3. Groen, groei en beweging

Maastricht groeit, verdicht en verandert. Dat vraagt om duidelijke keuzes in hoe we onze schaarse ruimte gebruiken. D66 kiest voor een stad die gezond, groen en bereikbaar is, waar bewegen vanzelfsprekend wordt en waar de openbare ruimte uitnodigt tot ontmoeting. Investeren in groen, mobiliteit en beweging is geen luxe, maar een voorwaarde voor gezondheid, leefbaarheid en brede welvaart.

De Omgevingsvisie als kompas voor keuzes. D66 wil dat de Omgevingsvisie het samenhangende kader wordt voor wonen, mobiliteit, economie, groen, erfgoed en leefbaarheid. Niet als papieren document, maar als richtinggevend instrument dat helpt om duidelijke keuzes te maken, belangen af te wegen en inwoners vroegtijdig te betrekken bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Een heldere toekomstvisie voor Maastricht richting 2040. D66 wil dat Maastricht een langetermijnvisie ontwikkelt op hoe de stad er in 2040 uit kan zien, uitgewerkt in meerdere realistische scenario’s. Zo maken we inzichtelijk welke keuzes leiden tot welke stad, en geven we inwoners en raad echte regie op de toekomst van Maastricht.

Energie is geen abstract doel, maar een randvoorwaarde voor wonen, werken en bewegen in Maastricht. Het stroomnet zit vol, ruimte is schaars en de vraag groeit. D66 kiest ervoor om niet te wachten, maar actief richting te geven. Dat betekent keuzes maken, knelpunten oplossen en slimme oplossingen versnellen.

D66 kiest voor een actieve regierol van de gemeente. Niet alleen stimuleren, maar sturen waar dat nodig is. Energie-infrastructuur is net zo essentieel als wegen en scholen en wordt vanaf het begin meegenomen in ruimtelijke plannen, gebiedsontwikkelingen en economische keuzes. Projecten gaan alleen door als de energievoorziening op orde is. Waar nodig participeert de gemeente in energieprojecten, jaagt zij aan en brengt partijen bij elkaar. Niet afwachten, maar doen wat nodig is om vooruit te komen.

D66 prioriteert het oplossen van netcongestie. Het volle stroomnet mag geen rem blijven op wonen en werken. We versnellen netverzwaring én nemen slimme oplossingen direct mee, samen met netbeheerders, provincie en het Rijk. Energie-infrastructuur plannen we vooruit, niet achteraf.

D66 kiest voor gebiedsgerichte oplossingen. Op bedrijventerreinen en campussen stimuleren en organiseren we gezamenlijke aanpakken: energie delen, warmte uitwisselen en samen investeren in opwek en opslag. Via parkmanagement, energiehubs en lokale netten maken we bedrijventerreinen minder afhankelijk van het overvolle net. Waar samenwerking logisch is, organiseert de gemeente die ook.

D66 wil slimme opslag en lokale netten versnellen. Buurtbatterijen, smart grids en lokale opslag worden actief toegepast bij wooncomplexen, bedrijventerreinen en publieke voorzieningen. Zo benutten we lokaal opgewekte energie beter en vlakken we pieken op het net af.

D66 geeft prioriteit aan lokale opwek op logische plekken. Zon op daken van bedrijven, scholen, sporthallen en parkeerterreinen krijgt voorrang. Gemeentelijk vastgoed zetten we actief in voor opwek en opslag. Zo blijft de opbrengst lokaal en vergroten we de veerkracht van het energiesysteem.

D66 wil een proeftuin voor slimme energiesystemen rondom Randwyck, Brightlands Maastricht Health Campus en het academisch ecosysteem. Wat hier werkt, passen we direct toe in wijken en bedrijventerreinen.

Een gezonde, duurzame en toekomstbestendige economie vergt investeringen van ons allemaal. Alleen moeten hiervoor de randvoorwaarden wel op orde zijn. Pas bij een verzwaring van het net, de realisatie van meer duurzame oplaadpunten en breed beschikbaar materiaal wil D66 de Zero Emissie Zone (ZES) breder doorvoeren. De verleende ontheffingen en ontheffingsgronden blijven gehandhaafd.

