We leven in onzekere tijden. Oorlogen, klimaatverandering en toenemende maatschappelijke verdeeldheid laten zien dat veel van wat zeker leek niet vanzelfsprekend is. Juist daarom mogen we waarderen wat we in Wijk bij Duurstede hebben. Goede scholen, zorg voor wie dat nodig heeft, verenigingen, culturele voorzieningen en een prachtige leefomgeving. Dat is geen vanzelfsprekendheid. Daar hebben generaties inwoners, vrijwilligers, ondernemers en bestuurders aan gebouwd.
Toch laat de voorliggende begroting zien dat ook onze gemeente voor lastige keuzes staat. De financiële ruimte is beperkt. Dat vraagt om realisme, maar ook om visie. Want niet alles wat geld kost, is een kostenpost. Sommige uitgaven zijn investeringen in de toekomst van onze gemeenschap.
Daarom maakt D66 zich zorgen over de voorgestelde bezuinigingen op onder andere de bibliotheek, de VVV, het Ondernemersfonds, cultuur, natuur- en milieueducatie en inclusiebeleid. Dit zijn geen luxevoorzieningen. Het zijn schakels in een netwerk dat zorgt voor ontmoeting, kennisontwikkeling, economische activiteit en sociale verbondenheid.
In de gesprekken die wij de afgelopen periode hebben gevoerd viel één ding vooral op: de enorme betrokkenheid van inwoners en organisaties. Mensen zijn bereid verantwoordelijkheid te nemen. Ondernemers, vrijwilligers, verenigingen en maatschappelijke organisaties denken actief mee over oplossingen. Niemand ontkent dat er keuzes nodig zijn. Maar juist daarom is het belangrijk hen niet pas achteraf te informeren, maar vooraf te betrekken.
Samenwerking is geen luxe. Het is een randvoorwaarde voor een sterke samenleving.
Door samen te werken en elkaar te versterken besparen inwoners, ondernemers, winkeliers, verenigingen en maatschappelijke organisaties kosten én vergroten zij de sociale cohesie. Dat netwerk bestaat al dankzij de inzet van vele vrijwilligers en betrokken inwoners. De kracht van Wijk bij Duurstede zit niet alleen in gebouwen en voorzieningen, maar vooral in de mensen die zich dagelijks inzetten voor onze samenleving.
Trek daarom de stekker niet uit wat werkt, maar houd de motor draaiende. Bouw samen met inwoners en organisaties aan vertrouwen en neem besluiten in overleg met betrokkenen. Alleen zo blijft Wijk bij Duurstede een levendige gemeente en geen slaapstad waar men alleen terugkeert na een werkweek elders.
Wanneer we bezuinigen op voorzieningen die bijdragen aan kennis, ontwikkeling en ontmoeting, lopen we het risico op langere termijn hogere maatschappelijke kosten te creëren. Goed onderwijs, een sterke bibliotheek, sport en cultuur vergroten kansen, versterken weerbaarheid en dragen bij aan veiligheid. Ze helpen voorkomen dat problemen later met veel hogere kosten moeten worden opgelost.
Een mooi voorbeeld zien we bij Stichting Binding. Daar wordt dagelijks gewerkt vanuit de vraag van inwoners, met als resultaat dat ondersteuning vaak dichterbij en effectiever georganiseerd kan worden. Dat verdient waardering én verdere versterking. Voor D66 onderstreept dit het belang van investeren in een sterke sociale basis.
Investeringen in sport, cultuur, lezen en ontmoeting versterken bovendien gezondheid, sociale samenhang en veiligheid. Dat geldt voor jongeren, volwassenen én ouderen. Preventie is niet alleen maatschappelijk verstandig, maar uiteindelijk ook financieel verstandiger dan achteraf repareren.
Daarom dienen wij voorstellen in om de bezuinigingen op het Ondernemersfonds, de VVV en andere preventieve voorzieningen te heroverwegen. Daarnaast vragen wij het college inzichtelijk te maken wat een beperkte verdere verhoging van de OZB zou opleveren in verhouding tot de voorgestelde bezuinigingen. D66 heeft hiervoor 2 amendementen klaar staan op notubiz en dient ze hierbij formeel in, omdat de maatschappelijke waarde van deze voorzieningen groter is dan de beoogde besparing. Maar als alle inwoners profiteren van deze voorzieningen, is het verdedigbaar dat ook de lasten daarvan gezamenlijk worden gedragen. Uiteraard staan wij wel open voor alternatieven die vanuit eenzelfde langetermijnvisie zijn/worden bedacht.
Ook roepen wij het college op om te komen met een duidelijke visie op gezondheid, kansengelijkheid en inclusie. Juist door organisaties zoals Stichting Binding, Wijksport, BasisWijk, de bibliotheek en onze verenigingen beter met elkaar te verbinden kunnen we verschillen verkleinen en ervoor zorgen dat iedere inwoner kan meedoen.
D66 verwacht daarbij ook een proactieve houding van het college. Richt de blik niet alleen op bezuinigingen, maar ook op kansen. D66 begrijpt niet hoe bezuinigingen op energie- en warmtetransitie bijdragen aan een betaalbare en haalbare overgang naar een aardgasvrije gemeente. Zoek actief naar ontwikkelkansen voor onze gemeente. Faciliteer initiatieven, benut koppelkansen en durf kansen te verzilveren. Denk aan duurzame energie, regionale samenwerking en de mogelijkheden die ontstaan bij de opvang van statushouders. Daarmee geven we niet alleen invulling aan onze maatschappelijke verantwoordelijkheid, maar kunnen we mogelijk ook extra middelen genereren.
Voorzitter,
Een begroting gaat uiteindelijk niet alleen over cijfers. Zij laat zien welke gemeente wij willen zijn.
Daarbij hoort ook dat gemaakte afspraken worden gerespecteerd. Daarom hebben wij nog een vraag over het Ondernemersfonds. De raad heeft destijds ingestemd met een opslag op de OZB voor niet-woningen ten behoeve van het Ondernemersfonds. Kan het college aangeven welk bedrag in 2027 en 2028 via deze opslag wordt geïnd, welk deel daadwerkelijk aan het Ondernemersfonds wordt uitgekeerd en op basis waarvan het resterende deel voor algemene begrotingsdoeleinden wordt ingezet?
Tot slot vragen wij aandacht voor de huisvesting van de Piet de Springerschool in Langbroek. Met binnenkort 103 leerlingen in een gebouw dat bedoeld is voor 75 leerlingen is de situatie urgent. De huidige tijdelijke oplossing loopt tegen haar grenzen aan en kan niet onbeperkt worden voortgezet. Kan de wethouder aangeven wanneer de financiële uitwerking gereed is, hoe de periode na februari 2027 wordt overbrugd en wanneer de raad concrete vervolgstappen tegemoet kan zien?
Voorzitter, investeren in de sociale basis, in kennis, ontmoeting, ondernemerschap en kansen voor onze jeugd is geen luxe. Het is de basis van een sterke gemeenschap. D66 kiest ervoor die basis niet af te breken, maar verder te versterken. Een gemeente met ambitie én realisme. Dat is de koers die wij voor Wijk bij Duurstede voor ogen hebben.
Dank u wel.
Marie-Rose van Lieshout,
Fractievoorzitter D66 Wijk bij Duurstede
Algemene Beschouwingen D66 3 november 2026
Geachte voorzitter, college en leden van de raad
Voor ik aanvang voorzitter: Zoals altijd: “dank aan het college voor de ontwerpbegroting”. Met daarbij de vraag aan het college: accepteert het college van GS uw ontwerpbegroting in het kader van begrotingstoezicht?