Burgemeester van Boedapest ontvangt Geuzenpenning 2026 in Vlaardingen

De ochtend begon met een herdenking bij de Geuzengraven op begraafplaats Emaus, gevolgd door een wandeling naar het Geuzenmonument op de Markt, begeleid door de Marinierskapel. In de middag volgde de plechtige uitreiking in de Stadsgehoorzaal, dit jaar de locatie van de ceremonie omdat de Grote Kerk, de traditionele thuisbasis, later dit jaar wordt verbouwd.

Karácsony ontving de onderscheiding vanwege zijn moedige inzet voor democratische waarden, de vrijheid van meningsuiting en gelijke rechten in het steeds autoritairder wordende politieke klimaat in Hongarije. Sinds 2019 is hij burgemeester van Boedapest en een prominente tegenstander van premier Viktor Orbán. Hij staat bekend om zijn politieke credo van bruggen bouwen in plaats van muren, en ziet Boedapest als verdediger van de vrijheid en democratie van alle Hongaren.

In de zomer van 2025 trok Karácsony internationaal de aandacht toen hij de Boedapest Pride organiseerde als gemeentelijk evenement, nadat de Hongaarse regering het had verboden. De Pride-mars werd de grootste demonstratie in de moderne geschiedenis van het land, met naar schatting 100.000 deelnemers. Femke Halsema was een van de internationale politici die meelopen en openlijk steun betuigde. De actie leverde Karácsony een staande ovatie op in het Europees Parlement.

In haar uitreikingsrede waarschuwde Halsema dat de democratische rechtsorde onder druk staat. Zij wees erop dat rechtsstatelijke principes die decennialang buiten discussie stonden, dat niet langer zijn. Halsema prees Karácsony om zijn moed bij het laten doorgaan van de Pride-mars en noemde het een historische daad van verzet. Zij nodigde hem uit om komende zomer eregast te zijn bij de World Pride.

In zijn dankrede legde Karácsony de nadruk op het beschermen van de democratie, juist ook op lokaal niveau. Hij trok een parallel tussen het historische Geuzenverzet tegen de Spaans-Habsburgse overheersing en de Hongaarse strijd voor zelfbeschikking in Transsylvanië, en verwees naar de rol van predikant László Tőkés, wiens verzet in 1989 leidde tot de Roemeense revolutie. Tőkés ontving destijds ook de Geuzenpenning.

Karácsony stelde dat de democratie vandaag niet verzwakt door geweld, maar via het stemhokje. Hij waarschuwde voor de opkomst van populistische bewegingen die universele waarden afschilderen als instrumenten van onderdrukking en die democratische instellingen presenteren als obstakels. Tegelijkertijd bood hij een hoopvol perspectief: juist de lokale politiek kan de democratie tastbaar maken voor burgers. Wanneer mensen echte verbeteringen zien op het gebied van huisvesting, openbare diensten en stadsontwikkeling, wordt de democratie iets wat ze ervaren, niet alleen iets waar ze over horen.

Het antwoord op de democratische crisis, zo betoogde Karácsony, is niet minder Europa of minder lokale democratie, maar juist meer van beide. Sterkere gemeenten waar mensen echt kunnen deelnemen, gecombineerd met een effectievere Europese Unie die kan optreden waar individuele staten te klein zijn geworden. Hij sloot af met de woorden dat democratie geen garantie is en geen eenrichtingsverkeer, maar een belofte van waardigheid, veiligheid en erbij horen, en dat we die belofte alleen kunnen waarmaken als we samenwerken.

Namens D66 Vlaardingen waren lijsttrekker en D66-wethouder Koen Kegel en de kandidaat-raadsleden Bert van Nieuwenhuizen, Guido de Jong, Marianne Rots en Maximiliaan van Lange aanwezig bij de plechtigheid. Als partij die zich inzet voor democratie, rechtsstatelijkheid en een open samenleving herkent D66 Vlaardingen zich sterk in de boodschap van Gergely Karácsony: dat het beschermen van vrijheid en democratie begint in onze eigen stad en gemeenschap.

De Geuzenpenning herinnert ons er elk jaar aan dat democratie en vrijheid niet vanzelfsprekend zijn. Die boodschap is vandaag actueler dan ooit, in Hongarije, in Europa, en ook hier in Vlaardingen