Commissievergadering 13 mei 2026

Deze Omgevingsvisie is bedoeld als een provinciaal kader waarin meerdere partijen zich moeten kunnen herkennen. Op hoofdlijnen kan D66 zich in veel onderdelen van deze visie vinden.

Maar wanneer we deze tussenstand dieper lezen, zien we vooral brede formuleringen en compromistaal. D66 wil niet blijven hangen in een discussie over wat precies onder ‘hoofdlijnen’ en ‘kaders’ valt. Wij verwachten juist scherpere keuzes en duidelijkere prioriteiten.

Want niet alles kan overal. Op het moment dat belangen gaan schuren, moet vooraf duidelijk zijn welke waarden en normen voorrang krijgen.

Zo missen wij in deze ontwerpvisie bijvoorbeeld de wettelijke doelstelling dat Drenthe in 2050 klimaatneutraal moet zijn. Voor D66 hoort dat een duidelijke basis van deze visie te zijn.

Wanneer wij het verkiezingsprogramma van D66 naast deze Omgevingsvisie leggen, zien wij dat op een aantal punten meer invulling nodig is. Het gaat daarbij om:
– Het respecteren van ecologische grenzen;
– Het beschermen van de volksgezondheid;
– De hervorming van de landbouw;
– Duurzame en toekomstgerichte subsidies;
– Het versnellen van zowel de landbouwtransitie als de energietransitie.

Over subsidies hebben wij bij de verdiepende notitie op de landbouwkoers al onze uitleg gegeven.

Wat betreft volksgezondheid wil D66 het volgende benadrukken. De Omgevingsvisie noemt volksgezondheid wel, maar plaatst dit vooral binnen het brede begrip van ‘brede welvaart’ en leefomgeving. Voor D66 betekent brede welvaart meer dan alleen economische groei. Het gaat ook over gezond kunnen wonen, schone lucht en schoon water, ruimte voor natuur en een prettige leefomgeving voor huidige en toekomstige generaties.

Juist daarom vindt D66 dat volksgezondheid concreter moet worden uitgewerkt in deze visie. Dat vraagt om duidelijke keuzes rondom landbouw en het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Een gezonde leefomgeving is niet alleen belangrijk voor inwoners, maar ook voor recreatie en de aantrekkelijkheid van Drenthe als provincie.

De afgelopen weken hebben wij gemerkt dat deze Ontwerp Omgevingsvisie sterk leeft onder inwoners van Drenthe. Dat laat zien hoe belangrijk dit onderwerp is. Daarom kijken wij met belangstelling uit naar een volgende versie, waarin meer duidelijkheid en scherpere keuzes worden gemaakt.

D66 wil hieraan nog toevoegen dat de provincie risico loopt wanneer er geen concrete en juridisch houdbare maatregelen worden gepresenteerd rondom de Natuurherstelwet. Dat kan leiden tot stilvallende vergunningverlening, verlies van financiering en rechterlijke ingrepen.

D66 waardeert het dat de gedeputeerde ons eerdere pleidooi serieus heeft genomen en dat biologische en regeneratieve landbouw nu wel zijn opgenomen in deze nieuwe notitie.

Het zou een mooie stap vooruit zijn als in de nieuwe Omgevingsvisie wordt vastgelegd dat juist rondom de Natura 2000 gebieden wordt gestart met deze vormen van landbouw. Daarbij hoort ook een goede transitiepremie voor boeren die deze stap willen zetten. Zo geven we ondernemers perspectief en werken we aan herstel van natuur en waterkwaliteit.

Tegelijkertijd staat deze notitie nog te vaak vol met open deuren en mooie woorden, zonder dat duidelijk wordt welke concrete keuzes daarbij horen. In de notitie staat bijvoorbeeld: ”Daarbij hechten we aan een landbouw die streeft naar evenwicht tussen economische, ecologische en sociale belangen om de landbouwproductie naar de toekomst toe te waarborgen die in balans is met milieu, natuur en samenleving.”

Dat klinkt goed, maar D66 wil voorkomen dat doelsturing een papieren werkelijkheid wordt. Als doelen onvoldoende meetbaar en handhaafbaar zijn, leidt dat alleen tot nieuwe discussies en verdere vertraging. Daarom pleiten wij, naast de multimeetaanpak, voor een versnelde invoering van doelvergunningen.

Ook de discussie over spuitvrije zones moet niet eindeloos blijven doorgaan. D66 kiest voor duidelijkheid: stop met sierteelt waarbij chemische bestrijdingsmiddelen nodig zijn en zet in op duurzame alternatieven. Voor D66 gaat voedselteelt voor sierteelt.

Wij willen dat Drenthe uitgroeit tot de groene vallei van Nederland, met meer bos, natuurinclusieve landbouw en herstel van het veen. Daarmee versterken we niet alleen de natuur, maar ook onze leefomgeving en de weerbaarheid tegen klimaatverandering.

Voor D66 staat volksgezondheid altijd boven economische belangen. Daarom zetten wij ook in op korte ketens, zodat voedsel dichter bij de consument wordt geproduceerd en vervoersstromen beperkt blijven.

Tot slot: deze notitie kijkt vooruit tot 2040. D66 wil daarom dat wordt vastgelegd dat we uiterlijk in 2040 stoppen met subsidies voor landbouwvormen die geen duurzaam perspectief bieden aan inwoners en boeren in Drenthe. Subsidies moeten juist worden ingezet om de transitie te versterken, zodat we werken aan een veerkrachtig en klimaatbestendig water- en bodemsysteem voor de toekomst.