Krachtig landschap

Wij wonen, werken en recreëren op één van de mooiste plekken van de Veluwe. Zo mooi dat mensen uit alle windstreken steeds weer naar onze gemeente komen om te genieten van de rust, ruimte en natuur. Om hier te recreëren en om hier te komen wonen. Wij kiezen ervoor om de natuur en het landschap te versterken. Zo maken we ruimte voor ontwikkeling voor onze inwoners, ondernemers, toerisme en natuur.

Vergroenen
Wij stimuleren nieuwe ideeën met wijkcoaches op het gebied van klimaat, energie en natuur.
Wij verkleinen het risico op natuurbranden.
Wij werken samen met het waterschap, de provincie en omringende gemeenten om natuurherstel voor
onze inwoners en bedrijven toegankelijk en aantrekkelijk te maken.

Samenleven met de natuur
Wij helpen bewoners om beter samen te leven met de natuur.
Wij stimuleren lokale voedselproductie en verkoop.
Wij versterken onze kernkwaliteiten rust, stilte en donkerte.

Natuur en leefomgeving in balans
Wij maken een overgangszone tussen Natura-2000-gebied de Veluwe en de dorpen.
Wij bieden perspectief aan agrariërs met een natuur inclusieve bedrijfsvoering.
Wij benutten en versterken de sprengenbeken voor natuur, recreatie en waterretentie.

De Veluwe en de leefbaarheid in de dorpen staan onder druk. Er is te veel stikstof en door langdurige perioden van droogte is ook voldoende water voor natuur en landbouw niet langer vanzelfsprekend. Defensie wil het gebruik van het ASK intensiveren en uitbreiden. Daarbij hangt de dreiging van laagvliegroutes van en naar Lelystad Airport nog altijd boven ons hoofd. In onze gemeente merken we wat deze druk betekent voor de natuur, de leefbaarheid en de gezondheid van onze inwoners. We worden ons er steeds meer van bewust dat stilte en donkerte als kernkwaliteiten van de Veluwe kwetsbaar zijn. We zijn met steeds meer en willen allemaal rust, ruimte en vrijheid ervaren tijdens het wandelen, sporten en daar waar we wonen.

Onze agrariërs zorgen voor ons voedsel en zijn belangrijke beheerders van ons landschap. Hun toekomst is al decennialang onzeker door de stikstof impasse. Hierdoor staan natuur en landbouw op gespannen voet met elkaar en blijven innovaties en oplossingen te lang uit.

Op onze arme Veluwse zandgronden breiden teelten zoals bloembollen en sierheesters zich nog steeds uit. Teelten die de waterkwaliteit aantasten, de watervoorraad en de bodem uitputten en bovendien niet bijdragen aan onze voedselzekerheid. Hier boeren we achteruit.

De steeds langere perioden van droogte maken de natuur extra gevoelig voor stikstof. Samen met de naaldhoutbossen verhoogt dit het natuurbrandrisico op en rond de Veluwe. Aan de randen van en in de Veluwse bossen liggen vakantieparken en woonwijken. Eventuele schade van een natuurbrand gaat daardoor verder dan schade aan de natuur.

Het wonen, werken en recreëren op de Veluwe is ook met de komst van de wolf veranderd. In de 10 jaar dat de wolf hier leeft heeft dit tot veel zorgen geleid bij dierhouders en bewoners van Natura2000- gebieden. Op alle fronten biedt het vinden van een nieuwe balans de oplossing. Zo zit de oplossing van het stikstofprobleem juist in het versterken van de Veluwe en in de ontwikkeling van de landbouw- en recreatiesector. Natuur en landbouw versterken elkaar wanneer we er progressief mee aan de slag gaan. Dat geldt ook voor de aanwezigheid van de wolf.

Wijkcoaches voor klimaat en leefomgeving

Wij stimuleren nieuwe ideeën met wijkcoaches voor klimaat en leefomgeving. Zij helpen bewoners en ondernemers met vergroening en wateropvang. Het afkoppelen van dakwater voorkomt riooloverstort en watervervuiling. Het infiltreren van regenwater in de tuin, door de regenpijp af te koppelen van het riool, voorkomt dat bij droogte veel besproeid moet worden. Het opvangen van water in een regenton bespaart kraanwater. Samen met woningcorporaties en het waterschap zoeken wij naar manieren om inwoners hierbij verder te ondersteunen en hun erven en tuinen klimaat robuust in te richten.

