De democratie, dat zijn wij

D66 staat voor een open bestuurscultuur waarin inwoners vanaf het begin worden betrokken bij belangrijke beslissingen. Investeren daarin leidt tot betere besluiten en meer draagvlak. Inwoners beschikken over kennis en expertise: maak daar gebruik van! Ook voor de hulp die ze nodig hebben. Dat vergroot de kwaliteit en vermindert de kans op procedures. Het gaat dus niet alleen over het vinden van draagvlak voor oplossingen, maar begint al bij de formulering van de probleemstelling en het organiseren van een goed participatieproces. Essentieel daarbij is dat informatie begrijpelijk wordt gedeeld, voor iedereen toegankelijk is, dat duidelijk is wat wel en niet ter discussie staat en hoe besluiten worden genomen.

Leiderdorp beschikt over een participatiehandvest dat onlangs opnieuw is vastgesteld. Bestaande regelingen zijn op initiatief van D66 Leiderdorp aangepast.
 
 Alle ambtenaren die met participatie te maken hebben, krijgen een training in participatieprocessen. Raadsleden worden hierin op aangepaste wijze meegenomen. Ook voor hen is dit relevant in verband met hun verantwoordelijkheden.

We willen experimenteren met een Burgerbegroting of een wijkbegroting. Daarbij krijgen betrokken inwoners of organisaties de ruimte om binnen kaders van de gemeente geld te besteden. Dat kan bijvoorbeeld bij wijkontwikkeling een mooi instrument zijn.
 
Steeds meer jongeren ervaren politiek als een ‘ver van hun bed show’. Ze willen wél bijdragen, maar voelen zich vaak buitengesloten van echte invloed. D66 wil jongeren actief betrekken bij het lokale beleid. We pleiten voor een volwaardige Jongerenraad, met rechtstreekse lijnen naar de gemeenteraad, zodat hun ideeën structureel worden meegenomen.
 
In samenwerking met scholen willen we scholieren kennis laten maken met politiek en burgerschap: niet alleen via lessen, maar ook door deelname aan debatten of simulaties van raadsvergaderingen. Bestaande initiatieven worden beoordeeld en voortgezet. Denk aan de jeugdgemeenteraad en de jeugdburgemeester. Wij willen dat elke jongere in de gemeente weet hoe ze de gemeenteraad en wethouders kunnen benaderen.
 
D66 is voor een raadplegend of beslissend referendum over vragen die duidelijk gesteld kunnen worden. Daarom evalueren en actualiseren we de referendumverordening. Dit doen we natuurlijk in samenspraak met de samenleving!
 
D66 staat voor een gemeente die bij het maken van beleid, het uitvoeren van plannen of het handhaven van regels altijd eerst in gesprek gaat met de bewoners en ondernemers, voordat bevoegdheden worden ingezet.
 
De stad, het dorp en de wijk in. Democratie floreert als volksvertegenwoordigers zichtbaar zijn. D66 vindt dat raadsleden door moeten gaan om inwoners op te zoeken: naar buurthuizen, scholen, ondernemers, en sportverenigingen, maatschappelijke instellingen en zorg.
 
De verschillende fracties van D66 in de regio willen 1 x per half jaar regionaal vergaderen om zó samen te werken aan de belangen van inwoners en ondernemers: zij gebruiken de regio als één gebied, zonder grenzen.

Binnen D66 Leidse regio zijn er D66-themacommissies die fungeren als actieve denktanks waarin inwoners, experts en raadsleden samen optrekken. Ze verrijken het debat en versterken de morele en inhoudelijke basis van ons raadswerk. Het staat leden en inwoners vrij om hier aan deel te nemen.

Inwoners maken elke dag gebruik van of zijn zelfs afhankelijk van diensten van de gemeente. Uitkeringen krijgen, een paspoort vernieuwen, informatie opvragen, e-mails en brieven schrijven, huisvuil ophalen, een vergunning aanvragen. Zij willen niet van het kastje naar de muur worden gestuurd. Zij willen op tijd antwoord en willen begrijpen wat de gemeente schrijft en wat de gemeente doet. Zij willen tijdig een vergunning om een bedrijf te starten of een woning te verbouwen. Wij willen dat iedereen met respect, tijdig, begrijpelijk en behoorlijk wordt behandeld.  
 
