Veiligheid mag nooit de prijs zijn voor politieke betrokkenheid

Wie zich inzet voor de lokale democratie, moet dat vrij en veilig kunnen doen. Toch krijgen raadsleden, wethouders en burgemeesters steeds vaker te maken met haat, bedreiging en intimidatie. Tijdens de raadsvergadering van 24 september 2026 sprak Jacqueline van Mil namens D66 Goes over de gevolgen daarvan en over het belang van concrete bescherming voor politieke ambtsdragers.

Aanleiding voor het debat was de motie ‘Een aanval op 1 is een aanval op allen’, ingediend door PRO Goes, D66, Partij voor Goes en BVNL. In de motie wordt aandacht gevraagd voor de toenemende agressie, bedreigingen en intimidatie waarmee politieke ambtsdragers te maken kunnen krijgen, zowel online als offline. Ook in Goes zijn daar in het verleden voorbeelden van geweest.

Een veilige democratie
begint dichtbij

Voor D66 begint democratie bij het gehoord worden van inwoners. Volksvertegenwoordigers hebben daarin een belangrijke taak: zij brengen verschillende stemmen en belangen samen en geven inwoners een plek in het bestuur.

Maar juist die lokale democratie staat onder druk, benadrukte Jacqueline in haar bijdrage. Het politieke debat wordt harder en bedreiging, intimidatie en online haat zijn steeds vaker onderdeel van het politieke werk. Dat raakt niet alleen degene die ermee geconfronteerd wordt, maar kan ook gevolgen hebben voor wie überhaupt nog bereid is om politiek actief te worden. 

Jacqueline gaf in de raad ook voorbeelden van opmerkingen die zij zelf ontvangt. En ze vertelde over een aspirant-wethouder die aangaf blij te zijn dat haar kinderen niet dezelfde achternaam dragen, omdat dat veiliger voelt. Voor D66 is dat een alarmerend signaal.

Intimidatie raakt ook de
representativiteit van de politiek

Wanneer mensen zich door bedreiging of intimidatie terugtrekken uit de politiek, heeft dat gevolgen die verder gaan dan het individu. Jacqueline wees er in haar bijdrage specifiek op dat vrouwen agressie en intimidatie als een drempel kunnen ervaren om politiek actief te worden of zich kandidaat te stellen.

Daarmee raakt dit onderwerp ook aan de diversiteit en representativiteit van onze democratie. Een gemeenteraad moet een afspiegeling kunnen zijn van de samenleving. Dat wordt moeilijker wanneer mensen vanwege de mogelijke persoonlijke gevolgen besluiten om hun stem niet meer te laten horen.

Politieke meningsverschillen horen bij een democratie. Een stevig debat ook. Maar bedreiging, intimidatie en persoonlijke haat horen daar niet bij. De motie spreekt daarom uit dat dergelijke agressie tegen raadsleden, wethouders en burgemeesters onacceptabel is en dat de gemeenteraad solidair moet zijn met iedereen die ermee wordt geconfronteerd.

Alleen uitspreken dat intimidatie onacceptabel is, is volgens D66 niet voldoende. Het moet voor politieke ambtsdragers ook duidelijk zijn wat ze kunnen doen wanneer er iets gebeurt.

Weet een raadslid waar een incident gemeld moet worden? Wie komt vervolgens in actie? Welke ondersteuning is beschikbaar? En wat verstaan we precies onder agressie en intimidatie?

Daarom is een belangrijk onderdeel van de motie het verzoek aan de griffier om samen met de gemeenteraad en gemeentesecretaris een agressieprotocol voor politieke ambtsdragers in Goes op te stellen. 

Zo’n protocol moet ervoor zorgen dat vooraf duidelijk is welke stappen worden gezet wanneer iemand wordt bedreigd of geïntimideerd. Jacqueline benadrukte in haar bijdrage dat een veilige lokale democratie niet alleen vraagt om aandacht voor het probleem, maar juist ook om zulke concrete maatregelen.

De bescherming van lokale politici kan niet alleen bij gemeenten worden neergelegd. De motie vraagt het college daarom ook om bij de landelijke overheid aandacht te vragen voor betere bescherming en ondersteuning van politieke ambtsdragers en voor een snelle en zorgvuldige opvolging van meldingen van bedreiging en intimidatie door politie en Openbaar Ministerie.

Ook wordt gevraagd om gemeenten beter te ondersteunen bij het ontwikkelen van beleid tegen fysieke en online agressie. 

Jacqueline gaf daarbij aan dat ook politieke partijen zelf verantwoordelijkheid hebben om dit onderwerp landelijk onder de aandacht te blijven brengen.

Voor D66 gaat dit uiteindelijk over de kwaliteit van onze democratie. Mensen moeten zich kandidaat kunnen stellen voor de gemeenteraad, hun mening kunnen geven en een publiek ambt kunnen vervullen zonder dat zij of hun gezin daarvoor een persoonlijke prijs betalen.

Zoals Jacqueline het in de gemeenteraad samenvatte:
“Veiligheid mag nooit de prijs zijn voor politieke betrokkenheid.” 

Een sterke lokale democratie vraagt om mensen die bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen en hun stem te laten horen. Daar hoort bij dat we als gemeenteraad gezamenlijk een grens trekken wanneer politieke discussie omslaat in bedreiging of intimidatie.

Bekijk hieronder de bijdrage van Jacqueline van Mil tijdens de raadsvergadering van 24 september.

Bijdrage en motie

Bekijk (en luister) hier de bijdrage van Jacqueline nog eens terug.

Bekijk de raadsbijdrage

Jacqueline van Mil - Beeld: D66 Goes