D66 zorgt voor transparantie over algoritmes in Leiden

Algoritmes worden steeds belangrijker en ingrijpender in het dagelijks leven van mensen. Ze worden niet alleen gebruikt door grote mediabedrijven, maar ook door de gemeente Leiden. Dankzij een initiatief van D66 zijn alle impactvolle algoritmes van de gemeente Leiden voortaan openbaar gepubliceerd in het nationale algoritmeregister. “Dit is een grote stap naar een open en transparante overheid die wij graag willen.” zegt duo-raadslid Armin Zukanović daarover.

Wat zijn algoritmes

Algoritmes zijn bepaalde instructies die een persoon of organisatie aan een computer kan geven om taken uit te voeren. Dat spaart mankracht en tijd. Algoritmes spelen een steeds grotere rol in gemeentelijke processen. In Leiden worden algoritmes bijvoorbeeld gebruikt om meldingen van bewoners in de juiste categorie te plaatsen, of bij het uitvoeren van parkeercontroles. Kentekens worden gescand, waarna het algoritme kijkt of het voertuig daar mag staan. Tegelijkertijd hebben algoritmes ook nadelen. Zo kunnen algoritmes discriminerend zijn of gegevens gebruiken die een inbreuk zijn op privacy-wetgeving.

Open overheid

Om die reden is er een nationaal algoritmeregister waar de overheid haar algoritmes publiceert, zodat deze ingezien en gecontroleerd kunnen worden door iedereen. Ook een deel van de gemeentes publiceert daar hun algoritmes. In 2024 stond Leiden nog niet in het register. Reden genoeg voor D66 Leiden om een voorstel in te dienen dit wel te doen. Met succes: inmiddels zijn ze voor iedereen in te zien. “Controle van de overheid is een van onze belangrijkste taken als gemeenteraad.” stelde Armin Zukanović daarover. “Niet alleen de gemeenteraad, maar iedere Leidenaar kan nu meekijken en controleren hoe algoritmes worden ingezet door de gemeente. Zo bouwen we samen aan vertrouwen in de overheid.” Aldus Zukanović.