Brandbrief

Betreft: Dringende oproep tot gesprek met de G4-schoolbesturen over het onderwijsachterstandenbudget

Geachte staatssecretaris,

Ieder kind verdient goed onderwijs en een eerlijke kans om zich te ontwikkelen, ongeacht de wijk waarin het opgroeit of de thuissituatie waarin het verkeert. Daarom maken wij ons grote zorgen over de gevolgen van de herijking van de CBS-indicator voor de verdeling van het onderwijsachterstandenbudget.
Uit recente berichtgeving van Den Haag FM blijkt dat Haagse basisscholen vanaf 2027 gezamenlijk circa € 15 miljoen euro dreigen mis te lopen voor de bestrijding van onderwijsachterstanden. Dit terwijl veel scholen nu al kampen met een groot lerarentekort, een hoge werkdruk en leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Eerder hebben Haagse basisscholen en het Platform Primair Onderwijs hierover al een brandbrief aan het Rijk gestuurd. Met deze brief willen wij de zorgen bundelen met die van de G4-gemeenten en hun schoolbesturen, die eveneens met de gevolgen van de herijking te maken hebben.

De gevolgen zijn concreet zichtbaar

Den Haag. OBS Erasmus in Den Haag heeft aangegeven naar verwachting 13 procent van haar begroting te verliezen als gevolg van de herijking. Het gaat om maar liefst € 451.000, een bedrag waarmee de school vier tot vijf fulltime leerkrachten kan bekostigen. Voor een basisschool met zestien groepen heeft een dergelijke vermindering ingrijpende gevolgen voor de organisatie van het onderwijs en de ondersteuning van leerlingen.

Utrecht. Ook in Utrecht worden de gevolgen van de herijking zeer concreet zichtbaar. Utrechtse schoolbesturen geven aan dat scholen en gemeente gezamenlijk naar verwachting circa € 5,5 miljoen per jaar minder middelen ontvangen voor de bestrijding van onderwijsachterstanden. Dat staat gelijk aan de inzet van ongeveer 55 fulltime leerkrachten.
Deze voorbeelden staan niet op zichzelf. Ook andere schoolbesturen in de G4 uiten hun zorgen over de gevolgen van de nieuwe bekostigingssystematiek. Het gaat daarbij niet uitsluitend om financiële middelen, maar vooral om de gevolgen voor de dagelijkse onderwijspraktijk en de ontwikkelingskansen van kinderen die extra ondersteuning nodig hebben.
Achterstanden verdwijnen niet met een nieuwe indicator
Wij begrijpen dat een verdeelmodel periodiek moet worden herijkt om middelen zo zorgvuldig mogelijk te verdelen. Tegelijkertijd mag een verandering in de berekening niet voorbijgaan aan de werkelijkheid waarmee scholen dagelijks te maken hebben. Onderwijsachterstanden verdwijnen immers niet doordat een indicator verandert. Kinderen die extra ondersteuning nodig hebben, blijven die ondersteuning nodig hebben.

Met name in grote steden, waar de verschillen in onderwijskansen tussen wijken aanzienlijk kunnen zijn, kunnen de gevolgen van een vermindering van het budget verstrekkend zijn. Minder financiële ruimte kan betekenen dat scholen moeten inleveren op personeel. Juist op scholen waar relatief veel kinderen opgroeien in kwetsbare omstandigheden, kan dit betekenen dat er minder ruimte overblijft om onderwijsachterstanden vroegtijdig aan te pakken. Daarmee dreigen bestaande achterstanden verder toe te nemen en komt de ambitie om kansengelijkheid te bevorderen onder druk te staan.

Onze oproep

Daarom doen wij een dringend beroep op u om ruim vóór de invoering van de herijkte indicator in gesprek te gaan met de G4-schoolbesturen. Wij verzoeken u om samen met hen de gevolgen van de herijking inzichtelijk te maken en te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de negatieve effecten te verzachten of te voorkomen. Op deze manier kan tijdig worden gezocht naar oplossingen die voorkomen dat scholen en leerlingen onevenredig worden geraakt door de nieuwe bekostigingssystematiek.
Wij vertrouwen erop dat u bereid bent om op korte termijn met de G4-schoolbesturen in gesprek te gaan. Graag zien wij uw reactie tegemoet.

Met vriendelijke groet,

Ahsen Baser, D66 Den Haag
Rob Hofland en Nora Ait Boubker, D66 Amsterdam
Joost Vasters, D66 Utrecht
 
Mede namens:
 
Lucas Onderwijs
De Haagse Scholen
Breed Bestuurlijk Overleg (BBO) Amsterdam
Wijs!
PCOU Willibrord
KSU
SPO Utrecht