D66 kiest voor een stad waarin verschillende vormen van mobiliteit elkaar versterken. Maastricht moet een stad zijn waar je prettig kunt lopen, veilig kunt fietsen, betrouwbaar met het openbaar vervoer reist en waar de auto een plek heeft zonder de stad te domineren. Mobiliteit gaat voor D66 niet over snelheid alleen, maar over veiligheid, gezondheid, bereikbaarheid en kwaliteit van ruimte. Dat vraagt om duidelijke keuzes. Niet alles kan overal, maar elke straat moet logisch zijn ingericht voor wat daar past.

D66 kiest de fiets als norm voor verplaatsingen binnen Maastricht. We realiseren vrijliggende fietspaden op drukke routes zoals de Peter Huyssenslaan, Maasboulevard, Porseleinstraat en Malbergsingel. Waar dat niet kan, richten we straten in als fietsstraat, onder andere op de Lage Kanaaldijk, Mergelweg, Bloemenweg en op de ventwegen van de Wilhelminasingel, Prins Bisschopsingel, Meerssenerweg en Akersteenweg. D66 pleit daarbij voor een actief, duidelijk en goed functionerend fietsparkeerbeleid.

D66 wil één helder snelhedenbeleid. 70 km/u op de Noorderbrug, 50 km/u op de Kennedybrug, singels en wijkontsluitingswegen en 30 km/u als standaard in woonstraten. Op busroutes zonder fietspaden in Daalhof-Noord, Heugem en Heer verlagen we de maximumsnelheid van 50 naar 30 km/u. Op wegen die een meer doorgaand karakter hebben en waar recent 30 km/u als maximum snelheid is ingevoerd, zoals de Meerssenerweg, vergroten we de herkenbaarheid door aangepaste wegmarkeringen.

D66 investeert in een samenhangend fietsroutenetwerk. De Maasroute tussen Kennedybrug en Servaasbrug krijgt een ruim tweerichtingsfietspad door het Stadspark. De Groene Loper wordt verlengd naar Randwyck via een exclusieve langzaamverkeersroute tussen de Bloemenweg en de Gaetano Martinolaan.

D66 wil dat wijken beter verbonden worden met binnenstad en stations. We verbeteren fietsroutes vanuit De Heeg via de Maastrichterweg, vanuit Amby door het Geusseltpark en vanuit Belfort en Daalhof via de Blauwe Loper. Station Wyck wordt beter bereikbaar via de Botermijn en een verkeersluwe Wilhelminasingel, met vlottere oversteken richting Stationsstraat en Sint-Servaasbrug.

D66 kiest voor betrouwbaar en grensoverschrijdend openbaar vervoer als aanvulling op lopen en fietsen. Busroutes blijven goed bereikbaar en veilig. Overstappen tussen fiets, bus en trein worden logisch ingericht, met voldoende fietsparkeerplekken bij stations en haltes. We werken een toekomstbeeld uit voor OV in onze stad, zodat er 4 jaar lang duidelijkheid is over busverbindingen in onze stad, in plaats van incidentele wijzigingen die terecht hebben geleid tot onvrede.

D66 wil samen met de provincie als concessieverlener werken aan nieuwe initiatieven om het openbaar vervoer toegankelijk, betaalbaar en bereikbaar te houden, ook als dit ons als gemeente extra geld kost.

D66 stuurt autoverkeer en laat het niet domineren. We kiezen voor een autoluwe binnenstad en een nieuw verkeerscirculatieplan voor Wyck en de (ruime) binnenstad, geïnspireerd op Gent. Doorgaand verkeer, zoals over de Wilhelminasingel, wordt onmogelijk gemaakt. Bestemmingsverkeer blijft mogelijk.

D66 borgt fiets- en voetgangersprioriteit in alle besluiten. Alle ruimtelijke plannen en infrastructurele projecten worden standaard getoetst op voetgangerskwaliteit, fietsvriendelijkheid en verkeersveiligheid. We behouden gratis bewaakte fietsenstallingen, realiseren snel de stalling in Mosae Forum en plaatsen extra fietstrommels in wijken. Nieuwe fietsverbindingen, zoals bij Borgharen en over het Afvoerkanaal richting Boschpoort, krijgen altijd volwaardige aansluitingen. En we hebben daarbij altijd aandacht voor de toegankelijkheid voor mensen met een beperking en veiligheid voor iedereen, ook ‘s nachts.

