Provinciale Statenvergadering 11 november 2026

Tijdens de vergadering van Provinciale Staten stonden voor D66 twee belangrijke onderwerpen op de agenda: de begroting voor 2027 en de bescherming van ons drinkwater. Bij beide onderwerpen kijken we nadrukkelijk naar de toekomst. Hoe zorgen we ervoor dat Drenthe ook voor volgende generaties een mooie, gezonde en aantrekkelijke provincie blijft?

Begroting 2027: keuzes maken voor de volgende generatie

Hoe willen we Drenthe doorgeven aan de volgende generatie? Die vraag staat voor D66 centraal bij de bespreking van de provinciale begroting voor 2027. De keuzes die we vandaag maken, bepalen immers hoe Drenthe er morgen uitziet.

In de begroting zien we op verschillende onderwerpen stappen vooruit. Zo lijkt er na jaren van stilstand eindelijk beweging te komen in de aanpak van de stikstofproblemen. Met steun van de oppositie is afgesproken om, met het TLGD als leidraad, te kijken naar oplossingen om Drenthe van het stikstofslot te halen.

Dat is belangrijk. Want als we de stikstofproblemen oplossen, ontstaat er ook meer ruimte om woningen te bouwen. De volgende generatie moet immers ook in Drenthe kunnen blijven wonen.

De woningbouw vraagt om betaalbare en duurzaam gebouwde huizen. Tijdens onze themadag over wonen in het provinciehuis spraken we hierover met onder anderen minister Elanor Boekholt, gedeputeerde Yvonne Turenhout en verschillende deskundigen.

Een belangrijke ontwikkeling is dat Assen door de minister is aangewezen als nationale grootschalige woningbouwlocatie. Daarmee krijgt Drenthe een belangrijke positie in de landelijke woningbouwopgave. Een mooie stap, want elke regio telt en Drenthe doet ertoe!

Een gezonde en groene leefomgeving
D66 zet zich al jaren in voor schone lucht, een schone bodem en schoon water. Er zijn al stappen gezet, maar wat ons betreft mag het tempo omhoog.

We zijn blij dat de groene schoolpleinen een succes zijn en worden voortgezet. Dat is een mooie investering in de gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Ook de aandacht voor agroforestry (het combineren van bomen en landbouw) in het regulier beleid biedt kansen. We vinden het wel belangrijk dat hier actief werk van wordt gemaakt.

Een gezonde leefomgeving maken we samen. Inwoners, bedrijven en organisaties spelen daarin een belangrijke rol. De overheid moet initiatieven uit de samenleving ondersteunen en mogelijk maken.

Kunst en cultuur voor iedereen
Voor D66 hoort kunst en cultuur bij de basisvoorzieningen van een provincie. Iedereen moet toegang kunnen hebben tot bijvoorbeeld theaters, festivals en musea. Ook het behoud van ons erfgoed is belangrijk.

Kunst en cultuur brengen mensen samen, inspireren en zorgen voor ontspanning. Ze dragen bovendien bij aan een aantrekkelijke provincie om in te wonen, te werken en te bezoeken.

Daarom vragen we opnieuw aandacht voor het zogenoemde Witte Vlekkenplan. Daarin wordt gekeken naar een betere verdeling van de beschikbare middelen voor kunst en cultuur. Ook buiten de grote steden moet er voldoende aanbod zijn. Elke regio telt, Drenthe doet ertoe!

Daarnaast zijn we blij dat de regeling voor ondersteuning van kleine en middelgrote musea wordt verlengd. Een terechte beslissing, omdat deze regeling succesvol is gebleken.

Plannen moeten ook worden uitgevoerd
Er liggen in Drenthe veel plannen, toezeggingen en besluiten die nog uitgevoerd moeten worden. We hebben grote maatschappelijke opgaven en willen graag zien dat de gemaakte afspraken daadwerkelijk worden nagekomen.

Daarom hebben we bij het provinciebestuur gevraagd hoe het staat met de uitvoering. Afhankelijk van het antwoord bekijken we of we hierover een motie indienen.

Voor 2027 is gekozen voor een beleidsarme begroting. Dat betekent dat er weinig ruimte is voor nieuw beleid of extra taken. Wat D66 betreft, moeten we daarom vooral werk maken van plannen en afspraken die al zijn vastgesteld.

We zoeken daarbij ook actief de samenwerking met onze partijgenoten op lokaal, landelijk en Europees niveau. Zo hebben we aandacht gevraagd voor de Nedersaksenlijn en zoeken we ook landelijk aandacht voor een betere verdeling van de middelen voor kunst en cultuur.

De toekomst een stem geven
Bij belangrijke keuzes moeten we verder kijken dan de begroting van volgend jaar. Ook de belangen van toekomstige generaties verdienen een plek aan tafel.

Daarom heeft D66 eerder samen met de ChristenUnie de generatietoets voorgesteld. Ook dienden we vorig jaar de motie voor de toekomststoel in. Het idee erachter is eenvoudig: geef bij besluiten ook een stem aan de generaties die na ons komen.

De motie is door alle partijen gesteund en inmiddels overgedragen aan de huidige Commissaris van de Koning. We hebben opnieuw aandacht gevraagd voor de uitvoering ervan. We hopen dat de toekomststoel binnenkort daadwerkelijk een plek krijgt binnen de provincie.

Intensivering duurzame drinkwaterbescherming: samen zorgen voor schoon en veilig drinkwater

Schoon en veilig drinkwater is van levensbelang. Maar het beschermen van ons drinkwater vraagt om blijvende aandacht en inzet. Tijdens de commissiebehandeling hebben we uitgebreid gesproken over de vraag hoe we de kwaliteit van ons drinkwater ook in de toekomst kunnen waarborgen.

Er zijn veel factoren die invloed hebben op de kwaliteit van ons water. Zowel inwoners als bedrijven kunnen een positieve bijdrage leveren aan de bescherming ervan.

Meer zicht op lozingen via het riool
In gesprekken met de gedeputeerde en ambtenaren hebben we onze zorgen over de waterkwaliteit besproken. Daarbij kwam een belangrijk aandachtspunt naar voren: er is onvoldoende zicht op zogenoemde indirecte lozingen. Dit zijn lozingen van stoffen die via het riool in het water terechtkomen.

Ook blijken veel vergunningen voor deze lozingen niet meer actueel te zijn. Dat maakt het lastig om goed zicht te houden op wat er in het riool terechtkomt en welke risico’s dat met zich meebrengt.

De provincie heeft een wettelijke verantwoordelijkheid als het gaat om schoon en veilig drinkwater. Daarom vindt D66 dat hier meer aandacht en actie voor nodig is.

D66 realiseert een gezamenlijke aanpak
Met een motie heeft D66 het provinciebestuur gevraagd om samen met gemeenten, waterschappen en Omgevingsdienst Drenthe aan de slag te gaan. Deze motie is met ruime meerderheid aangenomen.

We willen dat deze organisaties op korte termijn een proef (pilot) ontwikkelen om indirecte lozingen beter in beeld te krijgen. Daarnaast moet er één duidelijke werkwijze komen voor het verlenen van vergunningen, het houden van toezicht en het handhaven van de regels.

Zo kunnen de betrokken organisaties beter samenwerken en wordt duidelijker hoe we indirecte lozingen kunnen controleren en aanpakken. We hebben het provinciebestuur gevraagd om Provinciale Staten uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 te informeren over de voortgang en de financiële gevolgen. Schoon en veilig drinkwater is niet vanzelfsprekend. Daar moeten we samen verantwoordelijkheid voor nemen, nu en in de toekomst.