De coalitie belooft samenwerking, maar houdt de deuren gesloten

De behandeling van de begroting duurde maar liefst twee dagen. Onduidelijkheden in de begroting en een gebrekkige voorbereiding van het debat hielpen daarbij niet. De eerste drie uur mochten raadsleden elkaar niet eens interrumperen. Pas daarna ontstond een echt politiek debat.
D66-fractievoorzitter Jort Raemakers stelde de centrale vraag: Wat gaat deze coalitie beter doen? En wanneer merken onze inwoners daar iets van?
Het antwoord bleef grotendeels uit. De begroting is beleidsarm, belangrijke keuzes worden vooruitgeschoven en de financiële gevolgen van de plannen zijn onvoldoende duidelijk.
Ook het CDA uitte stevige kritiek. Waar D66 vooral wees op het ontbreken van inhoudelijke keuzes, waarschuwde het CDA voor oplopende tekorten en het doorschuiven van de rekening naar toekomstige jaren.

De coalitie wil de inwoners de komende jaren vijf miljoen euro aan belastingen teruggeven. Dat klinkt aantrekkelijk. Maar wie profiteert daarvan?
De belastingverlaging loopt via het vaste deel van de afvalstoffenheffing. Ongeveer 300 huishoudens met een laag inkomen krijgen daarvoor al kwijtschelding en profiteren dus niet van de verlaging.
D66 stelde daarom voor een deel van de vijf miljoen te reserveren voor inwoners met de laagste inkomens. De coalitie benadrukte uitgebreid het belang van armoedebestrijding, maar stemde tegen het voorstel.
Mooie woorden over armoedebestrijding zijn blijkbaar gemakkelijker dan er geld voor vrijmaken.
En er was meer. Volgens het college kost de belastingverlaging in 2027 ongeveer 1,16 miljoen euro. Maar de onderliggende berekening wilde het college niet verstrekken. Samen Verder en Ronduit Open hielden zelfs een voorstel tegen om die berekening alsnog op tafel te krijgen.
Hoe kan de raad verantwoord besluiten over miljoenen euro’s zonder de berekeningen te kennen?

Leudal heeft nu twee zwembaden. Uiteindelijk zal er één overblijven. Maar zolang niet duidelijk is wanneer het ene zwembad wordt verbouwd, is het verstandig het andere open te houden. Anders dreigt Leudal tijdelijk helemaal zonder zwembad te zitten.
Toch is het contract met Sportfondsen voor het zwembad in Haelen per 1 januari 2027 opgezegd. Voor de zwemverenigingen komt de mogelijke sluiting daarmee wel erg snel. Zij krijgen nauwelijks tijd om zich aan te passen. Bovendien is onduidelijk hoe voortvarend de wethouder heeft gehandeld. Vragen van D66 hierover zijn nog steeds niet beantwoord.
Samen Verder en Ronduit Open kwamen met een motie om het zwembad voorlopig open te houden, maar lieten het college daarbij veel te veel ruimte. Een voorstel van CDA en D66 om de motie aan te scherpen, werd verworpen.
Eerst opzeggen en vervolgens zonder duidelijke afspraken proberen de gevolgen te repareren. Dat verdient geen schoonheidsprijs.

De gemeenteraad heeft beleid vastgesteld voor onder meer schoolgebouwen en maatschappelijke accommodaties. Het college belooft naar de raad terug te komen als die kaders moeten worden aangepast.
Maar tijdens de begrotingsbehandeling ontstond de indruk dat het college de bestaande kaders ruim wil interpreteren. Wanneer is nog sprake van uitvoering van beleid en wanneer worden feitelijk nieuwe politieke keuzes gemaakt?
D66 diende hierover een motie in, gesteund door CDA en PRO. De coalitie stemde tegen.
Kaders zijn geen elastiek dat je naar believen kunt oprekken. Als het college andere keuzes wil maken, hoort de gemeenteraad daarover te besluiten.

In de begroting is nauwelijks iets terug te vinden over bedrijventerrein Zevenellen. Terwijl juist hier de gezondheid en leefomgeving van omwonenden op het spel staan.
Het vorige college had al vergaande afspraken gemaakt over de ontwikkelingen op Zevenellen, tot tevredenheid van de betrokken inwoners. Van die ambities is nu weinig terug te zien. De huidige plannen beperken zich tot een verkeersonderzoek en de noodzakelijke aanpassingen die daaruit voortvloeien.
D66 zette hoog in, en wilde veel zaken met duidelijke termijn op papier. Uiteindelijk bleek voor 2 van de 4 punten een meerderheid en werd deze aangepaste versie unaniem aangenomen.
Waar het vorige college concrete afspraken maakte, blijft de nieuwe coalitie voorlopig steken in een verkeersonderzoek. Voor de omwonenden is dat wel erg mager.

Bij de vorming van de coalitie werd nadrukkelijk gesproken over samenwerking en een handreiking naar de oppositie. Maar tijdens de begrotingsbehandeling was daarvan weinig te merken.
Ronduit Open nam uitgebreid de tijd om uit te leggen waarom voorstellen van de oppositie sympathiek waren, maar toch niet gesteund konden worden. Vaak werd vervolgens afgewacht wat de wethouder ervan vond.
Dat is een merkwaardige omkering van de rollen. De gemeenteraad controleert het college en stelt de kaders vast. Niet andersom.
Natuurlijk hoeft de coalitie niet ieder voorstel van de oppositie over te nemen. Maar samenwerking vraagt wel om de bereidheid goede ideeën serieus te nemen, ongeacht van welke partij ze komen.
Een handreiking naar de oppositie is mooi. Maar dan moet je die hand ook daadwerkelijk uitsteken.

Uiteindelijk werd de begroting alleen gesteund door Samen Verder en Ronduit Open. D66, CDA en PRO stemden tegen.
Jort Raemakers verwoordde het namens D66 in zijn stemverklaring:
‘Wij stemmen tegen de begroting.
We hebben zelfs getwijfeld of we hierover verantwoord kunnen stemmen: want zoveel laat deze beleidsarme begroting open.
Vijf miljoen voor lastenverlichting, maar voor wie? In ieder geval niet voor mensen met een smalle beurs en die het het hardste nodig is. En de berekening achter de genoemde 1,16 miljoen krijgen we gewoon niet: dat is geen open besluitvorming, maar ronduit gesloten.’