Beleidskader Gezonde Leefomgeving: goede ambitie, maar waar zit de duidelijkheid?

De provinciale commissie leefomgeving besprak onlangs het nieuwe Beleidskader Gezonde Leefomgeving. Met dit beleid wil de provincie gezondheid een grotere rol geven bij keuzes over onze leefomgeving. Denk aan beslissingen over industrie, woningbouw en infrastructuur. Het doel is om de blootstelling van inwoners aan schadelijke stoffen en hinder – zoals geluid, geur en stof – te verminderen en gezondheid volwaardig mee te wegen in ruimtelijke keuzes.
De D66 fractie is al enige tijd nieuwsgierig naar wat dit beleid ons gaat brengen.

Volgens het college van Gedeputeerde Staten heeft het beleidskader een duidelijk doel: om duidelijkheid te bieden aan partijen die effect gaan ondervinden van het beleid, zoals bedrijven, gemeenten en inwoners van Noord-Holland. Daarmee wil de provincie bijdragen aan een voorspelbare en betrouwbare overheid.
 
Woordvoerder Wesley van der Heijden: “Maar om eerlijk te zijn: wij zijn nog aan het zoeken waar die duidelijkheid precies zit. Veel van de beleidsinstrumenten die in het kader worden genoemd, gaan namelijk vooral over het gesprek: samenwerking, overleg en het samen zoeken naar oplossingen. Dat kan waardevol zijn, maar tegelijkertijd horen wij van gemeenten, bedrijven en inwoners dat zij zich juist zorgen maken over de onduidelijkheid. Wat verandert er concreet door dit beleid? En waar moeten partijen straks rekening mee houden? Daarom heet D66 het college een simpele vraag gesteld: op welke manier biedt dit beleidskader nu daadwerkelijk duidelijkheid?”

Om dat concreter te maken, refereert D66 aan een actueel voorbeeld: De gemeente Amsterdam heeft recent afspraken gemaakt met de chemische fabriek van Ketjen. Welke invloed heeft dit nieuwe beleidskader op hen en hun omgeving? Zou er in zo’n gebied wel of geen woningbouw mogelijk zijn? Er is een woningbouwproject gaande, en dit soort onduidelijkheden zorgen in de praktijk voor meer vertraging. Juist dit soort praktische vragen bepalen uiteindelijk wat beleid in de praktijk betekent voor inwoners. Dit ontbreekt in dit beleidsstuk.
 
Gemiste kansen
Daarnaast ziet D66 kansen om op sommige punten juist ambitieuzer te zijn. Denk bijvoorbeeld aan strengere regels rond PFAS en bestrijdingsmiddelen. Daar zou echte gezondheidswinst behaald kunnen worden. Bijvoorbeeld het verbieden van PFAS in de buurt van drinkwaterwinning en het instellen van spuitvrije zones voor bestrijdingsmiddelen. Dat zijn concrete maatregelen die direct kunnen bijdragen aan een gezondere leefomgeving.

Alles bij elkaar voelt dit beleidskader voor D66 op dit moment nog te veel als een document met veel woorden, maar met beperkte concrete keuzes. Alsof het vooral een nietje is door bestaand beleid en een andere houding.
 
Als D66 willen wij juist een duidelijke balans tussen de verschillende belangen in onze provincie. Gezondheid, wonen, economie en leefomgeving moeten allemaal een plek krijgen in de afweging. Maar daarbij hoort ook dat iedereen – inwoners, gemeenten en bedrijven – weet waar hij of zij aan toe is.
Goede ambities zijn belangrijk. Maar uiteindelijk gaat het erom wat beleid concreet betekent voor de mensen die in Noord-Holland wonen en werken.