Maar de afgelopen jaren liepen we steeds meer vast. Zeven jaar lang zat ons land op een stikstofslot. Kabinet na kabinet liep op dit vraagstuk vast.
Daar komt met dit kabinet verandering in. Door een samenhangend plan doorbreken we het slot.
Nederland van het slot: 6 vragen over het stikstofpakket
Nederland is een land dat vooruit wil. Een land waar mensen iedere dag hard werken, ondernemen en bouwen aan morgen. Waar boeren voedsel van topkwaliteit produceren, ondernemers durven investeren en we huizen willen bouwen voor al die mensen die wachten op een betaalbaar thuis.
Dit pakket bestaat uit vijf grote onderdelen die samen toewerken naar twee duidelijke doelen: onze natuur herstellen en Nederland stap voor stap van het slot halen
1. De eerste stap zal niemand verbazen: minder uitstoot van stikstof. Voor de landbouw gaan we werken met doelsturing per bedrijf. Dat betekent dat we slimmer sturen op de daadwerkelijke uitstoot van bedrijven. Naast doelsturing stimuleren we dat de landbouw ook op andere manieren minder uitstoot, net als de industrie en mobiliteit. Iedereen draagt bij.
2. Maar als we van mensen vragen om mee te bewegen, moeten we er ook voor zorgen dat zij daarin goed worden ondersteund. Daarom worden boeren geholpen met verduurzaming, maken we werk van nieuwe verdienmodellen en investeren we in een sterk platteland. Ook de industrie en de mobiliteitssector krijgen hulp om sneller schoner en slimmer te werken.
3. Daarnaast kijken we per gebied wat er nodig is. Want ieder natuurgebied is anders en vraagt om een andere aanpak. Daarom werken we samen met provincies aan zones van 500 tot 1000 meter rondom kwetsbare natuurgebieden. In die zones komt natuurinclusieve landbouw die meer in balans is met de natuur, bijvoorbeeld met meer biologische landbouw en minder dieren per hectare. Zo krijgt de natuur de ruimte om weer gezond te worden.
4. Maar natuur herstellen alleen is niet genoeg. We moeten die natuur ook sterk houden. Daarom investeren we fors in natuurbeheer, in het aanleggen van nieuwe natuur en in agrarisch natuurbeheer, waarbij boeren actief worden ondersteund om natuur op hun land te beschermen en versterken.
5. Nederland moet weer vooruit kunnen. Dat vergt ook dat we regels voor vergunningverlening aanpakken, zoals de rekenkundige ondergrens. We doen dit alleen waar dat echt kan, en in combinatie met de rest van het samenhangende pakket. Zodat we ook zeker weten dat mensen niet, zoals eerder, achteraf in de juridische problemen komen.
De kracht van dit pakket zit in de samenhang. Want zonder natuurherstel komt Nederland niet van het slot. Maar zonder ruimte om weer te bouwen, ondernemen en verduurzamen komen we ook niet vooruit. Alles grijpt op elkaar in. Alleen als we op al die onderdelen tegelijk stappen zetten, brengen we Nederland weer echt in beweging.
Het kan wél.
Heel simpel gezegd: in de uitstoot van landbouw, verkeer en industrie zitten stoffen die neerslaan op de natuur. Een beetje daarvan is helemaal niet erg. Sterker nog, planten hebben stikstof nodig om te groeien. Maar in Nederland is er jarenlang veel te veel van uitgestoten. De emmer loopt over.
En dan ontstaat er een probleem. De bodem raakt beschadigd en sterke planten, zoals brandnetels en bramenstruiken, nemen langzaam de plek over van andere planten die juist belangrijk zijn voor een gezonde en diverse natuur. Zo raakt de natuur uit balans.
Een gezond en sterk Nederland kan niet zonder een gezonde natuur. We hebben het nodig voor schone lucht, schoon water, onze voedselvoorziening, onze gezondheid en een land waarin we fijn kunnen leven. Daarom willen we die natuur goed beschermen.
Toen er vanuit de politiek jarenlang geen oplossing kwam, trok de rechter in 2019 aan de noodrem. Vanaf dat moment werden vergunningen steeds moeilijker afgegeven. Met grote gevolgen. Boeren kwamen in onzekerheid. De bouw van nieuwe woningen liep vast. Ondernemers konden niet uitbreiden. En Nederland kwam steeds verder stil te staan.
En precies daarom pakken we dit nu stevig aan. Niet door tegenover elkaar te blijven staan, maar door samen te kiezen voor oplossingen.
