Bezuinigen op morgen?

Opnieuw werden hitterecords gebroken. Opnieuw zagen we drooggevallen natuur, lage waterstanden in Europese rivieren en grasvelden die eerder aan Zuid-Europa deden denken dan aan Amstelveen. Zelfs de grootste klimaatscepticus zal zich deze zomer toch even achter de oren hebben gekrabd.

Voormalig NOS-weerman Gerrit Hiemstra zei het treffend: “Iets doen is duur, niets doen is onbetaalbaar.” Juist aan die uitspraak moest ik denken toen ik de discussie over de toekomst van zwembad De Meerkamp volgde.

Natuurlijk begrijp ik de zorgen over de gemeentelijke financiën. In tijden waarin overal om geld wordt gevraagd, is het logisch dat kritisch wordt gekeken naar grote investeringen. Maar er zijn projecten waarop je niet moet bezuinigen omdat ze niet alleen geld kosten, maar vooral waarde opleveren. De vernieuwing van De Meerkamp is zo’n project.

Een zwembad is niet zomaar een gebouw. Het is de plek waar onze kinderen leren zwemmen, waar ouderen bewegen, waar sportverenigingen trainen en waar duizenden inwoners elkaar ontmoeten. Het is een voorziening die generaties lang mee moet gaan.

Maar er is nog een reden waarom de keuze voor nieuwbouw belangrijk is.

Zwembaden behoren tot de meest energie-intensieve gebouwen die een gemeente bezit. Een modern, duurzaam zwembad kan een enorme hoeveelheid energie en CO₂-uitstoot besparen ten opzichte van een verouderde accommodatie. Dat klinkt misschien abstract, totdat je het vertaalt naar iets dat iedereen begrijpt.

De verwachte CO₂-reductie van een nieuw duurzaam zwembad staat grofweg gelijk aan het aardgasvrij maken van een complete woonwijk. Denk bijvoorbeeld aan alle woningen in de Oranjewijk van Patrimonium die van het gas af gaan. Dat laat zien hoe groot de klimaatwinst van één investering kan zijn.

We spreken als gemeente vaak over duurzaamheid, energietransitie en onze verantwoordelijkheid richting volgende generaties. Terecht. Maar die verantwoordelijkheid vraagt ook dat we durven investeren wanneer er kansen liggen om grote stappen te zetten.

Soms wordt duurzaamheid afgeschilderd als een luxe die we ons alleen kunnen permitteren als de financiële situatie meezit. Ik geloof het tegenovergestelde. Juist in financieel lastige tijden moeten we onderscheid maken tussen uitgaven en investeringen. Een investering betaalt zich terug, niet alleen in euro’s, maar ook minder uitstoot en een betere zwemervaring voor jong en oud.

De keuze voor een nieuw zwembad gaat niet alleen over vandaag. Het gaat over de vraag wat voor gemeente we over dertig of veertig jaar willen zijn. Schuiven we noodzakelijke keuzes voor ons uit, of durven we nu te investeren in voorzieningen die klaar zijn voor de toekomst?

Niemand vindt het prettig om geld uit te geven. Maar soms is niets doen uiteindelijk veel duurder.