Democratie en goed bestuur: samen sterker, open en dichtbij

Iedereen moet mee kunnen doen. We zorgen ervoor dat je mee kunt praten, mee kunt beslissen en mee kunt doen. Daarom introduceren we een Speakers Corner waar inwoners uit de hele gemeente hun stem kunnen laten horen. Ook willen we in alle kernen een ideeënbus plaatsen. Op deze manier kan iedereen actief meedoen en onderwerpen die van belang zijn agenderen. Daarnaast zullen we commissievergaderingen en informatieavonden vaker buiten het gemeentehuis en kasteel organiseren, om de betrokkenheid lokaal te vergroten.
Meepraten begint al op jonge leeftijd. Er is in Wijchen een Kinderraad. Wij zijn voorstander van het uitbreiden van deze Kinderraad tot een kinder- en jeugdraad. Hierin betrekken we alle scholen. D66 wil werk maken van kernendemocratie; een democratie waarin de eigenheid van alle Wijchense kernen tot zijn recht komt. Daarbij vinden wij het belangrijk dat inwoners breder worden betrokken dan alleen via Dorpsraden of Leefbaarheidsgroepen. Een manier om dit te versterken is door het instellen van burgerberaden. Burgerberaden zijn in onze ogen een groep mensen die op basis van loting zijn gekozen om deel te nemen aan vergaderingen en de gemeenteraad adviseren. In 2026-2030 willen we dat kaders worden ontwikkeld die helpen om te bepalen wanneer een burgerberaad een goed middel is om in te zetten.
Tegelijk benadrukken wij dat een burgerberaad een aanvulling is op de representatieve democratie. De gemeenteraad blijft eindverantwoordelijk en maakt afwegingen over alle onderwerpen. Een burgerberaad kan verdieping en nieuwe inzichten bieden, maar neemt geen beslissingen buiten de raad om.
Voornamelijk onderwerpen waar de gemeenteraad extra inzichten nodig heeft, zijn wat ons betreft geschikt voor een burgerberaad.
Wij willen dat digitalisering inzichtelijk is voor inwoners en dat de privacy van inwoners niet geschonden wordt. De gemeente moet hierin proactief handelen. Analoge dienstverlening blijft altijd voor alles mogelijk voor degenen die digitaal minder vaardig zijn en de mensen die analoog willen communiceren.
De democratie maak je samen. En er zijn altijd nieuwe inzichten. Daarom evalueren we al het beleid periodiek, toetsen we het aan de praktijk in samenwerking met inwoners.
Wanneer de gemeenteraad uit de bocht vliegt moeten inwoners aan een noodrem kunnen trekken door middel van een bindend referendum met een minimale opkomst die even hoog is als de gemeenteraadsverkiezingen.

D66 Wijchen zal zich blijven inzetten voor transparante besluitvorming gebaseerd op een doordacht beleid. Een sterke democratie betekent transparantie en integriteit bij raad en bestuur. Het politieke proces in de raad moet open zijn, met voldoende ruimte voor alle partijen.
Inwoners moeten eerder en actiever betrokken worden bij plannen en mogelijkheden van de gemeente. Zeggen dat iedereen bij de gemeente kan aankloppen, is namelijk nog geen garantie dat iedereen dit ook doet. Wij vergroten de doelgroep die gebruik maakt van gemeentelijke diensten en dienstverlening en zijn niet tevreden met de status quo.
In de afgelopen periode zijn er al stappen gezet richting een meer transparant Wijchen. Bijvoorbeeld door het initiatief van D66 om een algoritmeregister te gebruiken zodat we kunnen blijven controleren dat de menselijke maat wordt gehanteerd en mensen geen nummers worden.
Ook is het van groot belang dat inwoners goed contact kunnen hebben met de gemeente. Per mail moet er binnen een week een antwoord komen. En als het echte antwoord niet gegeven kan worden binnen een week, dan dient de gemeente duidelijk te zijn binnen welke termijn er wel een antwoord gegeven kan worden. We zijn een professionele organisatie, en dit is wat je minimaal mag verwachten.
We moeten erkennen dat er alleen nog maar meer IT systemen gebruikt gaan worden binnen de gemeente. Dit wordt steeds complexer. De CISO (Chief Information and Security Officer) is de functionaris die binnen de gemeente verantwoordelijk is voor het ontwikkelen, implementeren en bewaken van het beleid rond informatiebeveiliging en privacy. Echter is de positie van de CISO niet zo goed verankerd als die van de hoogste financiële controller dat terwijl de risico’s enorm zijn wanneer het mis gaat.
Net als dat de hoogste ambtelijke financiële controller een verantwoordelijkheid heeft richting het college om betrouwbare financiële informatie te leveren, dient een CISO deze positie ook in te nemen. De positie van een CISO is echter niet op deze manier ingericht. Deze heeft nu alleen een adviserende en toezichthoudende rol. We willen de positie van de CISO dan ook steviger verankeren zodat de kans op ongelukken afneemt.
Ook moeten we als gemeente kritische journalistiek goed ondersteunen. Als gemeente is het dan ook belangrijk om bij het maken van keuzes over inkoop van advertentieruimte de voorkeur te geven aan journalistieke platforms waar dit het beste gewaarborgd is.
De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om hun ICT systemen veilig te houden en om privacy te waarborgen. Daarnaast moet het mogelijk blijven om uit te leggen hoe beslissingen zijn gemaakt. Deze veiligheid, uitlegbaarheid en privacy staan onder druk door de komst van (Artificiële intelligentie) AI en de afhankelijkheid van ‘Big Tech’-bedrijven. De gemeenteraad moet daarom actiever worden betrokken bij het opstellen van inkoopvoorwaarden om de privacy, veiligheid en uitlegbaarheid te blijven waarborgen.

In het “Strategisch kompas Wijchen 2035” dat de gemeenteraad in oktober 2022 heeft vastgesteld, staat in Speerpunt 6 dat we mogelijk in de komende raadsperiode een verkenning uitvoeren met betrekking tot bestuurlijke samenwerking.
D66 zal zich net als in het verleden positief opstellen richting een bestuurlijke samenwerking. Als dit meerwaarde oplevert staat D66 positief tegenover een fusie met een andere gemeente. Behoud van eigen identiteit voor al onze kernen staat daarbij echter hoog in het vaandel. 
Deze positieve houding blijven wij natuurlijk ook naar de WDW (Werkorganisatie Druten Wijchen) houden. Een krachtige ambtelijke organisatie met voldoende capaciteit zal de gemeente ook zonder bestuurlijke samenwerking de komende jaren hard nodig hebben.
De regionale samenwerkingsverbanden verdienen, ondanks een gemis aan rechtstreekse politieke invloed, onze volledige steun. Ook hier geldt dat Wijchen te klein is voor de complexe opgaven.