Commissievergadering 4 maart 2026

Opnieuw spraken we over gewasbeschermingsmiddelen. Niet vanuit een eigen beleidskeuze om mens, dier, plant en water beter te beschermen, maar omdat de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State GS hiertoe heeft gedwongen.

Wederom zijn vele documenten en adviezen toegevoegd. D66 constateert dat daarin vooral ruimte is gezocht om geen duidelijke keuzes te maken. Ondertussen groeit bij elke bespreking de lijst van verontruste inwoners en organisaties. Ditmaal hebben ook recreatieondernemers hun zorgen kenbaar gemaakt.

D66 vindt dat GS met dit voorstel onvoldoende uitvoering geeft aan de uitspraak van de Raad van State en opnieuw kiest voor het voeren van gerechtelijke procedures. Uit de vraag van GS aan Trip Advocaten – ”welke mogelijkheden zijn er om van handhaving tegen lelietelers af te zien?” – blijkt wat ons betreft dat vooral is gezocht naar manieren om onder de uitvoering van de uitspraak uit te komen.

De drie voorliggende besluiten
1. Uitvoeringskeuzes
De uitspraak van de Raad van State is helder: er geldt een natuurvergunningplicht.
Een eerder, door GS gevraagd advies stelt dat het uitvoeren van een natuurvergunningplichtig project zonder natuurvergunning een overtreding is. Dat betekent dat GS verplicht is handhavend op te treden.

Nu blijkt dat een voortoets nog niet mogelijk is, zullen telers over een natuurvergunning moeten beschikken. D66 is van mening dat hier geen andere conclusie mogelijk is.

2. Actualisatie handhavingsbeleid vergunningplicht
D66 vindt het onbegrijpelijk dat GS van indieners van een handhavingsverzoek bewijzen verlangt. Daarmee wordt feitelijk een omgekeerde bewijslast gehanteerd.

In het advies van Trip staat letterlijk dat een handhavingsverzoek niet het bewijs hoeft te bevatten dat tot handhaving moet worden overgegaan. Ieder voldoende concreet verzoek moet in behandeling worden genomen.

Toch wil GS:
– Zelf bepalen welke verzoeken wel of niet worden opgepakt;
– termijnen overschrijven;
– inwoners én telers opnieuw geen duidelijkheid of perspectief bieden.

De uitspraak betreft bestrijdingsmiddelen in brede zin – alle bestrijdingsmiddelen. GS stelt nu voor slechts vijf middelen (van de minstens dertig die worden gebruikt) als relevant aan te merken. Deze beperkte en volgens D66 twijfelachtige selectie wil GS vervolgens gebruiken als basis voor vergunningverlening.

De uitspraak van de Raad van State spreekt echter over een vergunningplicht voor alle bestrijdingsmiddelen.

3. Driftreductie
Driftreductie is slechts één onderdeel van het terugdringen van gewasbeschermingsmiddelen. Effecten voor verwaaiing, verdamping en uitspoeling van bassins blijven buiten beschouwing. D66 vindt dat de schadelijke effecten hiervan voor mens, dier, plant en water onvoldoende worden erkend.

Oproep
Samenvattend heeft D66 GS geadviseerd dit voorstel in te trekken. Wij roepen de nieuwe gedeputeerde Landbouw en de nieuwe gedeputeerde Handhaving op om met een nieuw voorstel te komen, gebaseerd op de adviezen van Schuttelaar & Partners en Trip Advocaten, zodat daadwerkelijk uitvoering wordt gegeven aan de inmiddels ruim een jaar oude uitspraak.

In tweede termijn heeft D66 uitgesproken het onbegrijpelijk te vinden dat GS het voorstel handhaaft en daarmee opnieuw kiest voor juridische procedures in plaats van duidelijkheid en perspectief.

De 3e kwartaalrapportage 2025 en de exploitatie- en investeringsbegroting 2026 van Groningen Airport Eelde waren voor de Statenfractie aanleiding tot een aantal vragen.

De stukken vormen een momentopname. Inmiddels is het Engelse Norwich weer bereikbaar vanaf Eelde en staat een verbinding met het Deense Esbjerg in de planning – ontwikkelingen die een felicitatie waard zijn.

D66 kijkt nadrukkelijk naar de lange termijn. Daarom hebben wij in december 2023 ingestemd met een tienjarige subsidie voor de NEDAB-kosten van de luchthaven. Daarmee is de provincie een betrouwbare partner.

De regionale luchtvaart is in beweging. Militair gebruik van luchthavens zal toenemen, maar D66 wil geen stationering van F35’s op Groningen Airport Eelde. Tegelijkertijd blijven er, ondanks beperkingen elders en de ontwikkeling van Lelystad Airport, kansen voor meer passagiersvluchten.

Daarnaast groeit de economische bedrijvigheid op en rond de luchthaven. De plannen voor businesspark Bravo, de uitbreiding van opleidingsmogelijkheden en de volledige verhuizing van de luchtvaartopleiding van Noorderpoort naar het luchthaventerrein onderstrepen het bredere belang van de luchthaven.

D66 ziet Groningen Airport Eelde als een regionale luchthaven met maatschappelijke meerwaarde – voor onderwijs, innovatie, circulaire ontwikkeling, elektrisch vliegen en emissievrije afhandeling. Ook de ondersteuning van het grootste transplantatiecentrum van Nederland via luchttransport verdient nadrukkelijk erkenning.

Wij steunen de ambitie om in 2030 de duurzaamste luchthaven van Europa te zijn op het gebied van waterstof en ontvangen graag een update van GS over de voorwaarden die eerder zijn aangekondigd rond de verduurzamingsstrategie.

Vliegbelasting
GS heeft gepleit voor een vrijstelling van vliegbelasting voor Groningen Airport Eelde op basis van Europese regelgeving. Voor luchthavens met minder dan 750.000 passagiers kan een lager tarief groei bevorderen. Tegelijkertijd vormen Duitse luchthavens – zonder vliegbelasting en mét stimuleringsmaatregelen – een alternatief voor touroperators. Dat leidt niet tot een gelijk speelveld.

D66 heeft gevraagd hoe GS aankijkt tegen een mogelijkheid van een vrijstelling.

Zorgen over lelieteelt
Naar aanleiding van een brief aan Provinciale Staten over zorgen rond de lelieteelt heeft D66 gevraagd welke reactie deze inwoner ontvangt en welke stappen naar aanleiding van de brief worden ondernomen.

Portefeuilleverdeling GS
Bij de nieuwe portefeuilleverdeling van GS heeft D66 gevraagd of hieruit kan worden geconcludeerd dat deze Statenperiode wordt afgerond met vier gedeputeerden.