Wonen in Alphen aan den Rijn

Een van de belangrijkste redenen voor het woningtekort ligt in de verdunning: de gemiddelde omvang van de Nederlandse huishoudens is geslonken van 3,45 in 1965 naar 2,1 nu. Verder zijn er nu ruim 8 keer zoveel alleenstaanden als in 1960 en behoort Nederland in Europa tot de landen met een relatief hoge woonoppervlakte (57m2) per persoon (onderbewoning).

D66 ziet een betere benutting van de bestaande woonvoorraad als snelste oplossing. Dit kan door creatief naar mogelijkheden te zoeken om tegemoet te komen aan de behoeften van diverse groepen woningzoekenden. Het splitsen van bestaande woningen levert meer wooneenheden voor kleine huishoudens op. Doelgroepen zijn te combineren en kamerverhuur kan onder voorwaarden aangemoedigd worden. Door voor de grote groep alleenstaanden een passend woningaanbod te creëren hoopt D66 doorstroming op de woningmarkt te stimuleren. Uit gesprekken met inwoners kwam naar voren dat in onze gemeente behoefte is aan een tweede Driehoorne. 

Ook kan de doorstroom worden bevorderd door meer woongemeenschappen voor ouderen te realiseren, zoals de ‘knarrenhofjesʼ. De bewoners vormen een losse gemeenschap waarin mensen naar elkaar omkijken en elkaar helpen. 

D66 ziet levensloopbestendig bouwen niet als een vraagstuk dat op het niveau van individuele woningen opgelost moet worden, maar op het niveau van een woonwijk. Een wijk moet gevarieerd zijn opgebouwd, met meerdere doelgroepen, zodat een wijk niet vergrijsd achterblijft als de kinderen uit huis gaan. Bestaande wijken zijn levensloopbestendig te maken door bestaande bebouwing te slopen en te kiezen voor herontwikkeling. 

Nieuwbouw is levensloopbestendig te maken door splitsbare woningen te bouwen. Is de gezinsfase nog niet aangebroken of ten einde, dan kan een eengezinswoning in twee appartementen worden gesplitst. Bij een nieuwbouwproject moet de mogelijkheid om op termijn (na ongeveer 20 jaar) seniorenwoningen toe te kunnen voegen meteen worden ingepland. Modulaire woningbouw maakt tijdelijke huisvesting snel mogelijk, een oplossing voor het huisvesten van tijdelijke inwoners zoals arbeidsmigranten. D66 neemt de verantwoordelijkheid voor het huisvesten van statushouders die uit het AZC moeten vertrekken en wil hierover afspraken maken met woningbouwverenigingen. 

D66 wil de norm handhaven dat in alle nieuwbouwprojecten 30% sociale woningbouw moet zijn. Kijk je naar de woningmarkt in combinatie met de inkomensverdeling in Nederland, dan blijkt dat er niet per se behoefte is aan een hoger aantal sociale huurwoningen. Veel noodgedwongen thuiswonende jongeren hebben een goed inkomen; ook voor hen zijn starterswoningen nodig, maar dan met een marktconforme huur- of koopprijs.

In de dorpen zijn weinig mogelijkheden voor zelfstandig wonende jongeren en voor senioren. In een dorp zijn vitaliteit en leefbaarheid te behouden of te vergroten door een of meerdere straatjes erbij te bouwen, al naargelang mogelijkheden en behoefte. D66 wil de eigenheid van iedere kern bewaren en streeft daarom naar compacte bouw in dorpen en kernen. Dat ligt anders in de stad Alphen aan den

Rijn: kleinschalige laagbouw is hier niet voldoende. D66 streeft naar een andere, meer stedelijke uitstraling, met meer levendigheid en een positieve sfeer voor jonge inwoners. In het stadscentrum past hoogbouw, wat bovendien aantrekkelijk is voor investeerders. 

D66 vindt dat toekomstbestendige woningbouw meer vraagt dan alleen bouwen. Ook voorzieningen als zorg, onderwijs, winkels, openbaar vervoer, groen en leefbaarheid moeten beschikbaar zijn. De gemeente is verantwoordelijk voor een aantrekkelijke woonomgeving en kan daarbij onder meer gebruikmaken van de centrale ligging van de gemeente in het Groene Hart met goede recreatiemogelijkheden. 

Er is veel discussie over inbreiden in de stad of toch het Groene Hart aantasten met nieuwbouw. Er bestaat geen oplossing zonder nadelen. D66 streeft naar een balans tussen waar mogelijk inbreiden in de wijken en dorpen en grotere nieuwbouwprojecten in het buitengebied, waaronder de plannen voor de Gnephoek. D66 is voorstander van nieuwbouw aan de noordrand van Alphen aan den Rijn. De woningnood is te groot om te kunnen zeggen: ‘hier bouwen we nietʼ.

Inbreiden kan door te bouwen op kleine braakliggende locaties, maar ook door bestaande locaties dubbel te gebruiken: denk aan woningbouw boven een busstation, winkels, parkeerplaatsen of waar mogelijk, gelet op contouren en de hinderwet, op een industrieterrein.
D66 wil zuinig zijn op onze polders en weilanden. D66 vindt bouwen in het buitengebied toelaatbaar in gebieden met een lage natuur- en cultuurhistorische waarde.

