Door Daniël Schut
Ongelijkheid is er in allerlei soorten en maten. Het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) onderscheidde in Eigentijdse Ongelijkheid in 2023 vier kapitaalbronnen: economisch, cultureel, sociaal en persoonskapitaal. Het SCP clusterde veelvoorkomende combinaties van ongelijkheid in deze vier bronnen, en concludeerde dat het zo op het oog egalitaire Nederland toch een klassenmaatschappij is. Met welgeteld zeven sociale klassen: een werkende bovenlaag, jongere kansrijken, een rentenierende bovenlaag, een werkende middengroep, laagopgeleide gepensioneerden, onzekere werkenden en het precariaat.
Het dossier in deze editie adresseert slechts een paar van de vele ongelijkheden die Nederland kent: redacteur Sara Visser interviewde Anna Custers, lector armoede-interventies aan de HvA, over het precariaat en de onzekere werkenden. Carinne Elion-Valter interviewde Liesbeth Zegveld over de voortdurende ongelijkheid
voor vrouwen. Onze voormalige stagiair Sanne Pouw schrijft over ongelijkheid tussen onderwijsrichtingen, uw hoofdredacteur legt uit wat inkomens- en vermogensongelijkheid met een appelboomgaard te maken hebben, en politiek-filosoof Dick Timmer voorziet het idee ongelijkheid van de broodnodige conceptuele duiding: waar hebben we het eigenlijk over?
Buiten het dossier is er ook weer veel lezenswaardigs: Yannou Tamis en Léa Maartens schrijven over hoe we de mensen achter de cijfers kunnen blijven zien in de discussie over asiel en migratie.
Joost Röselaers doet een bijkans ontroerende oproep om de ambtelijke eed te verbreden, en Gulnaz Sibgattulina houdt een vlammend pleidooi voor een nieuw Europees sociaal-liberalisme.
En voor dit zomernummer zijn we ook bijzonder trots op de uitkomst van niet één, maar zelfs twee experimenten: het eerste is de uitkomst van de Van-Mierlo-essaywedstrijd. Lezers konden een essay indienen, met als opdracht: wie schrijft het nieuwe Appèl? En dat hebben we geweten: we hebben uit vijftig zeer gevarieerde en goede inzendingen uiteindelijk een winnaar gekozen. Of beter gezegd, twee, want het winnende essay ‘Ik is een ander’ is van de hand van Roos van Keulen en Jordy van Rijsingen. Gefeliciteerd aan de schrijvers, en voor onze lezers: gaat dat lezen!
Het tweede experiment is een nieuwe rubriek met speculatieve fictie. Onze door Amerikaanse Big Tech gedomineerde werkelijkheid is vaak vreemder dan de vreemdste aflevering van Black Mirror. En dus kan het juiste soort speculatieve fictie ons helpen om onze werkelijkheid weer wat normaler te doen voelen – en gelukkig bleek onze redacteur
Liang de Beer bij uitstek geschikt om dat te schrijven, met een Kafkaësk aandoend commentaar op ons onthechte, onpersoonlijke nu.
Ondanks die twee geslaagde experimenten, ervaren we hier toch ook enige weemoed: Afke Groen, eerst hoofdredacteur van Idee maar daarna vooral legendarisch directeur van de Van Mierlo Stichting,
vertrekt en is geïnstalleerd als wethouder in Utrecht. Natuurlijk gaan de Van Mierlo Stichting én de redactie van Idee haar ontzettend
missen. Utrecht mag zich wat ons betreft verheugen op onze wijze, capabele en vooral: altijd sociaal betrokken directeur. Gefeliciteerd Afke, en, gefeliciteerd Utrecht!
Het volgende nummer van Idee verschijnt rond de kerst. Het thema van het dossier wordt ‘economie’. Heb je een idee voor een artikel of essay? Mail naar: [email protected]
Daniël Schut is hoofdredacteur van Idee