Back to the polder!

Door Daniël Schut

Deze week besloot het kabinet om het Belastingplan naar de Tweede Kamer te steunen, zonder het vooraf dicht te timmeren. De coalitie-fracties wilden eventuele amendementen op de inhoud beoordelen. Ze spraken zelfs af dat ze hier onderling verschillend over mochten oordelen, zij het ‘binnen elkaars pijngrens’.

Dit is door de pers een unicum genoemd. En dat klopt: zo open en onbevreesd heeft een Nederlands kabinet het nog nooit geprobeerd. Tot nog toe was het Belastingplan altijd verzekerd van een meerderheid in de Tweede Kamer. Niet altijd in de Eerste Kamer.

Maar is het dan ook gelijk een slecht idee, zoals sommige commentatoren en ook oppositieleden wel beweren? Is iets automatisch slecht omdat het nog nooit geprobeerd is?

Nee, is het antwoord. Sterker nog: deze werkwijze past wonderwel bij de politieke cultuur die hoort bij minderheidskabinetten. Want wat leert een rondgang langs politieke experts over wat daarvoor nodig is? Kort en goed dit:

– Overstijg het zwart-wit-denken tussen ‘de coalitie’ en ‘de oppositie’
– Zie het coalitie-akkoord als een startpunt voor een open discussie, niet een in beton gegoten afspraak
– Betrek als kabinet de Kamer bij de beleidsvoorbereiding
– Wees als Kamer bereid constructief mee te denken, in plaats van telkens zo snel mogelijk te escaleren
– Gun elkaar en elkaars achterban ook wat, in plaats van dossiers te verknopen en hoog op te spelen

Het meest verbazende aan het rondje experts is dit: Nederland blijkt dit gewoon te kunnen. Wat nodig is voor een goedlopend minderheidskabinet, is onze oeroude poldercultuur. Dat konden we vroeger heel goed, dat kunnen we nu nog steeds in veel gemeentes, en dat konden we ook toen kabinetten minderheden hadden in de Eerste Kamer. Dus waarom zouden we het nu niet kunnen?

Het hele artikel is een voorpublicatie uit de komende Idee. Lees het nu alvast hier: