College brengt uitvoering spreidingswet geen stap dichterbij

D66 Overbetuwe vindt dat het college aan de slag moet met het regelen van opvang in plaats van het juridische gevecht aan te gaan met het Ministerie van Asiel en Migratie. De fractie van D66 Overbetuwe betreurt dat het college tijd, geld en energie steekt in een brief aan het ministerie in plaats van die tijd, geld en energie te steken in de daadwerkelijke realisatie van opvang voor asielzoekers en statushouder. D66 heeft daarom schriftelijke vragen gesteld aan het college.

Het doel van de brief, die door een extern advocatenbureau is opgesteld en namens het college is verstuurd, is om bezwaar te maken tegen de opschaling van Overbetuwe naar trede 3 op de interventieladder. Kortgezegd komt het er op neer dat Overbetuwe volgens het ministerie te weinig doet om op korte termijn te voldoen aan haar wettelijke taak onder de spreidingswet. De brief bevat allerlei procedurele bezwaren. Er zal juridisch best wat af te dingen zijn op de handelwijze van het ministerie, maar wat schiet de gemeente ermee op als ze gelijk krijgt en Overbetuwe wordt teruggezet in trede 2? Belangrijker nog: wat schieten asielzoekers en statushouders ermee op?

Het college stelt in de brief dat er sinds februari 2026 een afgerond locatieonderzoek is. Volgens D66 klopt dat niet. In april schreef het college immers nog in een brief aan hetzelfde ministerie dat het locatieonderzoek voor een AZC zich nog in fase 1 bevond. Het nieuwe college heeft zelfs aangegeven dat het onderzoek wordt vervangen door een projectopdracht om te zoeken naar huisvesting voor statushouders in plaats van opvang voor asielzoekers. D66 heeft eerder al aangegeven best mee te willen denken over huisvesting in hofjes, maar het te beschouwen als een plan voor de lange termijn. Het zorgen voor voldoende huisvesting voor statushouders via (nieuw te bouwen) hofjes zal meerdere jaren kosten.

Het college vindt dat de goede naam en eer van de gemeente wordt aangetast doordat Overbetuwe in de publiciteit is gekomen als een gemeente die zich niet aan de spreidingswet wil houden. Door de juridische strijd aan te gaan met het ministerie versterkt het college juist het beeld dat Overbetuwe zich tegen deze wet verzet. Allemaal energie die gaat zitten in bestuurlijke drukte, maar die de realisatie van opvangplekken geen stap dichterbij brengt.

De minister heeft al vaker gevraagd “dat alle gemeenten hun bijdrage leveren aan de opvang, op de langere termijn maar ook voor de acute korte termijn.” De minister doet deze oproep voor solidariteit tussen gemeenten in een context van overvolle opvangcentra en in de wetenschap dat het COA bestaande AZC’s langer open moeten houden omdat er elders in Nederland onvoldoende (nood)opvangplekken worden aangeboden.

Het zou de goede naam en eer van de gemeente Overbetuwe ten goede komen als dit college zich bedenkt en gaat werken aan zowel een korte als een lange termijn oplossing. Voor de lange termijn is humane en duurzame huisvesting van statushouders, bijvoorbeeld in hofjes, gewenst. Voor de korte termijn zou Overbetuwe zich solidair moeten tonen met gemeenten, die op dit moment wél opvang verzorgen en een bijdrage moeten leveren aan de noodzakelijke acute opvang.

Evert Westerbeek
D66 Overbetuwe