De vrouw of de bal

De fractie van D66 wil kritisch, maar constructief kijken naar de plannen van het college. Dat blijkt best lastig als de coalitie er een andere werkelijkheid op nahoudt als het gaat om de huisvesting van statushouders en de opvang van vluchtelingen. Het wordt nog lastiger als een andere oppositie partij er met gestrekt been in gaat. De fractie wil graag uitleg geven over ons stemgedrag en onze overwegingen daarbij.

De huisvesting van statushouders en de opvang van vluchtelingen zijn, wat D66 betreft, 2 verschillende taakstellingen, waarbij Overbetuwe in beide gevallen achterblijft bij de verplichtingen. Het plan van de portefeuillehouder om hofjes te bouwen, waar statushouders, senioren en starters samen gaan wonen, is in de basis prima. Ook wij willen dat statushouders snel meedoen aan de samenleving. D66 wil dan ook constructief meedenken over dit plan. Er is echter een fundamenteel probleem: dit plan gaat niet op korte termijn een bijdrage leveren aan extra woonruimte; niet voor statushouders en niet voor asielzoekers. Zelfs als we met ondersteuning van de ‘vliegende brigades’, die het kabinet heeft ingesteld, het proces kunnen versnellen en de kosten kunnen delen met het Rijk, dan nog staan die woningen er niet voor 1 juli 2027. Het is in onze overtuiging dus -in het beste geval- een bijdrage aan het terugbrengen van de achterstand bij de huisvesting van statushouders in de komende jaren. Maar het plan is geen alternatief voor de zoektocht naar een locatie voor opvang zoals dat door het vorige college was gestart. De stelling van de coalitie (met GBO en BOB voorop, maar gesteund door CDA en VVD) dat hiermee wordt voldaan aan de spreidingswet, omdat statushouders hierdoor uit de overvolle AZC’s kunnen stromen, is vooral wensdenken.

De portefeuillehouder stelt dat er positieve gesprekken zijn met het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO). De status van die gesprekken is onduidelijk, mede omdat er geen (goedgekeurde) gespreksverslagen van zijn. Ondertussen zit Overbetuwe in het strafbankje bij de Minister van Asiel & Migratie. Dat Ministerie spreekt van “Taakverwaarlozing”. D66 vindt het gênant dat Overbetuwe onder ‘Actief toezicht’ wordt geplaatst door het Ministerie. Het college legt landelijke wetgeving naast zich neer omdat ze het beter denkt te weten. D66 Overbetuwe wil dat het college gewoon voldoet aan de intentie en de uitwerking van de spreidingswet. Die gaat uit van een solidaire verdeling van asielzoekers over alle gemeenten in Nederland. Nu draait een beperkt aantal gemeenten (met Westerwolde voorop) op voor het feit dat andere gemeenten, zoals Overbetuwe, geen opvang bieden. Ook de dringende oproep van de Minister van A&M voor acute noodopvang wordt genegeerd.

Tot zover de inhoudelijke kant van het verhaal. De vraag is dan welke politieke consequenties je hieraan verbindt. D66 wil een constructieve houding blijven aannemen en heeft daarom bij de kadernota een motie ingediend om het plan voor de hofjes uit te werken én ondertussen te blijven werken aan een opvanglocatie voor 1 juli 2027. Als die hofjes inderdaad geen realistische bijdrage aan de spreidingswet blijken te zijn, is er in ieder geval nog een alternatief plan om te voorkomen dat het Ministerie de gemeente buitenspel zet. Helaas heeft de motie het niet gehaald. Daarnaast hebben we de portefeuillehouder onder ‘verscherpt toezicht’ geplaatst, waarbij zij de raad op de hoogte moet houden wanneer het gesprek met het ministerie van A&M plaatsvindt en een eigen gespreksverslag binnen een week naar de raad moet sturen. Wij gaan de raad voorstellen om over de uitkomsten van dat gesprek in september een debat te houden.

PRO Overbetuwe heeft gekozen voor de inzet van zwaardere politieke middelen. In minder dan 2 maanden waren er al een interpellatiedebat, een motie buiten de orde van de vergadering en een hoofdelijke stemming. Tijdens de raad van 7 juli kwam daar een motie van wantrouwen richting de portefeuillehouder bij. De fractie van D66 heeft hier nadrukkelijk mee geworsteld. De wethouder heeft onzorgvuldig en onhandig geopereerd op dit dossier. Nu de gemeente onder curatele wordt gesteld door het ministerie verwacht D66 van de wethouder de nodige urgentie en zelfreflectie op de ingezette koers. Dat ontbreekt. Voor 2 leden van de fractie is dat reden geweest om te stemmen voor de motie van wantrouwen. Voor 2 andere leden komt zo’n motie nog te vroeg. Door de portefeuillehouder onder curatele te plaatsen, heeft de wethouder een laatste kans gekregen om het geschonden vertrouwen te herstellen.

Dan nog even terug naar de inhoud. In dit debat lijkt het alleen maar te gaan over de vraag hoe Overbetuwe omgaat met de spreidingswet. De fractie heeft echter heel goed voor ogen dat het hier gaat over mensen. Mensen die gevlucht zijn en hier een veilige toekomst willen opbouwen. D66 staat voor een humane opvang en vindt dat Overbetuwe daar een ruimhartige bijdrage aan moet leveren. Dat is de bal waar het om draait. D66 Overbetuwe houdt de ogen op de bal.