Op zaterdag 11 november, dit keer niet de eerste zaterdag van de maand i.v.m. een gepland congres, reisden de deelnemers van Route66 naar hét kloppend hart van het vliegverkeer in Nederland: Luchtverkeersleiding Nederland (kortweg LVNL) op Schiphol-Oost. We spraken deze dag met verschillende disciplines over de toekomst van mobiliteit met als hoofdvraag: kan (en moet) het treinverkeer op termijn de luchtvaart op de korte afstand overbodig maken?
Routezaterdag: De toekomst van mobiliteit
![Route66 bij de luchtverkeersleiding Nederland](https://d66.nl/route66/wp-content/uploads/sites/400/2023/12/lvnl1-1024x768.jpg)
Beeld: Route66
Een bezoek aan de luchtverkeersleiding
De dag startte met een korte introductie van het programma en enkele mededelingen van het bestuur. Daarna stond er een schakelprogramma op de planning. Deelnemers werden verdeeld over drie groepen. De helft ging aan de slag met een workshop van natuurbeschermings- en milieuorganisatie Natuur & Milieu over ofwel de aanbodzijde van mobiliteit, gericht op vervoersmiddelen, of de vraagzijde van mobiliteit, gericht op gebruikers. Super waardevolle en leuke workshops! Wisten jullie bijvoorbeeld dat ongeveer 52% van alle uitstoot door de luchtvaart wordt veroorzaakt door zo’n 6% van de vluchten? Dat zijn dan de langeafstandsvluchten van meer dan 4.000 km.
De andere helft van de groep ging onder de bevliegende leiding van Routers Annick en Paul aan de slag met het voorbereiden van het grote mobiliteitsdebat. De groep werd onderverdeeld in verschillende politieke partijen. Vervolgens gingen we in discussie over onder andere ticketprijzen van de trein in de spits en over of Schiphol in 2050 emissieneutraal moet zijn (ten opzichte van 1990). Goed om eens uit de D66-bubbel te komen en ons te verplaatsen in het gedachtegoed van andere politieke partijen. Uiteindelijk gingen de verschillende groepjes met elkaar in debat en volgden er bevlogen discussies.
College
Na een heerlijke lunch kregen we college van luchtvaartexpert aan de Technische Universiteit Delft: Joris Melkert. Joris heeft ons, aan de hand van een aantal scheikundige formules, prachtige anekdotes en mooie voorbeelden verteld over hoe de luchtvaartsector kan verduurzamen. Het is belangrijk om je bewust te zijn van wat er überhaupt technisch mogelijk is in de verduurzaming van de mobiliteit, om onze ambities te kunnen waarmaken.
Het volgende onderdeel was een rondleiding door het gebouw van LVNL. Zo kregen we onder andere een kijkje in de control room vanwaar al het luchtverkeer wordt aangestuurd in Nederland. Naast de activiteiten waar het LVNL zich allemaal mee bezighoudt kregen we een inzicht in hoe het is om te werken bij LVNL.
Panelgesprek
We eindigden de dag met de grand final: een panelgesprek met daarin Wouter Koolmees (president-directeur van de NS, voormalig Minister van Sociale Zaken & Werkgelegenheid namens D66 in het kabinet-Rutte III), Maarten Stienen (COO KLM) en Marjolein Demmers (Directeur Natuur & Milieu). Nadat de sprekers kort een introductie gaven, gingen we met elkaar in gesprek over verschillende stellingen:
- Klimaatneutrale mobiliteit in Europa in 2050 is onrealistisch.
- Binnen Europa kan en moet de trein vanaf 2050 een volwaardig alternatief zijn voor de luchtvaart voor bestemmingen <750 km.
- Er moet zo snel mogelijk een CO2-plafond komen waarmee de maximale uitstoot voor de Europese luchtvaart wordt vastgelegd.
![](https://d66.nl/route66/wp-content/uploads/sites/400/2023/12/lvnl2-1024x768.jpg)
Beeld: Route66
Getuige de vele vragen van de Routers een zeer interessante paneldiscussie. Inspirerend om de verschillende, soms tegenstrijdige, belangen te horen en af te wegen.
Afsluiting
We ronden het formele gedeelte van deze Routezaterdag Aaf met een borrel bij LVNL. Vervolgens vond er nog een feestelijke borrel en diner plaats bij de Restaurant Veranda in Amsterdam, die tot in de late uurtjes duurde.
Deze mooie dag had er niet kunnen zijn zonder door de deskundige inbreng van alle gastsprekers. Nogmaals dank aan Koenraad Backers, Bert van Mourik, Joost Melkert, Wouter Koolmees, Maarten Stienen en Marjolein Demmers hun bevlogen inbreng op deze Routezaterdag. En uiteraard een woord van dank aan de locatie en de mensen van LVNL!
![](https://d66.nl/route66/wp-content/uploads/sites/400/2023/12/lvnl3-1024x768.jpg)
Beeld: Route66