bedrijven te helpen de transitie mee te maken door de energieprijzen voor hen niet te hoog te maken. 
  • We brengen niet alleen geld, ook regels waar nodig. Waar het kan Europees, maar indien nodig met aanvullende nationale maatregelen in 2027.
  • D66 maakt veel extra geld vrij voor steden zodat zij hun eigen duurzame energie kunnen opwekken en inwoners beter kunnen helpen bij het verduurzamen en isoleren van hun woningen.

We gaan Nederland van het stikstofslot halen (20 miljard)

  • We komen met een aanpak die politieke moed vereist maar boeren de zekerheid geeft die ze al jaren verdienen. En waardoor er weer ruimte komt om te bouwen aan Nederland.
  • We zorgen dat natuurgebieden die het meest onder druk staan door stikstof het snelst herstellen, waaronder de Veluwe en de Peel. ⁠En we gaan fors investeren in toekomstbestendig landbouw.
  • Dat gaan we op een eerlijke manier doen voor boeren: we reserveren 20 miljard om boeren te helpen of compenseren.

We houden Nederland veilig door fors te investeren in defensie samen met onze Europese partners (19,3 miljard structureel)

  • We halen de 3,5% NAVO-norm en gaan daarmee flink investeren in Europese defensiesamenwerking én innovatie, zodat we ons eigen continent kunnen verdedigen en Nederland en Europa veilig houden.
  • De Oekraïners vechten niet alleen voor hun eigen veiligheid, maar voor de veiligheid van heel Europa. Daarom blijven we Oekraïne onverminderd steunen. In 27, 28 en 29 staat 3,5 miljard per jaar.
  • We versterken de positie van Nederland in de wereld, met investeringen in diplomatieke posten en ontwikkelingssamenwerking en een stevige inzet op het sluiten van nieuwe handelsakkoorden.

We brengen rust in de asielketen (2,1 miljard per jaar/niet structureel)

  • Meedoen wordt de norm. Nieuwkomers starten zo snel mogelijk met Nederlandse taallessen, werken tijdens de asielprocedure wordt makkelijker én sneller.
  • We brengen de asielopvang op orde door te zorgen voor voldoende opvangplekken en stabiele financiering. Daarmee voorkomen we dat mensen moeten worden opgevangen op cruiseschepen, in hotels of sporthallen.
  • We nemen maatregelen tegen overlast, bijvoorbeeld door het uitbreiden van het aantal opvangplekken met verscherpt toezicht.

We verstevigen de democratische rechtsstaat (75 miljoen)

  • We zorgen dat iedereen toegang heeft tot het recht door te investeren in de sociale advocatuur en het verlagen van de griffierechten.
  • We borgen de onafhankelijkheid van de rechtspraak.
  • We dragen democratie over van generatie op generatie met sterk burgerschapsonderwijs.

We werken aan de gezondste generatie ooit (circa 600 miljoen per jaar)

  • Kinderen groeien weer op in groene buurten met veel mogelijkheid tot spelen, sporten en bewegen. We maken ongezonde keuzes onaantrekkelijker en een deel van de opbrengst van deze maatregelen zetten we in om de gezondheid juist te verbeteren.
  • We zetten gezondheid voorop door alleen zorg te verlenen met bewezen effectieve meerwaarde voor de patiënt. Zo houden we de zorg toegankelijk voor mensen en werkbaar voor zorgprofessionals.
  • Zowel financieel als in de dagelijkse praktijk hebben we extra oog voor mensen met een chronische ziekte of beperking.

Progressieve voorstellen

  • Met een Nationaal Actieplan Stop Geweld tegen Vrouwen zetten we specifiek in op de aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag, femicide en vrouwenhaat. En met de Nationale Strategie Vrouwengezondheid zetten we in op vrouwspecifieke en –sensitieve zorg.
  • We lopen voorop in de aanpak van geweld tegen vrouwen en femicide: We zorgen voor meer kennis en training voor hulpverleners, introduceren clare’s law en werken aan een betere samenwerking tussen veilig thuis en lokale hulpverleners, zodat iedere vrouw de juiste hulp kan krijgen wanneer zij thuis niet veilig is.
  • We voeren het regenboogstembusakkoord uit en blijven eraan werken dat iedereen zichtbaar zichzelf kan zijn.
  • Scholen die de vrijheid van onderwijs misbruiken om de kernwaarden van onze democratische rechtsstaat te ondermijnen pakken we aan.

Gezondheid

Wij kiezen voor een zorg die vooruitkijkt. Een zorg die er niet pas is als mensen al ziek zijn, maar die helpt om gezond te blijven. Te lang hebben we vooral gerepareerd als iemand al ziek is, terwijl de meeste winst zit in het voorkomen van ziekte.
 
Door te investeren in gezondheid en preventie, kunnen we werken aan de gezondste generatie ooit. Minder ziekte betekent meer kwaliteit van leven. En een zorgstelsel dat ook voor volgende generaties sterk blijft. Natuurlijk moet de zorg er zijn als het nodig is. Met de beste professionals en de beste zorg in het ziekenhuis. Maar echte vooruitgang zit in voorkomen dat mensen daar terechtkomen. Dat is slimmer, menselijker en ja, daar kunnen we ook geld mee besparen.
 
Zo maken we de zorg toekomstbestendig. Niet door minder te zorgen, maar door beter te kiezen. Voor gezondheid. Voor zekerheid. En voor een samenleving die sterker wordt door vooruit te denken. Zo houden we de zorg toegankelijk en kan iedereen blijven rekenen op goede zorg dichtbij.

Jeugdzorg

Wie het meest kwetsbaar is, verdient de meeste aandacht. Daarom maken we serieus werk van sterke jeugdzorg en zetten we alles op alles voor de gezondste generatie ooit. Door eerder te helpen en beter te begeleiden, verkorten we wachttijden en brengen we zorg dichter bij mensen. Niet ingewikkeld of afstandelijk, maar toegankelijk en menselijk. Zo krijgen kinderen, jongeren en gezinnen sneller de steun die ze nodig hebben en maken we het betaalbaar.
 
Gezinnen die al veel dragen, moeten kunnen rekenen op zekerheid. Daarom zorgen we ervoor dat gezinnen met chronisch zieken of mensen met een beperking via de gemeente steun krijgen bij hun zorgkosten.
 
Zo bouwen we aan zorg die mensen versterkt. Dichtbij, rechtvaardig en met oog voor de toekomst.

Sociale zekerheid

We bouwen aan een samenleving waarin meer mensen de ruimte krijgen om mee te doen. Waar werk loont, talent telt en hulp beschikbaar is als het nodig is.
 
Gratis kinderopvang maakt daarin een wereld van verschil. Jonge ouders kunnen werk en zorg beter combineren, terwijl kinderen goede en veilige opvang krijgen. Zo investeren we in gelijke kansen en in een sterke economie.
 
We geven mensen ook de mogelijkheid om op eigen benen te staan en zich te blijven ontwikkelen. Met een leven lang leren en een stevige aanpak van armoede en schulden zorgen we voor perspectief. Niemand mag vast blijven zitten omdat kansen ontbreken.

Zelfstandigen krijgen eindelijk duidelijkheid en zekerheid. Met de zelfstandigenwet scheppen we heldere regels en eerlijke bescherming, zodat zelfstandig werken ook echt vrijheid biedt.

Klimaat, wonen, onderwijs – het moet en het kán beter. Wij kiezen voor vooruitgang. Jij ook? Sluit je aan. D66 is er voor alle positieve krachten in ons land.