Terugblik Statenvergadering 23 september: Energietransitie, windmolens en een minnelijke oplossing

Wat D66 betreft omarmen we met de energietransitie de toekomst. We vinden het logisch dat het conceptprogramma energie verbonden is met de Omgevingsvisie. Binnen dat kader moeten echter wel keuzes worden gemaakt waarmee duidelijk wordt gemaakt hoe het toekomstig energiesysteem eruitziet en hoe de transitie wordt vormgegeven. Wat ons betreft doen we dit samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en lokale bedrijven. Denk hierbij aan: energiecoöperaties, energiegemeenschappen, warmtegemeenschappen en wijkcoöperaties. 
De Tweede Kamer stemde in om voor de komende vier jaar 20 miljoen euro beschikbaar te maken om energiecoöperaties en burgerinitiatieven te stimuleren. Voor lokale energiecoöperaties zitten de grootste risico’s in de ontwikkelfase. Daarom willen we dat de Provincie verkent hoe deze initiatieven beter ondersteunt kunnen worden. Wij hebben daarom de motie “Goede ondersteuning voor resultaat” ingediend. Deze is met brede steun van andere partijen aangenomen!

Wat betreft de windmolens van Wintermolen zien we dezelfde aanvraag met dezelfde discussie en grotendeels dezelfde argumenten. Wat D66 betreft betekent goed bestuur niet dat we eindeloos terug blijven komen op besluiten uit het verleden. Goed bestuur betekent juist dat je, na een zorgvuldig proces en een gemaakte keuze, ook koers houdt. Wij zien geen nieuwe feiten of omstandigheden die aanleiding geven om van de gekozen koers af te wijken. Wij steun het voorstel van de gedeputeerde. Dit is een verstandig besluit.

Met de wensen en bedenkingen die in deze Provinciale Statenvergadering voorliggen, ronden we voor de Economische Agenda een belangrijke procedurele fase af. D66 is altijd kritisch geweest op het proces. De governance moet transparant zijn, duidelijk te volgen en vooral democratisch goed controleerbaar. De afgelopen periode heeft D66 daar verschillende kanttekeningen bij geplaatst. 
Als D66 steunen we dan ook de gezamenlijke wensen en bedenkingen.
D66 ziet Nij Begun als unieke kans. Misschien wel de kans van een generatie om in Groningen iets op te bouwen waar inwoners en ondernemers jarenlang van profiteren. Met deze middelen kunnen we investeren in innovatie, nieuwe bedrijvigheid, start-ups, talentontwikkeling en brede economische versterking van onze regio.
Juist daarom is het belangrijk dat er transparantie is over de keuzes die worden gemaakt en over wie uiteindelijk aan tafel zitten. Daarnaast verwachten wij van onze vertegenwoordigers dat zij hun actieve informatieplicht serieus nemen, zodat Provinciale Staten goed betrokken blijven en hun controlerende rol kunnen vervullen.
Met die oproep steunen wij de wensen en bedenkingen en kijken wij uit naar de verdere uitwerking van de Economische Agenda.

Voor de aanleg van waterberging aan het Dwarsdiep zien wij de inspanningen van het College om tot een minnelijke oplossing te komen wél. Ook is er geen nieuwe informatie op tafel gekomen om terug te komen op het eerdere besluit van Provinciale Staten om tot de onteigeningsprocedure over te gaan. 
De BBB diende tijdens de Provinciale Statenvergadering een motie in, maar koos ervoor deze niet inhoudelijk toe te lichten. Geen woordvoering, geen argumentatie en daarmee ook geen mogelijkheid voor andere Statenleden om vragen te stellen of de BBB op haar keuzes aan te spreken. Dat is veelzeggend.
Buiten deze zaal weet de BBB de weg naar de sociale media en de krant uitstekend te vinden. Maar in de Statenzaal, waar het politieke debat hoort plaats te vinden en waar collega’s kunnen doorvragen, blijft het stil. Zo hoort democratische verantwoording niet te werken. Politiek bedrijven via de sociale media is gemakkelijk: je bepaalt zelf de boodschap, ontwijkt kritische vragen en hoeft geen verantwoordelijkheid af te leggen. Maar wij zijn gekozen om hier, in het openbaar en tegenover elkaar, onze voorstellen te verdedigen.
Je kan niet oppositie voeren tegen het eigen college en binnen deze zaal weigeren uit te leggen waarom. Maar dien niet zwijgend een motie in om daarna op sociale media te vertellen dat anderen niet willen luisteren. Wat niet kan, is alle posities tegelijk innemen: de grootste partij zijn, twee gedeputeerden leveren, coalitieafspraken maken, die afspraken vervolgens negeren, de eigen bestuurders voor de bus gooien en daarna doen alsof u een machteloze buitenstaander bent. Daarom steunt D66 de motie van afkeuring over de handelswijze van de BBB rondom het dossier voor een minnelijke oplossing voor het Dwarsdiep. 

Naast de Statenvergadering zijn in de commissies verschillende onderwerpen besproken die niet in de Statenvergadering aan de orde kwamen.

D66 steunde de wijziging van de reglementen van Noorderzijlvest en Hunze en Aa’s. Hiermee wordt de positie van het algemeen bestuur formeel versterkt en wordt de bestuurlijke inrichting met het oog op de waterschapsverkiezingen van 2027 verduidelijkt. Vanuit D66 waren er geen verdere vragen.

D66 stemde in met de toetreding tot de gemeenschappelijke regeling van het Regionaal Historisch Centrum ‘Groninger Archieven’. Er was eerder al geen aanleiding gezien voor een zienswijze. Ook de benodigde aanvullende middelen zijn opgenomen in de Perspectiefnota 2027.

Bij Horizon stond voor D66 vooral de vraag centraal: wat verandert er nu daadwerkelijk in de organisatie? De onderzoeksfase is wat ons betreft voorbij; het is tijd om aan de slag te gaan. We vroegen aandacht voor betere governance, duidelijke verantwoordelijkheden, realistische ambities en het tijdig signaleren van risico’s. Ook moet duidelijk worden hoe de verbeteringen structureel worden geborgd.

D66 steunde het principebesluit voor een provinciale bijdrage aan de ijsvoorzieningen bij Kardinge, maar vroeg wel om duidelijkere voorwaarden. Als de provincie €15 miljoen bijdraagt, moet ook helder zijn welke ijsvoorzieningen daarvoor worden gerealiseerd. Daarom vroegen we om de concrete specificaties, waaronder de 400-meterbaan en de verschillende ijsvloeren, expliciet in het besluit op te nemen. Er is een toezegging gedaan en het besluit is aangescherpt.

D66 steunt de actieve houding van het college richting Defensie. Tegelijkertijd vroegen we om concrete doelen en duidelijke afspraken over de inzet van Groningse middelen. Ook moet samenwerking met Defensie niet ten koste gaan van leefbaarheid, natuur en de energietransitie. Inwoners en Provinciale Staten moeten tijdig worden betrokken bij concrete ruimtelijke keuzes.

D66 steunt het uitgangspunt dat water en bodem vanaf het begin sturend moeten zijn bij ruimtelijke keuzes. Wel vroegen we om meer concrete grenzen en doelen. Daarbij ging het onder meer om mijnbouw en zoutwinning, bouwen in beekdalen, de bescherming van grondwater en de betrokkenheid van inwoners. Een sturend programma moet volgens D66 uiteindelijk duidelijk maken welke keuzes worden gemaakt en wat inwoners daarvan merken.