We leggen de stikstofaanpak wettelijk vast

Met de verdere uitwerking van het voor de zomer gepresenteerde stikstofplan zet onze minister Jaimi van Essen de volgende stappen om Nederland van het stikstofslot te halen. Op 3 november is een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd met daarin heldere uitstootdoelen en concrete plannen. We leggen de stikstofaanpak vast én creëren meer duidelijkheid.

De ambitieuze plannen om Nederland van het stikstofslot te halen zijn samen met alle betrokken partijen verder uitgewerkt, met aandacht voor de uitvoering op het erf en het herstel van de natuur. De eerder afgesproken doelen blijven staan. Hiermee zetten we verdere stappen om van plannen naar uitvoering over te gaan.

Het kabinet wil met het voorstel wettelijk vastleggen hoeveel landbouw, industrie en mobiliteit hun uitstoot moeten verminderen. De reductiedoelen uit het coalitieakkoord zijn voor de landbouw 42 tot 46 procent minder ammoniakuitstoot in 2035 ten opzichte van 2019. Voor de industrie gaat is dit 50 procent minder ammoniakuitstoot en voor mobiliteit 50 procent minder stikstofuitstoot. Zo ontstaat duidelijkheid waarmee iedereen aan de slag kan.

De doelen blijven staan. Maar, provincies krijgen meer ruimte om met een alternatief voor de landelijke zones van 500 tot 1.000 meter uit te werken zolang de emissiereductie niet in gevaar komt. Die mogelijkheid bestond al, maar provincies krijgen hiervoor meer tijd. Daarnaast wordt met maatschappelijke partijen onderzocht of er een alternatief is voor de koeiennorm per hectare. Daarvoor geldt ook: dat kan alleen zolang het vastgestelde emissiedoel wordt behaald. Want niet ieder natuurgebied is hetzelfde. Op de ene plek is vooral minder stikstof nodig, ergens anders zijn juist verdroging of waterkwaliteit het probleem. Provincies kunnen zelf keuzes maken om de aanpak, samen met boeren en natuurorganisaties, in te vullen.

Ze hebben tot september 2028 de tijd om plannen voor de zones rond kwetsbare natuur te maken. Lukt het niet op tijd een alternatief op te stellen met een zelfde emissiereductie, dan gelden de landelijk opgestelde Rijksregels.

Het plan vraagt veel van de agrarische sector. Daarom hoort bij duidelijke doelen ook goede ondersteuning.

Boeren die hun bedrijf willen aanpassen of ervoor kiezen om te verplaatsen of te stoppen, kunnen compensatie krijgen. Boeren die kiezen voor verduurzaming krijgen de ondersteuning die nodig is. Voor de ondersteuning van boeren is een groot deel van het totale pakket van € 20 miljard bestemd. Denk hierbij aan subsidies en persoonlijke begeleiding. Daarnaast willen we afspraken maken over een betere beloning voor boeren die bijdragen aan natuur, milieu en waterkwaliteit.

Natuurherstel is de basis om weer vergunningen te kunnen verlenen. Want als het weer goed gaat met de natuur kunnen we de stikstofimpasse pas achter ons laten en ontstaat er ruimte voor nieuwe vergunningen en de bouw van tienduizenden woningen.

Het kabinet wil daarnaast de invoering van een nieuwe rekenkundige ondergrens op 1 juli 2027. Onder die grens zou voor de stikstofbijdrage geen natuurvergunning nodig zijn. Dat is geen vrijbrief. Invoering hiervan kan alleen doorgaan als de belangrijkste doelen, maatregelen en juridische voorwaarden op orde zijn. Het herstel van de natuur blijft vooropstaan en is de enige weg vooruit.

Het nieuwe stikstofplan krijgt steun van oppositiepartij PRO. Een parlementaire meerderheid komt daarmee al dichterbij. Het wetsvoorstel moet nog door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld, dus brede steun is erg belangrijk.

Zo bouwen we samen aan een gezonde natuur, meer perspectief voor boeren en ruimte voor een fijn thuis voor ons allemaal.

Het kan wél.