Handhaving moet leiden tot beter gedrag, niet tot disproportionele lasten. D66 kiest er daarom voor om de kosten voor het ophalen van fout geparkeerde fietsen bij het fietsdepot te verlagen. Een boete van 50 euro staat nu te ver af van de waarde van veel fietsen en werkt averechts. We brengen kosten en effectiviteit weer in balans, zodat fietsen aantrekkelijk blijft.

Maastricht is een stad van bruggen. D66 staat alleen open voor aanpassing of verplaatsing van de Bassinbrug als er een volwaardig alternatief is. Dat wil zeggen: als lopen en fietsen minimaal even goed, veilig en direct worden gefaciliteerd en de verbinding tussen binnenstad en Sphinxkwartier niet verslechtert. Voor de spoorbrug geldt dat deze in de toekomst een rol kan spelen als het gaat om grensoverschrijdend vervoer, maar tegelijkertijd van belang is in het kader van hoogwaterveiligheid. D66 wil samen met partners aan de andere kant van de grens, de provincie en het Rijk onderzoeken wat de beste opties zijn voor de spoorbrug. Indien de spoorbrug vanuit hoogwaterveiligheid gesloopt moet worden, moet daar wat D66 betreft ten minste een goed alternatief tegenover staan dat het grensoverschrijdend vervoer versterkt.

D66 zet in op goed en toekomstgericht onderhoud van de sluizen in Maastricht als onderdeel van een veilige, leefbare en klimaatbestendige stad. Met toenemende extremen in weer en waterstanden vraagt dit om vooruitdenken en verantwoordelijkheid nemen. De gemeente maakt hiervoor samen met andere overheden heldere afspraken, zorgt voor tijdige investeringen en voorkomt dat noodzakelijk onderhoud wordt doorgeschoven. Zo beschermen we de stad en haar oevers, nu en op de lange termijn.

De inrichting van onze stad bepaalt hoe gezond, veilig en prettig het dagelijks leven is. D66 kiest ervoor om groen, gezondheid en kwaliteit van de openbare ruimte leidend te maken in hoe Maastricht groeit. Niet als bijzaak, maar als uitgangspunt bij elke ruimtelijke keuze.

D66 wil gezondheid standaard meewegen in alle ruimtelijke plannen en iedere herinrichting benutten om de stad groener en koeler te maken. Bij nieuwe woonwijken, herinrichting van straten en grote onderhoudsprojecten kijken we altijd naar beweging, luchtkwaliteit, schaduw en verblijfskwaliteit en bouwen we maar mogelijk natuurinclusief. De gezonde keuze moet vanzelfsprekend worden: lopen, fietsen, spelen en buiten zijn krijgen prioriteit.

Elke straat die open gaat, is een kans. Minder verharding waar het kan, meer bomen, betere wateropvang en meer schaduw. Groen en verkoeling worden standaard onderdeel van onderhoud en herontwikkeling, geen sluitpost.

D66 prioriteert vergroening waar de nood het hoogst is. We brengen hittestress en verharding per wijk in kaart en investeren gericht in buurten waar veel steen samenkomt met kwetsbare bewoners, zoals ouderen, jonge kinderen en mensen met een kwetsbare gezondheid. Niet elke wijk krijgt hetzelfde, maar elke wijk krijgt wat nodig is om koel, gezond en leefbaar te blijven.

D66 wil sneller zichtbaar resultaat met groen dat direct werkt. Waar structurele vergroening tijd kost, zetten we tijdelijk en slim in: extra bomen, schaduwplekken, vergroende gevels, waterdoorlatende materialen en zitplekken in de schaduw. Wat werkt in pilots, rollen we versneld uit.

D66 wil sneller zichtbaar resultaat met groen dat direct werkt. Waar structurele vergroening tijd kost, zetten we tijdelijk en slim in: extra bomen, schaduwplekken, vergroende gevels, waterdoorlatende materialen en zitplekken in de schaduw. Wat werkt in pilots, rollen we versneld uit.

D66 wil de ENCI weer op de kaart zetten. Samen met de provincie, het Rijk en huidige eigenaar houden we het industrieel erfgoed in stand en werken we aan een aantrekkelijke recreatie-, studie- en werkplek. We zorgen voor een goede verbinding tussen ENCI en de binnenstad.

