Algemene beschouwingen D66

Arie van Noordwijk

Voorzitter,
 
Vier maanden geleden, bij de bespreking van de kadernota hoorden we, dat de plannen van deze coalitie tot uitdrukking zouden komen in de begroting.
Nu kijken we naar de begroting en de vraag wat die plannen dan zijn, is onbeantwoord. Dat komt nog het best tot uiting in de tabel met verschillen tussen de kadernota en de begroting op pagina 105.
Hier staan alleen wat technische aanpassingen, maar geen invulling van de ambities uit het coalitieakkoord.
 
We horen nu, dat die plannen in een uitvoeringsagenda duidelijk gaan worden.
Dat duurt wel lang en leidt ertoe dat financieel grote beslissingen buiten de begrotingsbehandeling genomen worden.
 
Bij de installatie van dit college werd de 5^e wethouder nog gerechtvaardigd met de stelling dat die zichzelf zou terugverdienen. Uit antwoorden op onze technische vragen blijkt dat de daling in de uitgaven voor de WMO en jeugdzorg juist komen uit reeds eerder ingezet beleid. Er wordt in deze begroting geen nieuw beleid in het sociaal domein aangekondigd. We blijven inzetten op preventie en zorgzame buurten zoals we dat al deden.
 
Ook vinden we in deze begroting helemaal niks over het hofjesplan voor de huisvesting van statushouders samen met jongeren en senioren. Zoals u weet ziet D66 dit als een lange termijn plan dat nadere uitwerking nodig heeft, maar niet als realistisch alternatief voor onze taakstelling voor huisvesting van asielzoekers. Dat neemt niet weg dat het college stelt dat dit al in 2027 uitvoering zou moeten krijgen. Dan zou je verwachten dat daar in ieder geval budget voor beschikbaar wordt gesteld in deze begroting. Deze gemengde hofjes zullen immers nooit helemaal betaald gaan worden door het COA.
 
Het coalitieakkoord heet ‘Dichtbij en daadkrachtig’.
Wat D66 betreft, laat deze begroting weinig daadkracht zien. Dit college leunt op de ombuigingen uit de vorige collegeperiode, meevallers uit de meicirculaire, het verschuiven van geld uit de bestemmingsreserve naar de algemene reserve en vooruitlopen op een verwacht overschot over het lopende jaar. Zo wordt het huishoudboekje op orde gemaakt, maar wordt niet duidelijk welke ambities het college met dit geld wil waarmaken.

Er wordt met de ene voet op het ambitiegaspedaal gedrukt, maar tegelijkertijd staat de andere voet stevig op de bezuinigingsrem.
 
Wij vragen in deze algemene beschouwing aandacht voor een paar belangrijke punten om juist daar wel voortgang te boeken.
 
Het eerste thema is Wonen
In het coalitieakkoord lezen we ambities over:
– versnelling van de woningbouw;
– bouwen in alle kernen;
– meer regie op woningbouw;
– aandacht voor sociale huur,
– starters en senioren;
– betere benutting bestaande woningvoorraad.
Wie wil dat nou niet? Volgens D66 stond dit in ieder verkiezingsprogramma. Aan de slag wat ons betreft!
De begroting bevat:
– afronding nieuw Programma Wonen;
– aandacht voor woningbouw in alle kernen;
– versterkte samenwerking met corporaties;
– focus op wonen en zorg;
– diverse woningbouwlocaties en grondexploitaties.
 
Dat is allemaal heel mooi, maar ook niks nieuws. Vorige week hoorden we zowel bij de bespreking van het projectenboek als bij de uiteenzetting over de organisatieontwikkeling dat een gebrek aan ambtelijke capaciteit remmend werkt op sneller bouwen.
Tijd dus voor wat extra’s. en dat kan wel.
Er is immers extra geld vanuit het rijk voor het sneller realiseren van goedkope woningen.
Het college heeft tot nu toe dat geld opgepot in een reserve. D66 vindt dat je dat geld moet inzetten waarvoor het bedoeld is: namelijk versneld huizen bouwen.
Als gebrek aan capaciteit een van de oorzaken is, dan kan je hiermee extra capaciteit inhuren. Daarom hebben we een amendement gemaakt om juist dat te doen en in de komende drie jaar de ambtelijke capaciteit met 3 fte uit te breiden.
 
Terug naar het akkoord ‘Dichtbij en daadkrachtig’
Het coalitieakkoord wil de overheid dichtbij inwoners; duidelijke communicatie; participatie en het vertrouwen herstellen.
In de begroting vinden we opmerkingen over verbetering bereikbaarheid; verbeterde dienstverlening; het participatieplatform; begrijpelijke communicatie en verdere WOO-uitvoering. Allemaal zaken die al liepen. Er wordt geen extra geld uitgetrokken voor nieuwe ambities. Wij hebben de afgelopen weken goed geluisterd naar dorpsraden en bewonersorganisaties, die met vragen en suggesties zijn gekomen. Wij willen daarom een stap verder gaan en hebben een amendement gemaakt dat wel concreet extra geld beschikbaar stelt voor initiatieven uit de samenleving, waarin de gemeente gevraagd wordt te participeren. Wij willen buurtbudgetten ter beschikking stellen, waarin dorpen of buurten zelf mogen beslissen hoe dat geld wordt besteed. Daarvoor moeten nog wel goede criteria worden ontwikkeld. We roepen in een aanvullende motie het college op om die te ontwikkelen.
 
Voorzitter,
 
Een deel van de ambities die worden uitgesproken kunnen we steunen, maar we missen daadkracht en het zetten van  concrete stappen. We zullen daarom de amendementen steunen, die proberen daar iets aan te verbeteren.
 
Vanuit D66 pleit ik er opnieuw voor dat wij als raad gezamenlijk tot een beeld komen waar we in Overbetuwe naar toe willen. Hoe moet het er over 10, 20, 30 jaar uit zien?
Gaat Overbetuwe een achterhoedegevecht voeren waarin toch geleidelijk Arnhem en Nijmegen aan elkaar groeien? Verdwijnt het open landschap door huizen en boomteelt?
 
D66 wil naar een samenleving waarin zo veel mogelijk mensen over zo veel mogelijk dingen zelf een goede beslissing kunnen nemen. Met onze voorstellen willen we proberen ook in deze begroting daar een paar kleine stapjes in te zetten.