Moties D66 unaniem aangenomen: gemeente onderzoekt toekomst samenwerking met SAVE

De afgelopen jaren heeft de gemeenteraad gesprekken gevoerd met het college over meerdere incidenten zoals grote datalekken, klachtenafhandeling en over de kwaliteit van zorg. De recente ontwikkelingen rond het gebruik van de omstreden methode van ouderverstoting en het plaatsen van kwetsbare jongeren in buitenlandse jeugdzorginstellingen zonder de wettelijk vereiste toestemming, waren voor D66 de druppel. Het roept fundamentele vragen op over de manier waarop Utrecht zijn jeugdbescherming heeft georganiseerd.

D66 Fractievoorzitter Venita Dada-Anthonij erkend dat jeugdbeschermingsprofessionals onder grote druk hun werk moeten doen: “Jeugdbescherming is misschien wel een van de moeilijkste taken die we als samenleving kennen. Professionals moeten dagelijks beslissingen nemen in situaties waar geen enkele keuze zonder gevolgen is. Zij proberen hun werk zo goed en zo kwaad te doen binnen een systeem dat niet goed functioneert door onder andere personeelstekorten. Tegelijkertijd zijn er rond SVMN al langere tijd zorgen.”

In de provincies Utrecht en Flevoland zijn voor de uitvoering van jeugdbescherming afhankelijk van SVMN. Dat maakt het lastiger om in te grijpen of bij te sturen wanneer daar aanleiding toe is. Het is niet aan de politiek om op de stoel van deskundigen of behandelaars te gaan zitten. Wel is het aan de politiek om kritisch te kijken naar hoe jeugdbescherming is georganiseerd en naar welke methodieken er worden gebruikt binnen de jeugdzorg. De overheid is immers verantwoordelijk is voor het stelsel en moet er voor zorgen dat de veiligheid van kinderen wordt gewaarborgd.

Daarom wil D66 weten welke alternatieven er zijn voor de huidige samenwerking met SVMN en wat er voor nodig is om de jeugdbescherming sterker en weerbaarder te organiseren. De motie die het college deze opdracht geeft dit te onderzoeken is unaniem aangenomen.

Een van de methodieken waar D66 vragen over heeft is het gebruik van het concept ouderverstoting. Daarmeen wordt het omstreden idee bedoeld waarbij een kind door de ene ouder wordt opgezet en daardoor het contact met de andere ouder verbreekt. Bij het gebruik van deze methode bestaat het risico dat de stem van kinderen onvoldoende serieus worden genomen en uiteindelijk uit huis worden geplaatst. In 2023 heeft de VN in 2023 het concept ouderverstoting bestempeld als schadelijk en pseudowetenschappelijk. De gemeente gaat dankzij een motie van Volt onderzoek doen naar deze methodiek. D66 heeft deze motie gesteund.

We hebben in Utrecht met elkaar afgesproken dat we toewerken naar nul de gedwongen uithuisplaatsingen. Dat kan volgens D66 niet, als Utrecht niet leert van gedwongen uithuisplaatsingen die nu nog wel plaatsvingen. Een uithuisplaatsing is een van de zwaarste ingrepen die de overheid kan doen in het leven van een kind en een gezin. Soms is een uithuisplaatsing nodig om een kind te beschermen of in veiligheid te brengen. Maar we moeten onszelf altijd de vraag stellen welke alternatieven er zijn geprobeerd. Welke methodieken zijn gebruikt? En wat we hiervan kunnen leren zodat we eerder en meer gezinsgericht kunnen ingrijpen? Dat vraagt van ons dat we ook kritisch naar het handelen van de gemeente durven kijken. De motie die hierover ging heeft de steun van de voltallige raad gekregen.

Ook heeft D66 het voorstel van Volt gesteund, dat oproept om kinderen in familierechtzaken een eigen advocaat toe te wijzen. Dada-Anthonij: “Dit soort zaken kunnen heel lastig en emotioneel zijn. De stem en de belangen van het kind raken te vaak ondergesneeuwd, of worden zelfs ronduit genegeerd.”

Voor D66 staat daarbij één ding centraal: kinderen die afhankelijk zijn van jeugdbescherming moeten erop kunnen vertrouwen dat er naar hen wordt geluisterd en dat hun veiligheid vooropstaat. Het is aan de Nederlandse politiek om dat systeem te herstellen, zodat jeugdzorgprofessionals de ruimte krijgen om die levensbepalende keuzes zorgvuldig te maken. Waar dat systeem te kort schiet, moeten we dat onder ogen zien en samen met het Rijk en partners verbeteren.