Spreektekst
In zijn spreektekst blikt D66 Statenlid Marc de Droog terug op de afgelopen 4 jaar en stelt tevreden vast dat er in de tussentijd veel verbeterd is bij de provincie waardoor er een goede basis is om samen naar de toekomst te kijken en naar alle grote opgaven die ons als provincie te wachten staan.
4 jaar geleden vond de begrotingsbehandeling plaats vanuit – wat hier genoemd werd – een rokerige puinhoop en loopgraven. Wantrouwen rond onderwerpen als de Uithoflijn en de kavels Dolderseweg vormden toen de aanloop naar de verkiezingen. Dat moest anders. Rust, structuur, orde, een grotere basis om het werk mee te doen, andere waarden dan alleen sober en doelmatig. Waarden als duurzaam, sociaal, inclusief, herstel van vertrouwen. Een open, transparante provincie die samen met inwoners, bedrijven, gemeenten vormgeeft aan de dagelijkse praktijk. Niet alleen “in verbinding” als motto op een akkoord zetten, maar als provincie ook echt weer in verbinding staan.
Nu, vier jaar later ligt hier een begroting waar nog altijd ambitie uit spreekt, gericht op onze rol in de vele transities die ons te wachten staan de komende jaren en een prima doorvertaling van de kadernota.
In die 4 jaar zijn al onze P&C stukken verbeterd en leesbaarder geworden. Niet alleen de grip verbeterde, ook het vooruitzicht. 4 jaar geleden hadden we het vooral over het verleden. Met de groeisprong hebben we inzichtelijk gemaakt waar de grote opgaven zich bevinden en wat het financieel vergt om daar invulling aan te geven. Reden om vanuit die visie ook de financiering op orde te hebben. De MRB is vorig jaar verhoogd boven de indexering en ook de discussie over het belastinggebied zal nog bij blijven dragen aan ons vermogen om ambities te financieren. De opgaven zijn immers groot. Of het nou gaat om energietransitie, versterken van natuur, investeren in schaalsprong voor openbaar vervoer. Vanuit het perspectief van brede welvaart staat deze provincie er goed op en dat willen we als D66 ook graag zo houden.
Natuurlijk, 4 jaar levert niet alles op wat je wilt. Een stuk bescheidenheid is ook op zijn plaats. Je kunt niet alles voorspellen. Denk aan de coronacrisis die deze periode heeft getekend, de oorlog in Oekraïne en laten we de uitspraak van de Raad van State met betrekking tot de programmaanpak stikstof en de discussies rondom PFAS niet vergeten. Het maakt dat ambities op gebied van energietransitie, investeringen in natuur, woningbouw, maar ook de uitvoering van besluiten uit de vorige periode op gebied van provinciale wegen minder snel gaan dan gehoopt. Het is makkelijk om te somberen. D66 koestert liever de stappen die we wél maken. Met een provinciale organisatie en provinciale financiën die weer op orde zijn, staat deze provincie er beter voor dan 4 jaar geleden. En grote abstracte thema’s als klimaat en circulaire samenleving zijn tastbaarder en concreter waardoor erop gestuurd kan gaan worden. We investeerden in fiets, OV, er werd een ROM opgericht, wij hadden in onze provincie een ópen gesprek met boeren en we zijn klaar voor de omgevingswet. De provincie is bovendien zichtbaarder bij gemeenten én bij het Rijk. We denken dat die verbinding nog een extra impuls kan gebruiken. Grote transities vragen om samenwerking, dat hebben we ook van PBL gehoord vorige week toen het over de klimaat en energieverkenning ging en onze klimaatagenda. Maar ook voor een circulaire toekomst en brede welvaart moeten we veel afstemmen om er SAMEN grip op te krijgen. Is er voldoende capaciteit om dat extern op te pakken?
Voorzitter, voor D66 ligt er een mooie basis om naar de toekomst te kijken. Wel een basis van waaruit we steeds meer moeten focussen om meer doelen te bereiken. Steeds concreter en scherper maken van de opgaven waar we voor moeten én willen staan. Want aan die scherpte schort het soms nog wel eens. Onze rol als provincie wordt de komende periode alleen maar groter, de tijd blijft echter beperkt en met meer politieke partijen is het ook verleidelijk om in details en partijbelang te verzanden.
Een korte mijmering mijnerzijds daarover. De verkiezingen komen eraan en dat maakt dat de verleiding groot is om nu en de komende vergaderingen met douceurtjes voor de achterban te komen. Ik wil hier oproepen om daarvoor te waken. Visie, hoofdlijnen, dát is belangrijk. Ik deel de koers van dit college. Veel partijen delen een groot deel van die koers trouwens. Ergens is het vreemd als je dat als welwillende partij niet steunt. Je kunt andere accenten leggen, zoals meer asfalt of minder natuur. Het blijven accentverschillen. Niet steunen getuigt van een smalle bestuurlijke visie. Werken vanuit consent, 80/20, een stemverklaring voor de accentverschillen, is ook een optie.
Laten we in 2023 daarom niet alleen de verschillen uitvergroten, maar ook zoeken naar verbinding op de grote lijnen en de kracht van de provincie in haar rol als tussenbestuur verder versterken. Voor het klimaat, voor biodiversiteit, voor voldoende woningen, voor een economie die klaar is voor morgen, voor een gezonde toekomst voor onze inwoners.