Natuurbrandrisico

Wij willen meer loofhout in onze gemeente om het natuurbrandrisico te verkleinen en de biodiversiteit te vergroten. Daarvoor stimuleren we recreatieondernemers en bewoners om loofbomen aan te planten op hun terreinen, erven en bostuinen. Binnen de dorpen leggen we vijvers en waterbuffers aan die zware buien kunnen opvangen, waardoor we wateroverlast in de dorpen voorkomen én ons grondwater aanvullen. Zo behouden we voldoende schoon drinkwater en maken we de Veluwe minder gevoelig voor
droogte en stikstof.

Veluwebrede visie

Wij willen samen met ondernemers, de provincie, het waterschap, de omringende gemeenten en onze inwoners werken aan natuurherstel vanuit een Veluwebrede visie.

Langs de buitenwegen planten we bomen en stimuleren de aanwezigheid van andere planten die hier van oorsprong voorkomen. Die dragen het meest bij aan een sterke natuur. We vergroten de soortenrijkdom waar we zo van genieten. We zetten langs onze buitenwegen in op ecologisch beheer zodat ze een leefgebied worden voor allerlei soorten planten en insecten. We richten bermen ook zo in dat insecten en grotere dieren zich makkelijk van het ene naar het andere natuurgebied kunnen verplaatsen.

Natuur- en milieueducatie

Wij maken inwoners, recreanten en ondernemers bewuster van de Veluwe als een groot en samenhangend ecosysteem. Dieren, planten, bossen, water en bodem vormen één geheel. We investeren
in natuur- en milieueducatie, betere informatievoorziening over de wandel- en fietsroutes en recreatieplekken. Daarbij werken we samen met natuurorganisaties om de kennis en het begrip te vergroten. We stimuleren recreatieondernemers om bij te dragen aan een robuuste Veluwe door het vasthouden van regenwater in wadi’s, het aanplanten van landschapselementen en loofbomen. Zo wordt ieder recreatiepark en camping zelf een stukje Veluwe.

Natura-2000 gebieden

Samen met de provincie, het waterschap en de VNOG maken we een inspirerende en informatieve brochure. Deze helpt inwoners in en nabij Natura-2000 gebieden bij te dragen aan biodiversiteit en een
gezonde bodem. En daarmee aan de weerbaarheid tegen natuurbranden. We geven informatie over het belang van Natura-2000 en de planten en dieren die daar leven. We laten bewoners zien welke rol zij als beheerders van bospercelen en landschapselementen kunnen vervullen en welke handelingen wel en niet gewenst of vergunningplichtig zijn. We faciliteren inwoners bij de uitvoering hiervan en stellen daarvoor waar mogelijk subsidies beschikbaar of verwijzen daarvoor naar de juiste loketten.

Lokale productie en verkoop van groenten en boerderijproducten

Wij stimuleren de lokale productie en verkoop van groenten en boerderijproducten uit de directe omgeving. Dit vergroot de beleving en de waardering van het landelijk gebied. Boerenmarkten versterken
het groene imago en zorgen voor een gezellige levendigheid in onze dorpen. Dit versterkt ook ons toeristisch profiel en de veerkracht van onze lokale economie

Rust, stilte en donkerte als kernkwaliteiten van de Veluwe

Wij benoemen rust, stilte en donkerte als kernkwaliteiten van de Veluwe. We stimuleren recreatieondernemers om dit te promoten en hieraan bij te dragen door verlichting en activiteiten op recreatieparken aan te passen. Het zien van een heldere sterrenhemel, donkerte voor nachtdieren en voor de bezoeker zelf zijn een unieke belevenis. In het buitengebied kiezen we op doorgaande routes voor slimme openbare verlichting die bijvoorbeeld alleen aanspringt als er iemand langsfietst — veilig voor mensen, rustig voor de natuur.

