Goed kunnen lezen is de basis voor gelijke kansen

Goed kunnen lezen is essentieel om mee te kunnen doen. Op school, bij een vervolgopleiding, op het werk én in het dagelijks leven. Toch staat de leesvaardigheid van Nederlandse jongeren al langere tijd onder druk. Voor D66 Purmerend raadslid Nadine Hut was dat aanleiding om het college vragen te stellen over de situatie in onze gemeente.
 
Nadine Hut wilde onder meer weten of de landelijke ontwikkeling ook in Purmerend wordt herkend, wat de gemeente al doet om taal- en leesachterstanden te voorkomen en of de huidige aanpak voldoende resultaat oplevert.
 
Het college deelt de zorgen. Ook vanuit scholen, kinderopvang en andere partners in Purmerend komen signalen dat taal- en leesontwikkeling blijvend aandacht nodig heeft. Specifieke Purmerendse cijfers zijn er echter niet: scholen toetsen hun leerlingen wel, maar deze gegevens worden niet centraal geregistreerd.

Beginnen voordat een achterstand ontstaat

Gelukkig gebeurt er al veel. De gemeente werkt samen met scholen, kinderopvang, de bibliotheek, jeugdgezondheidszorg en maatschappelijke organisaties om kinderen vanaf jonge leeftijd met taal en lezen in aanraking te brengen.
 
Dat begint zelfs al vóór de geboorte, met informatie voor aanstaande ouders over het belang van praten en zingen. Via BoekStart kunnen jonge ouders gratis lid worden van de bibliotheek en rond 14 maanden wordt gekeken naar de taal- en spraakontwikkeling van kinderen.
 
Ook investeert de gemeente in voor- en vroegschoolse educatie en taalondersteuning. Jaarlijks maken ongeveer 198 peuters hiervan gebruik.
 
Op basisscholen is onlangs het project Lezen laten leven afgerond. Daarbij zijn alle schoolbibliotheken vernieuwd en uitgebreid. In het schooljaar 2025-2026 werden bovendien 4.212 peuterboeken verstrekt en kregen kinderen in groep 3 en 4 samen 2.184 boeken. Ook zijn leesconsulenten actief op scholen en hebben inmiddels twee middelbare scholen weer een bibliotheek.
 
“Goed kunnen lezen bepaalt voor een groot deel welke kansen je krijgt. Daarom moeten we niet wachten tot een taalachterstand een probleem wordt, maar kinderen zo vroeg mogelijk helpen en blijven volgen of onze aanpak ook echt werkt,” zegt raadslid Nadine Hut.

Niet alleen doen, maar ook kijken wat werkt

Juist dat laatste vindt D66 belangrijk. Het gaat niet alleen om hoeveel projecten en activiteiten we organiseren, maar vooral om de vraag of kinderen er daadwerkelijk door vooruitgaan.
 
Het college geeft aan daar meer aandacht aan te willen besteden. Met nieuwe resultaatafspraken voor de voor- en vroegschoolse educatie moet beter zichtbaar worden wat de inzet oplevert en waar extra ondersteuning nodig is.
 
Ook wil het college de bredere aanpak de komende jaren verder ontwikkelen. Begin 2027 krijgt de gemeenteraad de evaluatie van het huidige onderwijsachterstandenbeleid en het nieuwe plan voor de jaren daarna.
 
Voor D66 is lezen veel meer dan een onderwijsprobleem. Taalvaardigheid bepaalt mede of kinderen hun talenten kunnen ontwikkelen, informatie kunnen begrijpen en later zelfstandig hun weg kunnen vinden in de samenleving. Daarom blijven we volgen of de inzet in Purmerend niet alleen goed bedoeld is, maar ook aantoonbaar verschil maakt.