Algemene beschouwingen PPN 2025-2029

Het eerste thema vraagt letterlijk om bouwen: woningen. Starters, senioren, gezinnen. Iedereen zoekt een plek. We zien beweging, en dat is goed. Maar laten we eerlijk zijn: het tempo in Steenwijkerland is geen versnelling. Kijk naar buurgemeentes, zoals Meppel: daar schieten woonwijken als paddenstoelen uit de grond.

Waarom lukt dat daar wel? In Steenwijkerland zien we veel kleine plannen, maar een tekort aan uitvoering. Het college noemt capaciteitsproblemen. Dan is de vraag: wat doen we eraan? D66 wil grotere projecten durven denken én doen, zodat we de doorstroming echt op gang brengen.

Ondanks dat aan alle type woningen behoefte is, zien we dat de aandacht voor sociale huur nodig blijft. Het is gemakkelijker om meer koopwoningen te realiseren, daarom moet de gemeente scherp blijven op de inzet van 30% sociale huurwoningen. De gemeente kan meer ruimte geven aan mooie initiatieven en die ondersteunen, maar niet per se meefinanciëren. Een voorbeeld hiervan zijn bijvoorbeeld voor senioren de ‘knarrenhofjes’.

Voorzitter, vandaag op een bloedhete dag, is de realiteit van klimaatverandering voelbaar. Steenwijkerland wil in 2050 klimaatbestendig zijn. Mooi. We zien het reeds terugkomen in nieuwe plannen die ontwikkeld worden. De Lokale Adaptatiestrategie is een basis, maar we vragen ons wel af in hoeverre de plannen doorontwikkeld worden richting 2050 en niet stopt over een paar jaar.

Worden hittegevoelige wijken in kaart gebracht?
Krijgen we meer verkoeling en groen in versteende buurten?
En waar blijft structurele participatie hierop?
Klimaatadaptatie doe je samen, zoals de Regionale Adaptatiestrategie stelt.

Als we duurzaam willen doorbouwen, dan moet dat ook voor een Duurzaam Steenwijkerland. De verduurzaming van gemeentelijk vastgoed blijft stilstaan en ontwikkelingen in duurzame energie opwekken zijn vertraagd. Voor de energiemix is het noodzakelijk om ook stappen te zetten met windenergie. De Warmtevisie 2.0 komt eraan. Het lijkt erop dat het college zich laat leiden door de netbeheerders. We zien graag dat het college zelf leiderschap toont en hopen in de Warmtevisie 2.0 dat meer terug te lezen.

Dan onze toekomst: de jeugd. Er zijn mooie stappen gezet in onderwijshuisvesting: de unilocatie in Steenwijk, en integratie van scholen in Giethoorn, Blokzijl, Wanneperveen. Dat vraagt bestuurlijk lef. En die koers moet worden doorgezet, met centrale, toekomstgerichte onderwijsplekken in álle kernen.

Tegelijkertijd lezen we dat de beheersing van basisvaardigheden afneemt. Jongeren die moeite hebben met lezen, rekenen en schrijven. Dat raakt hun toekomst én die van onze samenleving. Wat doet het college om dit te keren?

Als we kijken naar de toekomst van onze jeugd, willen we gelijke kansen bieden. Want hoe vrij ben je als je niet de middelen hebt mee te doen met sport, cultuur en recreatie. Daarom dienen we de motie van CPB voor de Steenwijkerlandsepas mede in. Voor D66 raakt dit de kern van het sociaal-liberalisme. Om met de woorden van Jan Terlouw te spreken: Is liberalisme niet “Ik ben vrij, maar wij zijn vrij. Het echte liberalisme blijft altijd arm in arm gaan met gelijkheid en vooral broederschap.” Kunst en cultuur maken hier onderdeel van uit en daar bezuinig je niet op.

Voorzitter, ons platteland. Vol met prachtige natuurgebieden. Dat vereist aandacht. Een goede focus om balans te zoeken tussen leefbaarheid, economie en ecologie. De gebiedsprocessen rond natuur en landbouw zijn waardevol. De presentatie van de Baarlingerpolder liet zien dat het ministerie goed is aangehaakt en meedenkt. Maar bij inwoners leeft nog vaak het beeld van strijd tussen boer en natuur. Terwijl dat niet hoeft. Die samenwerking moeten we versterken. Door weilanden wel aan te passen en natuur inclusiever te maken, maken we de omslag naar een toekomstbestendige landbouw.

Om ons platteland en natuur te versterken is er een aantal jaren terug ingezet op ecologisch bermbeheer. Hiermee bevorderen we de biodiversiteit wat goed is voor de soortenrijkdom aan flora en fauna. Nu  is het tijd om het effect te meten. Met een nieuwe biodiversiteitsmeting kunnen we leren, verbeteren en verder bouwen. Vandaar onze motie voor een evaluatie in 2026.

Tot slot toerisme. De aantallen toeristen in onze gemeente liggen hoog. We zien het met de parkeerdruk en verkeersveiligheid rondom Giethoorn. Dat vraagt ook iets van ons. Het college noemt toerisme “economische drager”. Dan hoort daar ook verantwoordelijkheid bij: voor leefbaarheid én infrastructuur. Niet doorbouwen, maar doorpakken. D66 vindt de gemeentelijke inkomsten van toerisme te laag. Wij hebben veel te bieden in onze gemeente, daar mogen we ook meer voor vragen. Dat betekent tegelijkertijd dat we niet per se het aantal toeristen willen verminderen, maar wel goed sturen.

Daarmee kunnen we meer investeringen doen waar iedereen wat aan heeft. Denk aan fiets- en wandelroutes, voorzieningen als watertappunten, en verbetering van bestaande paden zoals het Hamspad bij Blankenham. Toerisme is een kracht, maar die moet eerlijk gedeeld worden.

Voorzitter, veel gaat goed in de gemeente. D66 kiest voor vooruitdenken, voor keuzes met lange adem. Dat is precies wat we missen in deze perspectiefnota. Grote opgaven los je niet op met korte termijn beleid. Daarvoor is een vergezicht nodig.
Laten we samen die horizon scherp stellen. Voor een duurzaam, eerlijk en betrokken Steenwijkerland.

Dank u wel.