Reactie D66 op het coalitieakkoord 2026-2030 Overbetuwe

Woordvoerder Evert Westerbeek:

“Sinds het duidingsdebat is de vorming van een nieuwe coalitie vooral in de achterkamertjes vorm gegeven. In dat duidingsdebat is ingestemd met een informateur, maar die informateur heeft vervolgens nooit verslag uitgebracht bij de groep, de partijen die hem hebben aangesteld. Via een persbericht hebben we vernomen dat GBO, CDA, VVD en BOB verder gingen praten. Waarom deze 4 partijen volgens de informateur een logische combinatie vormen, is nooit toegelicht.

Daarna werd het nog schimmiger.

Er kwam een formateur die nooit is aangesteld door de raad. Dus wij weten ook niet wat zijn opdracht was. Kennelijk was de opdracht niet om ook gesprekken te voeren met de overige partijen om thema’s voor deze raadperiode mee te geven.

Het coalitieakkoord spreekt over een open en uitnodigende bestuursstijl. Dat hebben wij bij deze coalitievorming compleet gemist. De oppositie is op voorhand al buitenspel gezet. Het rommelige proces, de haast die er is gemaakt om tot een akkoord op hoofdlijnen te komen en het gebrek aan transparantie zijn een valse start. Als dat een voorbode is van het participatiebeleid van deze coalitie, dan vreest D66 het ergste.

In het duidingsdebat hebben wij aangegeven dat GBO het initiatief zou moeten krijgen omdat dit recht doet aan de verkiezingsuitslag. Het uitnodigen van een partij die van 3 naar 1 zetel is gezakt, vinden wij geen recht doen aan die uitslag. Dat geldt ook voor het feit dat er in deze coalitie 2 partijen die hebben verloren wél een plek krijgen, maar D66 als winnaar niet.

De verklaring dat dit te maken heeft met programmatische punten, snijdt geen hout. In het gesprek dat wij met GBO hebben gehad, hebben we vastgesteld dat er geen belemmeringen waren voor samenwerking. Om maar een voorbeeld te noemen: Als alle partijen de spreidingswet als basis nemen voor de opvang van vluchtelingen, waarom is daar dan zo’n punt van gemaakt in de campagne? Hoe kan je met droge ogen beweren dat een gang naar de rechter op dit punt geen verkiezingsretoriek is, als je het bezwaar een dag na de verkiezingen weer intrekt?

In de inleiding staat terecht dat de gemeente de komende jaren staat voor belangrijke keuzes. Wat D66 betreft zou het dan ook verstandig geweest zijn om wat meer tijd uit te trekken voor het analyseren van de stand van de gemeente en de keuzes die daarvoor nodig zijn. Eigenlijk worden er in dit akkoord ook nauwelijks keuzes gemaakt. Het akkoord leest vooral als een samenvatting van verkiezingsbeloftes, maar er wordt op geen enkele manier aangegeven ‘hoe’ en al helemaal niet hoe het wordt betaald. Blijkbaar worden de moeilijke keuzes vooruit geschoven en mag het nieuwe college dat onderling gaan bespreken en een uitvoeringsagenda gaan maken. Daarmee nemen de raadsfracties niet de verantwoordelijkheid die je van hen mag verwachten.

Uit het kopje Financiën blijkt wel dat er eerst wordt geschrapt in voorzieningen voordat wordt gekeken naar de OZB. Dat betekent simpelweg dat alle projecten waar geen financiering voor is, op de lange baan worden geschoven. Ik vraag mij af hoe bijvoorbeeld het CDA aan de achterban gaat uitleggen dat er geen geld is voor een zwembad in Zetten, voor een station in Valburg of het Hart van Oosterhout.

Ook zal er fors gesneden gaan worden op zorg en welzijn. Want de gedachte dat je hierop miljoenen kan besparen zonder dat mensen dat gaan merken, is een utopie. Deze coalitie vindt het kennelijk belangrijker om kampioen lage OZB te zijn, dan inwoners te ondersteunen, die afhankelijk zijn van zorg.

Een ander belangrijk onderwerp is wonen. Wat zegt het dan dat de wethouder van de VVD die daarop zat, van dat onderwerp is gehaald en nu duurzaamheid en energie moet gaan doen? De coalitie kiest voor voorzichtigheid en draagvlak. Kennelijk durft men het niet aan om impopulaire maar noodzakelijke maatregelen te nemen.

Het heeft geen zin om verder op de inhoud in te gaan. Dat zal D66 doen in een raadsdebat, zoals het hoort. Wij zullen deze coalitie kritisch, maar constructief benaderen. Wij zullen met eigen voorstellen komen op de punten waarop deze partijen het hebben laten liggen. Want het kan wél.”