Maastricht moet een stad zijn waar gezond leven vanzelfsprekend is, niet omdat het moet, maar omdat de stad daartoe uitnodigt. D66 wil investeren in parken, pleinen en straten die uitnodigen tot verblijf en activiteit voor jong en oud, met ruimte om te spelen, te sporten en elkaar te ontmoeten. We positioneren Maastricht als sportstad, hebben ambities om grote sportevenementen naar onze regio te halen en willen mensen vooral inspireren om zelf in beweging te komen.

D66 verbindt groen, spelen, bewegen en ontmoeten tot één samenhangende aanpak. Groene schoolomgevingen, speel- en beweegplekken, informele sportlocaties en prettige verblijfsplekken vormen samen de basis. Bij herinrichting van straten, pleinen en parken worden bewegen en verblijf standaard meegenomen.

D66 wil meer toegankelijke en veilige waterplekken in de stad. Water biedt verkoeling bij hitte en is aantrekkelijk om te spelen en te verblijven. We ontwikkelen waterspeelplekken die veilig zijn voor kinderen, goed ingepast in parken en pleinen en aantrekkelijk voor alle leeftijden. Water wordt zo een actief onderdeel van een gezonde en klimaatbestendige stad.

D66 kiest voor ‘beweeglinten’ door wijken waar lopen, fietsen, spelen en verblijven samenkomen. Deze linten verbinden scholen, sportvelden, parken en buurten via veilige en groene routes, met bankjes, schaduw, waterpunten en ruimte om even te blijven hangen. We verbeteren de veiligheid en toegankelijkheid van (snel)fietsverbindingen en wandelpaden en maken zo dagelijks bewegen makkelijk en zichtbaar, juist ook in wijken waar dat niet vanzelfsprekend is.

D66 wil meer, beter verlichte,veilige en herkenbare hardloop- en wandelrondjes door de stad. Langs de Maas, de Groene Loper, het Stadspark en door wijkparken realiseren we vaste routes met duidelijke bewegwijzering, herkenbare afstanden en goede verlichting. Dat maakt sporten in de openbare ruimte laagdrempelig, veilig en aantrekkelijk, ook in de avonduren.

MVV hoort een toekomstbestendig stadion te krijgen op een plek die past bij de stad. Voor D66 is herontwikkeling op de Mondi-locatie een serieuze en logische optie, mits dit ruimtelijk, verkeerskundig en maatschappelijk in te passen is. De gemeente werkt hier actief aan mee, maar draagt geen onevenredig risico. Maastricht schept duidelijke ruimtelijke kaders, versnelt procedures waar mogelijk en denkt mee over inpassing en bereikbaarheid, en investeert daar waar publieke doelen worden gediend en financiële risico’s beheersbaar zijn. De primaire verantwoordelijkheid voor exploitatie en realisatie ligt bij MVV zelf.

D66 investeert gericht in sportieve ontmoetingsplekken in de stad. We breiden sport- en beweegvoorzieningen uit op plekken waar veel jongeren komen en waar ruimte is voor informele sport. Ook zoeken we naar dwarsverbanden tussen topsport en breedtesport en bijvoorbeeld sport en onderwijs, bijvoorbeeld als we kijken naar de ontwikkelingen rondom MVV.

D66 wil de Griend verder ontwikkelen tot een sportieve hotspot, met onder andere een pumptrack en ruimte voor urban sports. Ook blijven we inzetten op BMX-clinics en vergelijkbare initiatieven die kinderen letterlijk in beweging brengen en het plezier in sport vergroten.

D66 wil sportverenigingen versterken en vrijwilligers niet onnodig belasten. Verenigingen zijn plekken van ontmoeting, opvoeding en verbinding. We ondersteunen hen bij verduurzaming, toegankelijkheid en het delen van accommodaties met scholen en buurten. Minder bureaucratie, meer ruimte om te doen waar verenigingen goed in zijn.

D66 kiest voor Maastricht als zichtbare sportstad. We maken ruimte voor grote sportevenementen en versterken onze positie als wielerstad. Naast de Amstel Gold Race wil D66 dat Maastricht minimaal eens in de twee jaar gaststad is van een groot wieler- of ander topsportevenement. Dat brengt trots, energie, economische spin-off en inspiratie om zelf in beweging te komen.