Vragen over thuisonderwijs

D66 heeft de volgende vragen gesteld over thuisonderwijs:

1. Waaraan moet een aanvraag voldoen om vrijstelling van de leerplicht te krijgen in de gemeente Alphen aan den Rijn? 

2. Hoeveel leerlingen in de gemeente Alphen aan den Rijn hebben een vrijstelling van de leerplicht via artikel 5 lid b in het PO en VO? Hoe heeft dit aantal zich de afgelopen vijf jaar ontwikkeld? 

3. Is het college van plan, in navolging van de gemeente Den Haag, om de vrijstelling van de leerplicht artikel 5 lid b af te schaffen? Zo ja, stopt het college de huidige vrijstellingen op basis van artikel 5 lid b?

D66 wil dat ieder kind de kans krijgt om eigen talent te ontdekken en te ontwikkelen. Dit komt voor ons het meest tot zijn recht op school. Op school krijgen kinderen les van docenten die experts zijn in didactiek en pedagogiek, zij zorgen voor een veilig leerklimaat in de klas. Dankzij de docenten kunnen kinderen zich samen met hun leeftijdgenoten ontwikkelen en de wereld ontdekken. Juist hierdoor keken wij met aandacht naar de uitzending van BOOS. 

In deze uitzending werden jongeren geïnterviewd die zelf thuisonderwijs hebben gehad vanwege de levensovertuiging van hun ouders. Ze gaven aan amper onderwijs te hebben gehad en dat er weinig ruimte was voor hun eigen meningsvorming. Uit de uitzending werd ook duidelijk dat de kwaliteit van thuisonderwijs niet wordt gecontroleerd vanuit de overheid. In de uitzending van BOOS gaf staatssecretaris Tielen van Onderwijs aan dat ze het liefst dit thuisonderwijs ziet verdwijnen. In de Tweede Kamer heeft D66 kamerlid Rooderkerk hier ook al vragen over gesteld. De Hoge Raad heeft ook aangegeven dat deze leerlingen naar het openbaar onderwijs moeten. Het OM gaat ook weer ouders vervolgen die hun kinderen thuisonderwijs geven. 

In Nederland is het verplicht om onderwijs te volgen tot je 18e, want je bent leerplichtig. Je kan een dag missen door ziekte, een religieuze feestdag of bijzondere familieomstandigheden. Een vrijstelling komt bijvoorbeeld pas in beeld wanneer iemand die leerplichtig is in het buitenland woont. De vragen die D66 heeft gesteld gaan specifiek over artikel 5 lid b van de Leerplichtwet. Ouders kunnen hierdoor een vrijstelling aanvragen vanwege hun levensovertuiging. Hiervoor hoeven ouders alleen maar een formulier in te vullen. 

Uit onze vragen is duidelijk geworden dat de afgelopen vijf jaar 11 tot 16 leerlingen in onze gemeente thuisonderwijs hebben gevolgd. Hun ouders hebben dus met succes een vrijstelling aangevraagd. De gemeente heeft ook drie concrete stappen gezet. 

1. De aanvraag voor een vrijstelling van de leerplicht is aangescherpt. Ouders krijgen geen vrijstelling van de leerplicht als er openbaar onderwijs op een redelijke afstand is. Voor basisonderwijs ligt de grens bij 6 kilometer en voor voortgezet onderwijs ligt de grens bij 20 kilometer. Deze aanscherping dekt de hele gemeente waardoor het aantal leerlingen dat thuisonderwijs krijgt vrijwel naar nul zal gaan. 

2. De gemeente heeft ook een werkgroep opgericht om alle ontwikkelingen over thuisonderwijs goed te volgen. 

3. Er is ook goed contact met de samenwerkingsverbanden van scholen om leerlingen weer in het reguliere onderwijs terug te laten keren. De gemeente zit er dus bovenop! 

Tijdens de kennismaking met het serviceplein van onze gemeente heeft Pim gesproken met het Team Leerlingzaken. Er werken zeer betrokken mensen die goed contact hebben met het PO, VO en mbo in onze gemeente om verzuim onder scholieren en studenten te voorkomen. Aan het begin van het schooljaar gaan ze langs bij de scholen en ze spreken twee keer per jaar met de samenwerkingsverbanden van de scholen. Ze zijn ook al drie jaar bezig met thuisonderwijs in onze gemeente. Ze zijn blij dat er nu zoveel aandacht voor is, want een vrijstelling krijgen is nu veel te makkelijk. Er wordt nu vooral naar de staatssecretaris gekeken, want zij wil dit afschaffen. Leerlingzaken vreest er wel voor dat veel ouders rechtszaken zullen beginnen om hun kind toch thuisonderwijs te blijven geven. Om zo veel mogelijk van deze leerlingen een passende plek te bieden in het reguliere onderwijs werkt onze gemeente met een overgangsjaar.