Overgangszone

Wij maken een overgangszone tussen Natura-2000-gebied de Veluwe en de dorpen waar samen met boerenbedrijven en recreatieondernemers de natuur versterkt wordt. Samen met de provincie en het waterschap scheppen we de voorwaarden om deze groene zone rondom de Veluwe te versterken. Zo ontstaat er een buffer tussen de rust in de natuur en de levendigheid in de dorpen. We ontlasten en beschermen de kwetsbare natuur. En we ontwikkelen een gebied met aantrekkelijke routes waar ruiters, fietsers en hondenbezitters volop ruimte krijgen. We zetten in op maatregelen die de natuur rust en herstel geven, zoals slimme zonering, duidelijke bezoekersstromen en bescherming van kwetsbare gebieden. Daarnaast stimuleren we inwoners en recreanten om respectvol om te gaan met wild en
natuur.

Aanwezigheid van groot wild en wolven

De aanwezigheid van groot wild gaat in onze Veluwse gemeente al decennialang om de balans tussen natuur, landbouw en veiligheid. Met de komst van wolven gaat landbouwschade verder dan vraatschade in maisvelden en akkers door zwijnen, edelherten en dassen. En veiligheid gaat verder dan het risico op wildaanrijdingen. Inmiddels zijn er wolvenaanvallen op vee en op huisdieren. Recreanten en bewoners in en nabij natuurgebieden voelen zich onveilig door de aanwezigheid van de wolf. Veel zorgen en angst komen voort uit het niet weten wat te doen als we een wolf tegenkomen. Dat heeft er ook toe geleid dat sommige wolven hun schuwheid lijken te zijn verloren. Tien jaar na de komst van de eerste wolf in onze gemeente is het tijd om dit onderwerp bespreekbaar te maken zonder tegenover elkaar te staan. D66 wil het leren omgaan met de wolf daadwerkelijk handen en voeten te geven. Wij vinden dat niet alleen een verantwoordelijkheid van de provincie.

Gebiedsgerichte aanpak van natuur- en landelijk gebied

Daarom richten wij ons op een gebiedsgerichte aanpak vanuit een samenwerking tussen onze buurgemeenten en de provincie. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen natuurgebied en landelijk gebied. In natuurgebieden zijn toeristen en recreanten te gast. Als gast wordt het leefgebied van alle in het wild levende dieren en het belang van de natuur gerespecteerd. De wolf is daar van toegevoegde waarde. We pleiten ervoor dat wolvenconsulenten beschikbaar zijn voor inwoners, dierhouders en recreatieondernemers in en nabij Natura 2000 gebieden, zodat zij weten hoe te handelen om confrontaties te voorkomen. Dierhouders worden geadviseerd en krijgen hulp bij het beschermen van hun dieren én het weren van wolven. Bezoekers en bewoners in het landelijk gebied weten hoe ze confrontaties met wolven kunnen voorkomen en hoe ze wolven op afstand en schuw moeten houden. Zo behouden wolven hun natuurlijke schuwheid en is duidelijk dat zij in de woonomgeving van mensen en de leefgebieden van vee niet gewenst zijn.

Lokale afzetmarkt

D66 kiest voor een toekomst waarin mens, natuur en economie in balans zijn. De landbouw maakt daar volwaardig deel van uit. Boeren verdienen een helder en duurzaam perspectief. Wij willen samen met hen bouwen aan een toekomstbestendig verdienmodel: landbouw die de bodem en het landschap herstelt en bijdraagt aan de voedselzekerheid. Landbouw en veeteelt die bijdragen aan een goed waterbeheer, de biodiversiteit versterkt en het dierenwelzijn serieus neemt. Met een sterke lokale afzetmarkt voor het voedsel en de producten die hier worden verbouwd. We geven daarmee volop ruimte aan natuurinclusieve landbouw.

Sprengenbeken

De sprengenbeken in onze gemeente zijn cultuurhistorisch en ecologisch zeer waardevol. Kasteel Cannenburch dankt zijn ligging en rijkdom aan de sprengenbeken met hun watermolens en wasserijen.
Ook de Kopermolen in Zuuk is samen met zijn omringende hooilanden en wijerd een uniek monument aan de benedenloop van de Verloren Beek. De sprengenbeken doorsnijden onze gemeente op veel plaatsen van de Veluweflank tot aan de Grift, maar zijn voor velen onzichtbaar en onbekend. Ze kunnen naast de cultuurhistorie en de biodiversiteit een grote rol spelen om onze gemeente meer klimaatrobuust te maken. Samen met de provincie en het waterschap worden de beekdalen robuust ingericht zodat ze meer water bufferen en wateroverlast elders helpen te voorkomen.