Algemene beschouwingen 2026

Kirsten, kijk je wel uit? Kirsten, fiets maar niet door het park.”
Misschien denken sommige mensen hier in de zaal: dat zeg ik ook tegen mijn kinderen. Maar veel vrouwen weten: dat zeggen wij ook tegen elkaar.

Want wij kennen het allemaal. De sleutelbos alvast tussen je vingers. ’s Nachts toch maar omfietsen, omdat je niet door het park heen wilt. Dat ene donkere straatje vermijden. Je hoopt dat de Uber die je neemt veilig is. Dat de chauffeur die meteen na het instappen vraagt of je een vriend hebt, gelooft dat je zegt dat je die hebt. En dat hij thuis op jou wacht. Je belt onderweg mensen als je bang bent. 

In de kroeg houd je je hand op je glas. Als je uitgaat, is het soms niet eens meer het vermelden waard tegen je vriendinnen wanneer iemand je ongevraagd op een intieme plek aanraakt. Want zo vaak gebeurt het. Want voorzitter, dit zijn dingen die wij als maatschappij normaal zijn gaan vinden. Dingen die er nu eenmaal bij horen als vrouw. Maar dat doen ze niet.

De cijfers laten zien dat dit niet alleen mijn ervaring is. Uit onderzoek blijkt dat 83% van de Nederlandse meisjes en jonge vrouwen tussen de 15 en 25 jaar ongewenst seksueel gedrag in de openbare ruimte heeft ervaren. Voor 63% van hen heeft dit geleid tot het beperken van hun bewegingsvrijheid: ze mijden het openbaar vervoer, sportclubs of hobby’s en missen in het uiterste geval school of werk.

Vrouwen zijn de helft van de wereldbevolking. En toch is hun vrijheid, ook hier in Amersfoort, nog te vaak niet vanzelfsprekend.
Want voorzitter, daarover wil ik het vandaag graag hebben: over vrijheid. Over de ruimte die je krijgt in onze stad om je leven te leiden zoals jij dat wilt. Om jezelf te zijn, jezelf te ontwikkelen en je vrij door onze stad te bewegen.

Als D66 blijven wij strijden voor vrijheid. En dat brengt ons bij een belangrijke vraag: waar is de vrijheid van de een, de beperking van de ander? Welke keuzes maken wij daarin als gemeente? Kiezen wij voor de vrijheid van een kind om op straat te spelen of geven wij die ruimte aan de auto?

Voorzitter, dat zijn geen neutrale keuzes. Ze bepalen wie zich welkom voelt, wie zelfstandig op pad kan en wie zich moet aanpassen.
Voor ons begint een rechtvaardige stad bij de sociaal-liberale overtuiging dat iedereen de vrijheid moet hebben om het eigen leven vorm te geven. En als gemeente moeten we ervoor zorgen dat die vrijheid niet alleen op papier bestaat, maar ook in de praktijk. Dat iedereen de ruimte en kansen krijgt om mee te doen en zichzelf te zijn.

Met een aantal punten in het uitvoeringsprogramma zijn we dan ook erg blij:
– Neem de investeringen in cultuureducatie, de plannen voor een nieuw cultuurpodium en meer cultuur in de wijken. Daarmee maken we cultuur toegankelijker.
– Ook de inzet op schoolstraten is een mooie stap. Ons uitgangspunt is dat kinderen van acht jaar zelfstandig en veilig door onze stad kunnen lopen en fietsen. Schoolstraten zijn een mooi begin.
– Tegelijkertijd wil ik het college vragen hier proactief mee aan de slag te gaan en scholen te informeren over de mogelijkheden. 
– We zijn ook blij met de plannen voor vergroening, bijvoorbeeld van de Hof en de Kamp.
– En natuurlijk zijn we benieuwd naar de uitwerking van vele plannen zoals het Vrouwenoffensief. En de visie op participatie. 

Voorzitter, ik wil eindigen waar ik begon.
“App je even als je thuis bent?”
Ik hoop op een dag dat we die vraag niet meer hoeven te stellen uit angst, maar alleen nog uit betrokkenheid. Zowel voor de vrouwen als onze kinderen in de stad. 
Want zoals Jan Terlouw het zo mooi verwoordde:
“Vrijheid is niet: ik ben vrij. Vrijheid is: wij zijn vrij.”