Elke gemeente formuleert een handvest dienstverlening “de menselijke maat centraal”. Die moet zowel fysiek als digitaal laagdrempelig en begrijpelijk zijn zodat inwoners en bedrijven en organisaties snel en goed geholpen worden bij vergunningen, informatieverzoeken en uitkeringen. Het moet mogelijk zijn een ambtenaar aan de lijn te krijgen die de zaak behandelt. De menselijke maat staat centraal.
 
Ambtenaren worden getraind in wat goede bejegening van inwoners betekent en hoe je als organisatie leert. Dit maakt ook deel uit van het systeem van personeelsbeoordeling en ontwikkeling.
 
Wij openen een kastje-muur-loket bij de gemeente, zodat er een plek is waar je als inwoner in ieder geval geholpen wordt. Wij starten een proef waarbij 100 inwoners een persoonlijke ambtenaar bij de gemeente krijgen die zorgt dat hun vragen op de juiste plek komen en beantwoord worden. Als dat werkt, krijgt iedereen een persoonlijke ambtenaar.
 
Een overheid die je niet kunt bereiken, is geen betrouwbare partner. D66 wil een gemeente die fysiek én digitaal laagdrempelig is. Wijkregisseurs en projectleiders moeten herkenbaar en bereikbaar zijn en blijven. Daarom investeren we in vast werk bij de gemeente en vaste aanspreekpunten zodat bewoners te maken hebben met bekende gezichten die het dorp én de wijk echt kennen.
 
D66 wil één ondernemersloket waar elke ondernemer voor alle vragen terecht kan. D66 wil experimenteren met een vast ambtelijk contactpersoon voor een ondernemer.
 
E-mails, chatberichten en brieven worden tijdig en begrijpelijk beantwoord. Vergunningen worden tijdig afgegeven. Via een volgsysteem kun je nagaan hoe het met je aanvraag voor bijvoorbeeld een bouwvergunning gesteld is (vergelijkbaar met het volgsysteem voor bestellingen).

Het Leiden International Centre is het centrale contactpunt voor internationals en expats die vragen hebben over een of meer gemeenten in de Leidse regio, onderwijsinstellingen (zoals de British school), huisvesting en dergelijke.

Wij willen een bestuur dat integer en duidelijk is en verantwoording aflegt. Wij waarderen open en transparante bestuurders die staan voor hun verantwoordelijkheid. Fouten maken mag, eerlijk zijn moet. Onze bestuurders en volksvertegenwoordigers oefenen verantwoordelijkheid uit namens ons. Wij willen dat daarop controle is, dat er verantwoording is.

Een gezonde democratie rust op het fundament van dualisme. College en raad hebben verschillende rollen en dat moet zichtbaar blijven. D66 wil dat fracties verdeeld kunnen stemmen en raadsleden zelfstandig hun afweging kunnen maken — ook binnen coalitieafspraken. Een onafhankelijke en kritische raad is essentieel. We willen een professionele, constructieve relatie tussen raad en ambtenaren. Duidelijke rollen, open communicatie en wederzijds respect zijn hierbij leidend. Ambtelijke informatie en technische ondersteuning bij bijvoorbeeld amendementen wordt zo veel mogelijk ter beschikking gesteld aan raadsleden.
 
Openheid: informatie moet in beginsel voor iedereen toegankelijk zijn, en makkelijk raadpleegbaar. Via klassieke kanalen en via social media. Wij vragen het college eenmaal per jaar verslag te doen over de naleving van de Wet open overheid en de snelheid van de behandeling van verzoeken.
 
D66 vindt lokale onafhankelijke media en rechtspraak belangrijk. Uitspraken van rechters moeten gerespecteerd worden.
 
De structuur van het lokale bestuur moet voor inwoners te volgen zijn. Onder andere de gemeenteraadsleden kunnen helpen om dit steeds weer uit te leggen. Op de site en op andere manieren wordt uitgelegd hoe de gemeente werkt.
 
D66 wil minderheden beschermen en discriminatie tegengaan. Radicalisering willen we tegengaan door vroegtijdige signalering via hulpverleners, onderwijs en zichtbare politie in de wijk.
 
D66 vindt het belangrijk in actie te komen als de rechtsstaat in de knel komt.