Brede steun voor burgerberaden


De Bilt, 4 februari 2026 – In Cultuur- en vergadercentrum HF Witte in De Bilt kwamen woensdagavond ruim zestig geïnteresseerde inwoners uit De Bilt en de regio Utrecht bijeen voor een openbare bijeenkomst over burgerberaden. De avond, gezamenlijk georganiseerd door D66, CDA en SP, was een eerste verkenning van de inzet van burgerberaden als aanvulling op de lokale democratie.

Eva Rovers - Beeld: Erik de Rie

Burgerberaden: theorie en praktijk

Schrijver en spreker Eva Rovers liet aan de hand van internationale en Nederlandse voorbeelden zien hoe burgerberaden kunnen bijdragen aan beter beleid én meer democratisch vertrouwen. Door middel van gewogen loting ontstaat een afspiegeling van de samenleving, waardoor niet alleen de meest mondige inwoners aan tafel zitten. “De collectieve wijsheid van zo’n groep maakt deze aanpak juist geschikt voor complexe vraagstukken,” aldus Rovers tijdens haar keynote.

Laura de Graaff, gemeentesecretaris van Lopik en eerder nauw betrokken bij een burgerberaad in Vijfheerenlanden, schetste hoe burgerberaden in de praktijk werken. Zij benadrukte dat het succes staat of valt met zorgvuldige voorbereiding, een open vraagstelling en duidelijke afspraken vooraf over wat er met de uitkomsten gebeurt. In Vijfheerenlanden leidde dit niet alleen tot een beleidskader, maar ook tot concrete maatregelen en blijvende betrokkenheid van inwoners.

Panel en zaal gingen in discussie

In de paneldiscussie gingen Rovers en de Graaff in gesprek met lokale politici Werner de Groot (CDA), Mischa van der Heijden (SP) en Floris den Boer (D66). Zij onderstreepten dat burgerberaden geen vervanging zijn van de gemeenteraad, maar een instrument om vastgelopen discussies te doorbreken en inwoners daadwerkelijk zeggenschap te geven. Tegelijkertijd werd benadrukt dat een burgerberaad alleen geloofwaardig is als keuzes niet al vooraf zijn gemaakt en de politiek bereid is aanbevelingen serieus te nemen.

Na de paneldiscussie gingen deelnemers in kleine groepen met elkaar in gesprek. Veel aanwezigen gaven aan dat zij tijdens de avond beter inzicht kregen in hoe burgerberaden werken en waarom ze anders zijn dan inspraakavonden of referenda. Een bezoeker verwoordde het als volgt: “Je merkt dat het niet gaat om winnen of verliezen, maar om samen tot afgewogen keuzes te komen.”

Eerste verkenning,
bezinning op vervolg

Een peiling onder de aanwezigen aan het einde van de avond liet zien dat bijna iedereen overtuigd raakte van het nut van burgerberaden. Vrijwel alle deelnemers gaven aan deze bijeenkomst aan te bevelen aan vrienden en kennissen, omdat zij het onderwerp en de gesprekken als inhoudelijk sterk en inspirerend hadden ervaren. Daarmee lijkt de bijeenkomst niet alleen informatief, maar ook activerend te hebben gewerkt.

De organisatoren zien de avond als een startpunt voor verdere gesprekken over democratische vernieuwing in de regio. Of en hoe burgerberaden in de toekomst een rol kunnen spelen in de gemeente, zal onderwerp van vervolgdiscussies zijn. Wat de avond in De Bilt vooral liet zien: wanneer inwoners serieus worden uitgenodigd om mee te denken, ontstaat ruimte voor vertrouwen, nuance en gezamenlijk eigenaarschap van besluiten.

Van de bijdragen van de sprekers en de paneldiscussie wordt binnenkort een 🎧podcast gepubliceerd in de serie van D66 De Bilt podcast, waarin de belangrijkste inzichten en gesprekken van de avond zijn terug te luisteren. Hou je podcast platform in de gaten!

Luister nu de podcast
drieluik met opnamen van de bijeenkomst!

Van de bijdragen van de sprekers en de paneldiscussie is een
🎧podcast drieluik gepubliceerd in de serie van D66 De Bilt podcast, waarin de belangrijkste inzichten en gesprekken van de avond zijn terug te luisteren. Luisteren kan direct via: https://open.spotify.com/show/0dt7CvpP2y1gq9HMJYg51j?si=55ebc2e74d0e41f9