Inbreng D66 bij de algemene beschouwingen

Voorzitter, dit is de eerste begroting van deze coalitie en D66 staat er achter.

In mei sloten vier partijen het akkoord Samen voor Lingewaard. Geen lijst met onbetaalbare beloften, maar een akkoord dat kiest: realistisch, haalbaar en betaalbaar. Voor D66 is dat precies wat “het kan wél” betekent. Eerlijk zijn over wat kan, en dan zorgen dat het ook gebeurt. Deze begroting is de eerste stap.

Financieel gezond
In een tijd van geopolitieke onrust en onzekerheid over het gemeentefonds verwachten inwoners stabiliteit. Die geeft deze begroting. Ze is structureel sluitend. De tekorten in de eerste jaren zijn incidenteel en dekken we uit onze reserve. Dat kan verantwoord: met een weerstandsratio van 5,1 staat Lingewaard er uitstekend voor.

We gaan geen grote verplichtingen aan vóórdat we weten wat het Rijk doet. Geen nieuwe bezuinigingen en geen lastenverhoging bovenop wat eerder is afgesproken. Dat is geen gebrek aan ambitie. Het is verantwoordelijkheid, zodat we de rekening niet doorschuiven naar later.

Bereikbaar én leefbaar
Wie in Huissen langs de vrachtroute woont, voelt het elke dag. Deze coalitie heeft een gezamenlijk doel 25 procent minder vrachtverkeer door Huissen. D66 houdt vast aan dat gezamenlijke doel en wil dat inwoners de eerste stap al snel merken: wat ons betreft rijdt er uiterlijk eind 2027 al 15 procent minder vrachtverkeer door Huissen.

Sport, bewegen en ontmoeten
Op sport en bewegen draagt dit akkoord een duidelijke D66-handtekening. Sportservice Lingewaard groeit uit tot een stevige partner met meer taken. De sport- en cultuurcoaches blijvenen er komt een nieuw Sportakkoord. Bij nieuwe openbare ruimte passen we de 3-30-300-3000-regel toe: bomen en schaduw in elke straat, een park dichtbij en een ommetje vanuit huis. We hebben afgesproken dat ambities zodra ze concreet en financieel onderbouwd zijn, worden verwerkt in de begroting. Die plannen volgen, en D66 kijkt ernaar uit.

Sport is daarmee geen bijzaak, maar een vast onderdeel van gezondheid, preventie en meedoen. Het is investeren in de inwoners van Lingewaard.

Veilig en weerbaar
Iedereen moet zich veilig voelen in Lingewaard, op straat én online. In 2027 start het programma ‘Lingewaard veilig voor iedereen’, met aandacht voor de veiligheid van vrouwen.

Online veiligheid krijgt nadrukkelijk aandacht: met voorlichting aan jongeren over de risico’s online, met campagnes over digitale criminaliteit, en met ‘Veilig in en om school’. Ook ouderen worden steeds vaker slachtoffer van online oplichting. Het akkoord wil dat zij hun digitale kennis vergroten en weten waar ze hulp kunnen vinden. D66 ziet ouderen daarom graag als vaste doelgroep in de campagnes over digitale criminaliteit. En de gemeente zelf moet het goede voorbeeld geven: inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat hun gegevens veilig zijn.

Duurzaam en betaalbaar
Energie moet betaalbaar blijven. Met Operatie Isolatie en het Energieloket helpen we inwoners hun rekening omlaag te brengen. Over windenergie zijn we helder: de geplande windmolens leveren onze bijdrage, meer komen er niet.

Iedereen doet mee
Ook over opvang zijn we helder. Lingewaard voldoet aan de wet. Ik spreek mijn waardering uit voor de ruim 130 vrijwilligers van Vluchtheuvel Lingewaard. Zij laten zien wie we als Lingewaardse gemeenschap zijn.

Lingewaard is een gemeente waar iedereen erbij hoort, ongeacht afkomst, geloof, of van wie je houdt. Als regenbooggemeente hebben we dat voor LHBTI+-inwoners uitgesproken. Maar het geldt voor iedereen. Wat een van onze eigen mensen is overkomen laat zien dat het ook hier niet vanzelf gaat. Discriminatie, in welke vorm ook, hoort in Lingewaard niet thuis. D66 blijft daarvoor staan.

Afsluiting
Voorzitter, tot slot. Jan Terlouw schreef ooit over Stach, de Jongen uit Koning van Katoren. Overal waar hij kwam, kreeg hij te horen dat de problemen niet op te lossen waren. Te groot, te ingewikkeld, al jaren zo. Stach loste ze toch op. Niet met grote woorden, maar door te luisteren, mensen bij elkaar te brengen en stap voor stap te werken.

Zo kijkt D66 ook naar deze begroting. Het is een behoedzaam begin, maar wel een begin. Met minder vrachtverkeer in Huissen, sport die mensen verbindt, en een gemeente waar iedereen zich veilig voelt en erbij hoort.

Stach liet zien dat het wél kan. Dat gaan wij de komende vier jaar ook doen, samen met college, raad en inwoners.