Een andere optie zijn grote boerderijen die hun agrarische bedrijf opgeven. Deze locaties zijn qua schaal goed te ontwikkelen: een forse boerderij is bijvoorbeeld om te bouwen tot 30 – 40 wooneenheden die vooral geschikt zullen zijn voor jongeren en gezinnen. Of een groep ouderen die hier als een collectief gaat wonen en gezamenlijk zorg inkoopt. Of een gemengd samengestelde groep met jongeren en ouderen. 

Bij de nieuwbouw in de Gnephoek zijn veel ambities geformuleerd. D66 is blij met voornemens om hier natuurverbetering én wonen hand in hand te laten gaan. Er moet een evenwichtige variatie in de samenstelling van het woningaanbod komen, waarbij al tijdens de bouw gelet wordt op de levensloopbestendigheid van de wijk.

Ook het voorzieningenniveau moet op peil zijn en er moet worden gelet op de veiligheid in de buitenruimte, door bijvoorbeeld fietspaden en wandelpaden goed te verlichten. D66 vindt het van belang dat de wijk een groenblauw karakter krijgt, met veel groen en water, en wil daarom het aantal te bouwen woningen beperken tot de geplande 5600.

In de visie van D66 levert de gemeente het wat, maar niet het hoe. De gemeente formuleert ruimtelijke kaders en eisen die mogelijkheden creëren voor de oplossingen die projectontwikkelaars voorstellen. De gemeente voert de regie en daagt projectontwikkelaars uit met een aangescherpte woonvisie. In deze visie zijn bouwvoornemens beschreven evenals de kwaliteit van de leefomgeving en hoe verschillende functies en mobiliteit zijn te combineren. Door wonen en werken dichter bij elkaar te brengen kan het aantal verkeersbewegingen verminderd worden.
 
Kennis, kunde en bezetting binnen de gemeentelijke organisatie moeten voldoende zijn om deze taken goed uit te kunnen voeren. D66 vindt dat op het gebied van wonen de grens is bereikt in het efficiënter maken van de ambtelijke organisatie. Door de beschikbare capaciteit effectief in te zetten, kunnen andere partijen, zoals ontwikkelaars en corporaties, ook hun werk kunnen doen.
D66 is voorstander van meebetalen aan een doorstroommakelaar. In gemeenten en dorpen om ons heen levert een doorstroommakelaar ondersteuning aan senioren die graag willen verhuizen, maar niet goed weten waar ze moeten beginnen. De doorstroommakelaar kan hen net dat zetje geven om aan die stap te beginnen.

D66 wil de aanbestedingsprocedure heroverwegen. De eisen om in een aanbesteding mee te kunnen doen maken het voor kleinere bouwbedrijven moeilijk om mee te dingen naar een opdracht. Door ook kleinere partijen te stimuleren tot deelname kan hopelijk sneller worden gebouwd. In de aanbesteding kan al op snelheid van leveren gestuurd worden: hanteer bijvoorbeeld een verplichte opleverdatum als criterium. Bij het beoordelen van aanbiedingen wil D66 meer punten toekennen aan voorstellen voor het bouwen van appartementen voor jongeren en het maken van aanpassingen in seniorenwoningen. Nieuwbouw wordt door een aantal factoren bemoeilijkt, denk onder meer aan het grote en moeilijk op te lossen probleem van het aansluiten van nieuwbouw op het stroomnet (netcongestie). Een ander probleem vormen de talrijke en langdurige procedures tegen bouw- en renovatieplannen. Mede hierdoor duurt het al gauw 10 jaar voordat een nieuwe wijk gebouwd is. D66 is er daarom voor om te kijken naar mogelijkheden voor verkorting van bezwaarprocedures met minimaal een jaar. 

Vanwege de problemen met het tot stand brengen van nieuwbouw verwacht D66 op dit moment meer van investeren in de bestaande woningvoorraad. Daarom stelt D66 voor de huidige grondposities van de gemeente te evalueren. Wat staat er nu op gemeentelijke percelen? Kan dat eventueel weg? D66 wil dergelijke locaties opsporen en herontwikkelen. 

Eisen aan duurzaamheid en efficiënt gebruik van materialen leveren milieuwinst op en sparen grondstoffen. Tegenover de hogere prijs staat een betere woonomgeving waarvoor mensen bereid zijn meer te betalen, maar hoeveel meer? Voor een koper kan de hogere prijs een belemmering zijn en voor een woningcorporatie is circulair bouwen niet terug te verdienen via de huurprijs; de voordelen gaan naar de huurder. De hoge bouwprijs kan bovendien leiden tot een geringer aantal gerealiseerde woningen. 

D66 is voorstander van duurzaam bouwen en wil daarom de milieuprestaties mee laten wegen in de opdrachtverlening. D66 vindt bouwen met hout een interessante optie. Houtbouw heeft voordelen ten opzichte van traditionele bouw in duurzaamheid en biedt bovendien meer mogelijkheden in de kleinschalige binnenstedelijke woningbouw. Houtbouw is niet altijd duurder dan traditionele bouw en steeds vaker even duur.