Ja! Na jaren van stilstand brengen we Nederland stap voor stap weer in beweging.
De afgelopen zeven jaar liep ons land steeds verder vast. En dat raakte iedereen. Studenten die afstudeerden moeten gedwongen weer bij hun ouders intrekken omdat er geen betaalbare woning te vinden was. Jonge boeren die het bedrijf van hun ouders willen overnemen wisten niet waar ze aan toe waren. Ondernemers kregen geen vergunning om te verduurzamen of uit te breiden. En ondertussen ging onze natuur steeds verder achteruit.
Daar komt nu verandering in.
Met dit pakket komt vergunningverlening weer op gang en zorgen we ervoor dat onze natuur weer kan herstellen. Bijvoorbeeld door rond kwetsbare natuurgebieden ruimte te maken voor landbouw die beter in balans is met de natuur, met meer biologische landbouw en minder dieren per hectare. Ook de industrie neemt haar verantwoordelijkheid om minder uit te stoten.
Tegelijk pakken we regels aan die ervoor zorgen dat projecten veel te lang vastlopen. Want Nederland heeft lang genoeg stilgestaan.
Met dit pakket kiezen we daarom voor echte oplossingen. Zodat boeren weer perspectief hebben. Mensen weer een huis kunnen vinden. Ondernemers weer vooruit kunnen. En Nederland weer kan doen waar we goed in zijn: bouwen aan de toekomst.
Voor boeren betekent dit na jaren onzekerheid eindelijk duidelijkheid over de toekomst.
En we maken het niet mooier dan het is, voor sommige boeren betekent dat ook dat hun toekomst er anders uit gaat zien dan zij misschien voor ogen hadden. Achter ieder boerenbedrijf zit hard werk, een familie en vaak generaties die met liefde hebben gebouwd aan dat bedrijf. Daar gaan we niet lichtzinnig mee om.
Juist daarom laten we boeren hier niet alleen in staan. Wie moet aanpassen, vrijwillig wil verplaatsen of er toch voor kiest te stoppen, kan rekenen op stevige ondersteuning en financiële hulp.
Door nu samen duidelijke keuzes te maken, ontstaat er weer perspectief voor de hele sector. Zodat boeren weer weten waar ze aan toe zijn, kunnen investeren in hun toekomst en met vertrouwen vooruit kunnen kijken.
Ja. Dit pakket vraagt iets van iedereen die een rol speelt in de uitstoot van stikstof. Dus ook van de industrie en mobiliteit.
De afgelopen jaren hebben veel bedrijven al stappen gezet om schoner en slimmer te produceren. Maar om Nederland weer van het slot te halen, is er meer nodig. Daarom verwachten we ook van de industrie dat zij blijft verduurzamen en haar uitstoot verder terugbrengt.
Dat is niet alleen goed voor de natuur. Minder uitstoot betekent vaak ook schonere lucht, gezondere leefomgevingen en moderne bedrijven die klaar zijn voor de toekomst.
Alleen samen krijgen we Nederland weer vooruit.
Na zeven jaar stilstand kan Nederland niet langer wachten. Te lang liepen kabinetten op dit vraagstuk vast en werden moeilijke keuzes vooruitgeschoven. Maar één ding is in de afgelopen jaren glashelder geworden: niets doen is geen optie meer. Iedereen voelt dat het tijd is voor een doorbraak.
Juist daarom ligt er nu een plan dat niet draait om eindeloos uitstellen, maar om samen vooruitgaan. D66-minister Jaimi van Essen heeft vanaf dag één intensief samengewerkt met boeren, provincies, gemeenten en natuurorganisaties om te komen tot een pakket dat werkt in de praktijk én Nederland weer in beweging brengt. Want dit lukt alleen als we samenwerken.
Na jaren van stilstand kiezen we nu eindelijk voor actie. Want Nederland verdient oplossingen die werken.
Doe mee, word lid van D66
Klimaat, wonen, onderwijs – het moet en het kán beter. Wij kiezen voor vooruitgang. Jij ook? Sluit je aan. D66 is er voor alle positieve krachten in ons land.
Home Stikstofpakket
Doe mee met D66
Klimaat, wonen, onderwijs – het moet en het kán beter. Wij kiezen voor vooruitgang. Jij ook? Sluit je aan.
Ontvang updates van Rob Jetten
Denk en praat mee met D66
Gemakkelijk lid worden wanneer je wil
Bedankt voor je interesse
Sluit je aan bij de positieve krachten. Word lid van D66.