Onze reactie op het coalitieakkoord
Voorzitter,
Sommige coalitieakkoorden geven energie. Sommige coalitieakkoorden geven richting. Sommige coalitieakkoorden laten zien waar een gemeente over tien jaar wil staan. Maar als ik dit akkoord lees, bekruipt mij vooral één gevoel: dit heet een Nieuwe Koers, maar het voelt als stilstaan met een nieuwe bewegwijzering.
Waar Waalwijk visie nodig heeft, kiest deze coalitie voor voorzichtigheid. Waar lef nodig is, kiest zij voor afremmen. Waar richting nodig is, kiest zij voor uitstel.
En laat ik helder zijn: dat is een keuze. Géén natuurwet. Géén noodzaak. Géén onvermijdelijkheid. Een politieke keuze! En wat D66 betreft: de verkeerde.
Voorzitter, natuurlijk moeten plannen uitvoerbaar zijn. Natuurlijk moet je verstandig omgaan met gemeenschapsgeld. Natuurlijk moet beleid realistisch zijn. Maar realisme is een middel. Geen doel op zich. Want realisme zonder ambitie is geen verantwoordelijkheid nemen. Realisme zonder ambitie is bestuur op de rem.
Juist nú hebben inwoners behoefte aan een gemeentebestuur dat verder kijkt dan morgen. Dat niet alleen reageert op dagelijkse problemen, maar ook richting geeft.
Dat niet vraagt: wat kunnen we ons permitteren? Maar vraagt: wat heeft onze gemeente nodig? En precies daar mist dit akkoord overtuiging.
Neem duurzaamheid. De grootste uitdaging van onze generatie wordt in dit akkoord niet met urgentie benaderd. Ambities worden uitgespreid. Doelen verschoven. Tempo aangepast.
Bestuurlijk klinkt dat zorgvuldig. Maar politiek gezien betekent dit dat belangrijke keuzes opnieuw worden doorgeschoven. Terwijl juist bij klimaat de tijd geen neutrale factor is.
De energietransitie vraagt om een koers waarop inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kunnen bouwen: betrouwbaar, voorspelbaar en consistent. Want iedere keuze die we vandaag niet maken, beperkt de mogelijkheden van morgen.
Voorzitter, een tweede fundamenteel gemis is het gebrek aan langetermijnperspectief. Besturen is meer dan een sluitende begroting. Het is ook verantwoordelijkheid nemen voor de wereld die wij achterlaten. Voor jongeren. Voor toekomstige inwoners. Voor volgende generaties.
Daarom pleit D66 voor een generatietoets. Niet alleen de vraag stellen: wat kost dit vandaag? Maar ook: wat betekent dit morgen? En wat betekent dit over twintig jaar?
Goed bestuur lost problemen niet alleen op voor vandaag. Het voorkomt dat we ze doorschuiven naar de toekomst.
Voorzitter, ook op inclusie mist D66 ambitie. Wat niet expliciet wordt benoemd, raakt gemakkelijk naar de achtergrond. Terwijl Waalwijk een Regenbooggemeente is.
En dat is geen label. Dat is een belofte! De belofte dat iedereen zichzelf kan zijn. Veilig. Zichtbaar. Gelijkwaardig.
Inclusie is geen onderwerp voor wanneer het uitkomt. Het zegt iets fundamenteels over hoe we als samenleving met elkaar omgaan. Uiteindelijk is de vraag niet hoe sterk een gemeente is voor de meerderheid. Maar hoe veilig zij is voor iedereen.
Voorzitter, datzelfde geldt voor jongeren. Het akkoord spreekt over onderwijs. Maar de uitdagingen van jongeren gaan verder dan het klaslokaal. Zij groeien op in een wereld waarin technologie, sociale media en permanente bereikbaarheid hun dagelijks leven bepalen. Daarom moeten we ook spreken over schermtijd. Over concentratie. Over mentale gezondheid. Want niet alles wat digitaal is, is vooruitgang. Juist híér kan lokaal beleid het verschil maken.
Voorzitter, als er één rode draad door dit debat loopt, dan is het deze: politiek mag nooit kleiner worden dan de uitdagingen waarvoor we staan. D66 kiest daarom voor een andere koers:
– Voor duurzaamheid die verder gaat dan intenties.
– Voor bestuur dat toekomstige generaties zichtbaar meeweegt.
– Voor inclusie die actief wordt beschermd.
– Voor jongeren die centraal staan in beleid.
De coalitie maakt duidelijke keuzes. Dat erkennen wij. Maar het zijn niet de keuzes die D66 voor Waalwijk zou maken.
Voorzitter, de toekomst is geen plek waar we naartoe gaan. De toekomst is een plek die we samen creëren. Daarom is de vraag vanavond niet of dit akkoord uitvoerbaar is. De vraag is of de vermeende ambitie genoeg is voor de gemeente die wij willen nalaten.
Ons antwoord daarop is helder: nee.
Dit is geen nieuwe koers.
Dit is een gemiste afslag.
D66 kiest voor openheid.
D66 kiest voor inclusie en kansengelijkheid.
D66 kiest voor duurzaamheid.
D66 kiest voor volgende generaties.
Daarom steunen wij dit coalitieakkoord niet.
Dank u wel.
(Tommie Mertens, 9 juli 2026)