Goed bestuur en democratie

Een stad waar iedereen gehoord wordt.

D66 gelooft in een democratie die niet stopt na het stemhokje. Democratie is een manier van samenleven waarin iedereen invloed kan uitoefenen op beslissingen die hen raken. In een tijd van groeiend wantrouwen en afstand tot de politiek, kiest D66 voor een overheid die mensen betrekt, vertrouwen opbouwt en actief luistert. Want politiek is te belangrijk om aan politici alleen over te laten. Daarom werkt D66 samen met de inwoners van Den Haag aan een sterke, inclusieve en toekomstgerichte democratie. Een democratie waarin ook ongehoorde stemmen doorklinken en waarin ook de belangen van toekomstige generaties worden meegewogen bij het maken van beleid. Dat vraagt om een andere manier van besturen: opener, eerlijker en met meer ruimte voor participatie en tegenmacht. Alleen dan behouden we onze sterke democratie en wordt deze echt van iedereen.

Beeld: Jan van der Wolf

Goed en verantwoord bestuur: macht en tegenmacht

Den Haag ligt het hart van de Nederlandse democratie. Daar hoort een levendige debatcultuur bij, die verder strekt dan de politieke arena zelf. Een sterke democratie begint bij betrouwbaar en transparant bestuur. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat besluiten integer worden genomen en dat er controle is op macht. Daarom is het essentieel dat instituties zoals de gemeente(raad), de rekenkamer en de ombudsman stevig in hun schoenen staan – met voldoende middelen en onafhankelijkheid.

D66 zorgt voor:

  • Meer inhoudelijke en personele ondersteuning voor gemeenteraad, rekenkamer en ombudsfunctie.
  • Actieve openbaarmaking van raadsstukken, besluiten én gemeentelijke uitgaven op een toegankelijke manier.
  • Structurele dialoogmomenten en ruimte voor debat en kritisch geluid, geïnspireerd op de traditie van open publiek debat zoals dat in Amsterdam plaatsvindt bij Pakhuis de Zwijger of De Rode Hoed.

Een betrouwbare, open en toegankelijke gemeente

De gemeente is er voor haar inwoners: benaderbaar, duidelijk en menselijk. D66 wil dat ambtenaren en bestuurders zichtbaar en aanspreekbaar zijn in de stad en dat ze actief contact onderhouden met bewoners. Door middel van buurtstages en wijkbezoeken komen zij direct in aanraking met wat er speelt in de wijken. Dat vergroot niet alleen hun betrokkenheid, maar zorgt er ook voor dat zij beter op de hoogte zijn van de zorgen en ervaringen van inwoners. Als mensen hulp nodig hebben, zou dat bij één loket te vinden moeten zijn. Dat vraagt om duidelijke taal, fysieke loketten in de buurt en een
houding waarin fouten worden erkend en opgelost. Alleen zo herstellen we en bouwen we aan vertrouwen tussen inwoners en overheid.

D66 zorgt voor:

  • Buurtstages en wijkbezoeken voor ambtenaren en bestuurders om betrokkenheid te vergroten.
  • Stadskamers of wijkloketten in elke wijk voor persoonlijk en laagdrempelig contact met één vast aanspreekpunt.
  • Duidelijke communicatie, bijvoorbeeld via begrijpelijke websites, een terugbelknop, toegankelijke bezwaarprocedures, heldere taal en de mogelijkheid onduidelijke brieven terug te sturen naar de gemeente.
  • Een oplossingsgerichte houding richting inwoners, waarbij de gemeente het beleid herstelt als de rechter burgers in het gelijk stelt.
  • Minder regels. Elke nieuwe regel gaat gepaard met het schrappen van een bestaande. Deze ‘Eén erin, één eruit’-aanpak houdt de regeldruk beperkt en voorkomt extra lasten voor Haagse ondernemers, inwoners en organisaties.

Burgers betrekken via effectieve burgerparticipatie

Inwoners hebben waardevolle ideeën en willen steeds vaker actief bijdragen aan de stad. Te veel mensen hebben te weinig invloed op besluiten die hun leven raken. D66 streeft naar een democratie die mensen actief betrekt, met vormen van inspraak die passen bij onze tijd. Daarom pleiten we voor burgerberaden: gelote inwoners leveren direct input voor beleid – eerlijk, representatief en vernieuwend, precies zoals onze democratie hoort te zijn.

D66 zorgt voor:

  • Structurele inzet van burgerberaden bij complexe beleidsvraagstukken.
  • Gelote wijkraden met budget en mandaat om hun buurt vorm te geven.
  • Vaste buurtbudgetten voor bewonersinitiatieven zoals vergroening of sociale projecten.
  • Uitbreiding van het uitdaagrecht, inclusief ondersteuning en heldere afspraken.
  • Brede betrokkenheid bij beleid, ook van jongeren en minder gehoorde groepen.

Geef jongeren een serieuze stem in de stad

Voor een toekomstgerichte democratie is het essentieel dat ook jongeren volwaardig kunnen meedenken en meebeslissen over de stad waarin zij opgroeien. Op dit moment zijn jongeren echter nog steeds ondervertegenwoordigd in de politiek, waardoor zij moeilijker hun stem kunnen laten horen. Dit terwijl beslissingen die vandaag worden genomen, juist grote invloed hebben op hún toekomst. Om jongeren meer een stem te geven, wil D66 hen beter betrekken bij beleid via effectieve jongerenraden, gemeentebeleid toetsen op langetermijneffecten, en jongeren betrekken via maatschappelijke stages en nieuwe vormen van participatie.

