Themadebat Klimaat en Energie

Als je van lezen houdt, heb je je in de voorbereiding op dit debat niet hoeven vervelen. Wat een hoeveelheid stukken staat er vanavond op de agenda.

Onze algemene afdronk is positief: we maken tempo op de onderwerpen waar we als gemeente grip op hebben en boeken daarin serieuze resultaten. Dat doen we ondanks de onduidelijkheid en vertraging die vanuit andere overheidslagen op ons afkomt. In Zwolle pionieren we met het Warmteprogramma en zoeken we actief de samenwerking om problemen op te lossen, bijvoorbeeld bij windenergie en netcongestie. De basis is gelegd. En nu moeten we doorpakken.

Juist nu is het belangrijk dat we in de stap van planvorming naar uitvoering tempo behouden en pragmatisch blijven. Met die bril hebben wij de stukken gelezen. Ik sta vanavond stil bij drie onderwerpen: het warmteprogramma, het voorschietfonds en de groengasinstallatie. 

Om te beginnen het warmteprogramma. De hele raadsperiode is hier hard aan gewerkt en we zijn blij dat het programma er nu ligt. Het biedt houvast en perspectief over waar we als stad naartoe werken. Tegelijkertijd maakt de vertragende en soms onduidelijke houding vanuit Den Haag het ingewikkeld om goed in te schatten wat wanneer uitgevoerd kan worden. We gaan er vanuit dat daar snel verandering in komt.

Daarover hebben wij een vraag aan het college: hoe schat het college zelf de risico’s op vertraging door het uitblijven van landelijk beleid? En hoe wordt daar in de uitvoering op geanticipeerd?

Dan nog een concrete oproep bij de laatste bouwsteen, samenwerking met de stad. In de uitvoering zouden wij het college willen meegeven: durf inwonersinitiatieven regie te geven. Gebruik de positieve energie van Zwollenaren. Maak hen mede-eigenaar van het proces. Zeker inwonersinitiatieven die in een vergevorderd stadium zijn, in de vorm van een warmteschap, verdienen een serieuze plek te krijgen in het warmtesysteem van Zwolle. Waarom worden deze niet benoemd in dit stuk? En hoe ziet het college de rol van warmteschappen?

Dan het voorschietfonds. Complimenten aan het college voor de snelheid waarmee uitvoering wordt gegeven aan een belangrijk advies van het burgerberaad. Met het voorschietfonds krijgen woningeigenaren met een kleinere portemonnee de mogelijkheid om bij te dragen aan een duurzaam Zwolle, zonder rente te betalen of eerst eindeloos te moeten sparen. Dat vinden wij een belangrijke en rechtvaardige stap.

Tegelijkertijd blijven er bij ons een aantal vragen leven. Voor D66 is vooral van belang of dit instrument daadwerkelijk bijdraagt aan het versnellen van de energietransitie en mensen meer eigen regie geeft. En vanuit die bril gekeken vinden wij het jammer dat de proef maar een half jaar duurt en dat het niet duidelijk is hoelang de evaluatieperiode is.

Wij zouden het college willen meegeven om de proef tijdens die evaluatieperiode te laten doorlopen. Dat is eenvoudiger voor de mensen die het fonds moeten aanvragen, zorgt voor duidelijkheid voor Zwollenaren en voorkomt dat het tempo eruit gaat. Graag een reflectie van de wethouder op deze suggestie.

Tot slot de groengasinstallatie. De uitwerking van de uitgangspunten geeft goed inzicht in waar het college op stuurt en welke prioriteiten worden gesteld. Zoals bekend vindt D66 de keuze voor een groengasinstallatie ingewikkeld, met name vanwege de afhankelijkheid van de bio-industrie. Tegelijkertijd moeten we realistisch zijn en roeien met de riemen die we hebben. Voor de industrie en voor bepaalde woonwijken zijn er rondom groen gas simpelweg weinig alternatieven.

Het stuk dat vanavond voorligt gaat over de haalbaarheidsfase. Een noodzakelijke, technische vervolgstap. Voor het vervolg kijken wij met uit naar de verdere uitwerking van de duurzaamheid. Daarbij denken we aan: heldere afspraken over het gebruik van lokale reststromen (dus niet mest), inzicht in de milieuwinst op het gebied van CO2 en stikstof, en de inbedding van de groengasinstallatie binnen de bredere energietransitie.