D66 zorgt voor:

  • Structurele plek voor jongerenraden in het lokale beleid.
  • Invoering van een generatietoets bij grote beleidskeuzes.
  • Het instellen van een Ombudsman voor Toekomstige Generaties, of voor uitbreiding van het takenpakket van de gemeentelijke ombudsman zodat ook de belangen van toekomstige generaties worden behartigd.
  • Maatschappelijke stages voor jongeren om hun stad beter te leren kennen en bij te dragen.

Onafhankelijke lokale media en journalistiek

Onafhankelijke en objectieve media en journalistiek zijn essentieel voor een gezonde democratie. Ze houden bestuurders scherp, brengen verhalen van bewoners naar voren en zorgen dat iedereen – ongeacht achtergrond of woonwijk – toegang heeft tot betrouwbare informatie. In Den Haag staan lokale journalisten steeds vaker onder druk door beperkte financiële ruimte en afnemende bereikbaarheid. D66 wil dat onafhankelijke journalistiek gesteund wordt, met extra aandacht voor toegankelijkheid en innovatie, zodat iedereen – in elke wijk – goed geïnformeerd blijft.

D66 zorgt voor:

  • Structurele financiering voor onafhankelijke onderzoeksjournalistiek.
  • Toegankelijk lokaal nieuws via bibliotheken, wijkcentra en online platforms zoals de muurkranten.
  • Ondersteuning van samenwerking en innovatie binnen de lokale journalistiek.

Gezonde gemeentelijke financiën: eerlijk, duurzaam en
toekomstbestendig

Een sterke stad begint met gezonde financiën. Zonder solide en toekomstbestendig financieel beleid kan de gemeente niet goed functioneren, laat staan investeren in een leefbare en rechtvaardige stad voor álle inwoners. D66 kiest daarom voor een financieel beleid dat gericht is op lange termijn stabiliteit, waarin keuzes worden gemaakt met oog voor sociale gelijkheid, duurzaamheid en betrokkenheid van bewoners. Financiële gezondheid betekent voor ons meer dan alleen het op orde hebben van de cijfers. Het betekent ook transparantie, heldere communicatie en een gemeentebegroting die ruimte biedt voor investeringen die de stad sterker maken. We willen voorkomen dat snelle bezuinigingen later schadelijke gevolgen hebben. Een belangrijk uitgangspunt is dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen en dat de vervuiler betaalt. Belastingen en heffingen moeten eerlijk zijn en bijdragen aan een schonere en duurzamere stad.

Eerlijk en toekomstbestendig inkomstenbeleid

De middelen die de gemeente binnenkrijgt, worden op een rechtvaardige en toekomstbestendige manier gegenereerd. D66 pleit voor een belastingstelsel waarin zowel inwoners als ondernemers eerlijk bijdragen naar draagkracht en waarbij duurzame keuzes worden beloond. Daarnaast vraagt de financiële toekomst van de stad om creativiteit en samenwerking: innovatieve financieringsvormen en partnerschappen met bewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers zijn nodig om Den Haag sterker en duurzamer te maken.

D66 zorgt voor:

  • Het geleidelijk verhogen van de OZB naar het gemiddelde van de grote steden. Hiermee ontstaat extra ruimte om te investeren in de stad.
  • Een eerlijke afvalstoffenheffing, gebaseerd op de samenstelling van het huishouden en de hoeveelheid aangeboden restafval per huishouden. Dit stimuleert afvalscheiding en vermindert zwerfafval.
  • Meer groene belastingen volgens het principe ‘de vervuiler betaalt’, waarmee inwoners en bedrijven worden gestimuleerd om te verduurzamen en bij te dragen aan de energietransitie.
  • Maatschappelijke fondsen en cofinanciering met bewonersinitiatieven die bijdragen aan duurzaamheid, sociale cohesie en leefbaarheid.
  • Helder geformuleerde subsidies met duidelijke doelen en criteria, zodat maatschappelijke impact wordt gemaximaliseerd.

Verantwoord uitgeven en efficiënt bestuur

Verantwoord uitgeven en efficiënt bestuur zijn minstens zo belangrijk als het op een eerlijke manier binnenhalen van middelen. Het gaat er niet alleen om hoe we geld genereren, maar vooral ook om hoe we het besteden. Elke euro moet doelgericht worden ingezet, met oog voor effectiviteit, maatschappelijke impact en het behoud van budget voor essentiële thema’s zoals buitenruimte, duurzaamheid, onderwijs, cultuur, jeugdzorg en veiligheid. Transparantie en vertrouwen staan hierbij centraal, zodat inwoners beter kunnen volgen wat er met hun geld gebeurt.

D66 zorgt voor:

  • Regelmatige evaluatie van gemeentelijke taken en organisatie, inclusief de vraag of de gemeente wel de juiste taken uitvoert.
  • Efficiënter inzetten van middelen door maatregelen in de gemeentelijke overhead.
  • Beperken van marketinguitgaven, waar mogelijk overgelaten aan het bedrijfsleven.
  • Stoppen met werkgelegenheidsprojecten die aantoonbaar weinig opleveren, waarbij we in een krappe arbeidsmarkt ook meer vertrouwen geven aan de eigen verantwoordelijkheid van
    inwoners.
  • Minder bureaucratie en controles, met als uitgangspunt vertrouwen in mensen in plaats van wantrouwen.
  • Meer transparantie door begrijpelijke rapportages en burgerbegrotingen.
Home Hoofstuk 8